PMOનું નવું સરનામું

આઝાદી પછી ૭૮ વર્ષ બાદ પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલય (PMO)નું સરનામું બદલાઈ રહ્યું છે. ઐતિહાસિક સાઉથ બ્લોકમાંથી PMO હવે આધુનિક અને નાગરિક-કેન્દ્રિત 'સેવા તીર્થ' સંકુલમાં શિફ્ટ થઈ રહ્યું છે. આજે ૧૩ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ના રોજ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી આ સંકુલનું ઉદ્ઘાટન કરશે, જે કેન્દ્રીય વિસ્તા પ્રોજેક્ટના ભાગરૂપે વિકસિત કરવામાં આવ્યું છે. આ સાથે કર્તવ્ય ભવન-1 અને કર્તવ્ય ભવન-2નું પણ ઔપચારિક ઉદ્ઘાટન થશે, જેમાં અનેક મહત્વના મંત્રાલયો સ્થાનાંતરિત થઈ રહ્યા છે.

ઉદ્ઘાટનનો કાર્યક્રમ

પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલયના અધિકૃત નિવેદન મુજબ:

• બપોરે 1:30 વાગ્યે PM મોદી 'સેવા તીર્થ' નામનું અનાવરણ કરશે.
• ત્યારબાદ સેવા તીર્થ, કર્તવ્ય ભવન-1 અને કર્તવ્ય ભવન-2નું ઔપચારિક ઉદ્ઘાટન કરશે.
• સાંજે લગભગ 6 વાગ્યે સેવા તીર્થમાં આયોજિત સાર્વજનિક કાર્યક્રમને સંબોધન કરશે.

આ પહેલાં PM મોદી સાઉથ બ્લોકમાં છેલ્લી કેબિનેટ બેઠકની અધ્યક્ષતા કરશે, જે આ ઐતિહાસિક ઇમારતમાંથી PMOના વિદાયનું પ્રતીક બનશે.

સેવા તીર્થ સંકુલની વિગતો

'સેવા તીર્થ' (જેનો અર્થ 'સેવાનું તીર્થસ્થાન' થાય છે) કાર્તવ્ય પથ પર આવેલું આધુનિક સંકુલ છે. અહીં PMO ઉપરાંત રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદ સચિવાલય (NSCS) અને કેબિનેટ સચિવાલય પણ સ્થાનાંતરિત થશે, જે અગાઉ અલગ-અલગ ઇમારતોમાં હતા. આ સંકુલ 4-સ્ટાર GRIHA ધોરણ અનુસાર બનાવવામાં આવ્યું છે, જેમાં નવીનીકરણીય ઊર્જા, જળ સંરક્ષણ અને ડિજિટલ ઇન્ટિગ્રેશનની સુવિધાઓ છે.

મુખ્ય સુવિધાઓ:

• ડિજિટલ રીતે ઇન્ટિગ્રેટેડ ઓફિસો
• સ્માર્ટ એક્સેસ કંટ્રોલ સિસ્ટમ
• મોનિટરિંગ નેટવર્ક
• એડવાન્સ ઇમર્જન્સી રિસ્પોન્સ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર
• સુરક્ષિત અને સુલભ વાતાવરણ માટે વ્યવસ્થા

આ પરિવર્તન કોલોનિયલ વારસાને છોડીને આત્મનિર્ભર અને આત્મવિશ્વાસી નવા ભારતના નિર્માણનું પ્રતીક છે. કેન્દ્રીય મંત્રી જિતેન્દ્ર સિંહે કહ્યું કે 13 ફેબ્રુઆરી પછી આઝાદ ભારતનો ઇતિહાસ નવો વળાંક લેશે. (નોંધ: 1931માં અંગ્રેજોએ દિલ્હીને કોલોનિયલ રાજધાની જાહેર કરી હતી.)

કર્તવ્ય ભવન-1 અને 2

આ બંને ભવનોમાં અનેક મુખ્ય મંત્રાલયો સ્થાનાંતરિત થશે, જેમ કે:

• નાણાં મંત્રાલય
• રક્ષા મંત્રાલય
• આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય
• શિક્ષણ મંત્રાલય
• કોર્પોરેટ અફેર્સ, સંસ્કૃતિ, કાયદા અને ન્યાય, માહિતી અને પ્રસારણ, કૃષિ વગેરે.

આ સંકુલો અલગ-અલગ જગ્યાએ વિખેરાયેલા કાર્યાલયોને એક છત્ર હેઠળ લાવીને સહયોગ, દક્ષતા અને નાગરિક-કેન્દ્રિત શાસનને મજબૂત બનાવશે.

નોર્થ-સાઉથ બ્લોકનું ભવિષ્ય

ઐતિહાસિક નોર્થ અને સાઉથ બ્લોક (જેને હર્બર્ટ બેકરે 1910-1930ના દાયકામાં ડિઝાઇન કર્યા હતા) હવે 'યુગે-યુગીન ભારત રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય' (Yuge Yugeen Bharat National Museum)માં રૂપાંતરિત થશે. આ મ્યુઝિયમ ભારતની 5,000 વર્ષથી વધુ જૂની સભ્યતાને પ્રદર્શિત કરશે અને લગભગ 25-30 હજાર કલાકૃતિઓ/વસ્તુઓનું પ્રદર્શન થશે. આ વિશ્વના સૌથી મોટા મ્યુઝિયમોમાંનું એક બનશે (લગભગ 1.55 લાખ ચોરસ મીટર વિસ્તાર).

આ પરિવર્તન પ્રશાસનિક વ્યવસ્થામાં ક્રાંતિકારી ફેરફારનું પ્રતીક છે અને PM મોદીની ગુડ ગવર્નન્સ, આધુનિકતા અને કોલોનિયલ વારસાને પાછળ છોડવાની પ્રતિબદ્ધતાને દર્શાવે છે.