કસ્ટમ્સ બેગેજ રુલ્સ 2026

વિદેશ પ્રવાસ કરનારા ભારતીયો, એનઆરઆઈ, ઓસીઆઈ કાર્ડધારકો અને વિદેશી પ્રવાસીઓ માટે મોટા સમાચાર છે. કેન્દ્ર સરકારે કસ્ટમ્સ બેગેજ રુલ્સ 2026 અને કસ્ટમ્સ બેગેજ (ડિક્લેરેશન અને પ્રોસેસિંગ) રેગ્યુલેશન્સ 2026 જાહેર કર્યા છે, જે 2 ફેબ્રુઆરીથી અમલમાં આવી ગયા છે. આ નવા નિયમો એરપોર્ટ પર કસ્ટમ પ્રક્રિયાઓને વધુ સરળ, પારદર્શક અને ઝડપી બનાવશે, જેનાથી પ્રવાસીઓને લાંબી કતારો અને કાગળી કાર્યવાહીથી મુક્તિ મળશે. ડ્યુટી-ફ્રી મર્યાદા ₹50,000થી વધારીને ₹75,000 કરવામાં આવી છે, લેપટોપ અને પેટ્સને ડ્યુટી-ફ્રી લાવવાની મંજૂરી મળી છે, અને ડિજિટલ ડિક્લેરેશનની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. આ ફેરફારો યુનિયન બજેટ 2026માં જાહેર કરાયા હતા અને તે 2016ના જૂના નિયમોને રિપ્લેસ કરે છે, જેમાં 35 જુદા જુદા સર્ક્યુલર્સને એક માસ્ટર સર્ક્યુલરમાં સમાવીને પ્રક્રિયા વધુ સરળ બનાવી છે. આ નિયમો આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓની વધતી સંખ્યા અને આર્થિક પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવ્યા છે, જે ભારતને પ્રવાસન-મૈત્રીપૂર્ણ દેશ તરીકે વધુ આકર્ષક બનાવશે.

નવા નિયમોમાં મુખ્ય ફેરફારો: ડ્યુટી-ફ્રી મર્યાદા અને છૂટછાટો

નવા કસ્ટમ્સ બેગેજ રુલ્સ 2026માં પ્રવાસીઓને મોટી રાહત આપવામાં આવી છે. અહીં મુખ્ય ફેરફારોની વિગતો છે:

• ડ્યુટી-ફ્રી મર્યાદા વધારો: ભારતીય નિવાસીઓ, એનઆરઆઈ, ઓસીઆઈ કાર્ડધારકો અને વિદેશીઓ (વેલિડ વિઝા ધરાવતા, ટુરિસ્ટ વિઝા સિવાય) માટે ડ્યુટી-ફ્રી સામાનની મર્યાદા ₹50,000થી વધારીને ₹75,000 કરવામાં આવી છે. આ મર્યાદા હવા અથવા સમુદ્ર માર્ગે આવતા પ્રવાસીઓ માટે લાગુ પડે છે. વિદેશી પ્રવાસીઓ (ટુરિસ્ટ વિઝા ધરાવતા) માટે મર્યાદા ₹25,000 છે. આનાથી પ્રવાસીઓ વધુ સામાન લાવી શકશે વિના ડ્યુટી ભર્યા.
• લેપટોપ અને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ પર છૂટ: 18 વર્ષથી વધુ ઉંમરના પ્રવાસીઓ હવે એક લેપટોપ ડ્યુટી-ફ્રી લાવી શકશે. આ ઉપરાંત અન્ય ઈલેક્ટ્રોનિક આઈટમ્સ જેમ કે મોબાઈલ, કેમેરા અને ટેબ્લેટ પર પણ છૂટછાટ વધારવામાં આવી છે, જે પ્રવાસીઓ માટે મોટી રાહત છે.
• પેટ્સ અને પાલતુ પ્રાણીઓની આયાત: પ્રવાસીઓ હવે અમુક શરતો અને નિયમોના પાલન સાથે તેમના પાલતુ પ્રાણીઓ (જેમ કે કૂતરા અને બિલાડી)ને ડ્યુટી-ફ્રી ભારતમાં લાવી શકશે. આમાં વેક્સિનેશન અને હેલ્થ સર્ટિફિકેટ જરૂરી છે, જે પેટ ઓનર્સ માટે વિદેશ પ્રવાસને સરળ બનાવશે.
• જ્વેલરી અને વ્યક્તિગત વસ્તુઓ પર વજન આધારિત મર્યાદા: મહિલાઓ માટે સોનાના દાગીનાની મર્યાદા 40 ગ્રામ અને પુરુષો માટે 20 ગ્રામ કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત વ્યક્તિગત વસ્તુઓ જેમ કે કપડા, પુસ્તકો અને અન્ય સામાન પર છૂટ વધારવામાં આવી છે.
• ટેમ્પરરી આયાત અને રી-એક્સપોર્ટ: જે પ્રવાસીઓ ભારતથી સામાન લઈ જાય છે અને તેને પાછા લાવે છે તેમના માટે પ્રક્રિયા વધુ સરળ કરવામાં આવી છે. આમાં સર્ટિફિકેટ અને ડિક્લેરેશનની વ્યવસ્થા છે, જેથી અનાવશ્યક મુશ્કેલીઓ ટળે.
• ક્રૂ મેમ્બર્સ અને અન્ય કેટેગરીઓ માટે મર્યાદા: ક્રૂ મેમ્બર્સ માટે ડ્યુટી-ફ્રી મર્યાદા ₹2,500 છે, જે તેમના માટે પણ રાહતરૂપ છે.
• 1 ભારતીય નિવાસીઓ (રેસિડન્ટ્સ) 75,000/- 2 ભારતીય મૂળના પ્રવાસીઓ (ટુરિસ્ટ્સ ઓફ ઈન્ડિયન ઓરિજિન) 75,000/- 3 વેલિડ વિઝા ધરાવતા વિદેશી નાગરિકો (ટુરિસ્ટ વિઝા સિવાય) 75,000/- 4 વિદેશી મૂળના પ્રવાસીઓ (ટુરિસ્ટ્સ ઓફ ફોરેન ઓરિજિન) 25,000/- 5 ક્રૂ મેમ્બર્સ (ક્રૂ મેમ્બર્સ) 2,500/-

ડિજિટલ અને એડવાન્સ ડિક્લેરેશન: એરપોર્ટ પર લાંબી કતારોમાંથી મુક્તિ

આ નવા નિયમોની સૌથી મોટી વિશેષતા ડિજિટલ ડિક્લેરેશન છે. પ્રવાસીઓ હવે મુસાફરી પહેલા ઓનલાઈન અથવા મોબાઈલ એપ દ્વારા તેમના સામાનની વિગતો જાહેર કરી શકશે, જેથી એરપોર્ટ પર કસ્ટમ કાઉન્ટર પરનો સમય ઘટી જશે. આ પ્રક્રિયા પારદર્શક અને કાગળ-મુક્ત છે, જે પ્રવાસીઓને ઝડપી ક્લિયરન્સ આપશે. નાણા મંત્રાલયે જણાવ્યું કે આ ફેરફારો આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓની વધતી સંખ્યા અને બદલાતી આર્થિક પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવ્યા છે, જે ભારતને વધુ પ્રવાસન-મૈત્રીપૂર્ણ અને વૈશ્વિક કનેક્ટેડ દેશ બનાવશે.

પ્રવાસીઓ પર અસર: એનઆરઆઈ અને વિદેશીઓ માટે મોટી રાહત

આ નવા નિયમો વિદેશથી પરત ફરતા ભારતીયો અને વિદેશી પ્રવાસીઓ માટે મોટી રાહત છે. ડ્યુટી-ફ્રી મર્યાદા વધવાથી તેઓ વધુ સામાન લાવી શકશે, જેમાં ઈલેક્ટ્રોનિક્સ, કપડા અને અન્ય વસ્તુઓનો સમાવેશ થાય છે. લેપટોપ અને પેટ્સ પરની છૂટછાટથી વિદેશમાં રહેતા ભારતીયોને સરળતા થશે, કારણ કે તેઓ તેમના વ્યક્તિગત સામાનને વિના ડ્યુટી લાવી શકશે. ડિજિટલ પ્રક્રિયા એરપોર્ટ પરની લાંબી કતારો અને કાગળી કાર્યવાહીને ઘટાડશે, જે પ્રવાસીઓના અનુભવને વધુ સુખદ બનાવશે. તેમ છતાં, પ્રવાસીઓને સલાહ આપવામાં આવે છે કે તેઓ કસ્ટમ વેબસાઈટ પર જઈને વિગતો તપાસે અને ડિક્લેરેશન કરે.

આ નિયમો ભારતને વૈશ્વિક પ્રવાસન-મૈત્રીપૂર્ણ દેશ તરીકે વધુ મજબૂત બનાવશે અને આર્થિક વિકાસને પ્રોત્સાહન આપશે. વધુ વિગતો માટે કસ્ટમ વેબસાઈટ તપાસો.