આસામ સરકારનો 'શંકાસ્પદ વિદેશીઓ' સામે કડક નિર્ણય

આસામમાં ગેરકાયદેસર ઘૂસણખોરીને અંકુશમાં લેવા માટે મુખ્યમંત્રી હિમંતા બિસ્વા સરમાની સરકારે એક મોટો અને કડક નિર્ણય લીધો છે. રાજ્ય કેબિનેટે 1950ના ઇમિગ્રન્ટ્સ (એક્સપલ્સન ફ્રોમ આસામ) એક્ટ (IEAA)ને લાગુ કરવા માટેની સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજર (SOP)ને મંજૂરી આપી દીધી છે.

આ નવા નિયમ અંતર્ગત, 'શંકાસ્પદ વિદેશીઓને' તેમની નાગરિકતા સાબિત કરવા માટે માત્ર 10 દિવસનો સમય આપવામાં આવશે. જો તેઓ આ સમયગાળામાં ડિસ્ટ્રિક્ટ કમિશનર (DC)ને તેમની નાગરિકતા જાહેર કરી શકશે નહી, તો તેમને દેશનિકાલનો આદેશ આપવામાં આવશે.

મુખ્યમંત્રી સરમાએ કેબિનેટ બેઠક બાદ જણાવ્યું કે, આ SOP લાગુ થવાથી રાજ્યની ફોરેનર્સ ટ્રિબ્યુનલની ભૂમિકા મોટાભાગે 'નલ' (શૂન્ય) થઈ જશે. હાલમાં, 'શંકાસ્પદ વિદેશીઓ'ના કેસ ફોરેનર્સ ટ્રિબ્યુનલ દ્વારા ચલાવવામાં આવે છે. પરંતુ નવા નિયમ મુજબ, જો DCને સરહદી પોલીસ અથવા અન્ય કોઈ સ્ત્રોત દ્વારા જાણ થાય કે કોઈ વ્યક્તિ વિદેશી છે, તો DC તે વ્યક્તિને 10 દિવસમાં તેની નાગરિકતાના પુરાવા રજૂ કરવા માટે નોટિસ આપશે. જો રજૂ કરાયેલા દસ્તાવેજોથી DC સંતુષ્ટ નહીં થાય, તો તેઓ દસમા દિવસે દેશનિકાલનો આદેશ જાહેર કરશે.

સરમાએ સ્પષ્ટતા કરી કે, “અમે તે વ્યક્તિને તરત જ હોલ્ડિંગ સેન્ટર લઈ જઈશું અને ત્યાંથી BSF દ્વારા તેને પાકિસ્તાન અથવા બાંગ્લાદેશ પાછો ધકેલી દેવામાં આવશે.” તેમણે ઉમેર્યું કે, માત્ર એવા ગૂંચવણભર્યા કેસો જ ફોરેનર્સ ટ્રિબ્યુનલમાં મોકલવામાં આવશે, જેમાં DC પ્રથમ દૃષ્ટિએ કોઈ નિર્ણય પર ન પહોંચી શકે.

સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય બાદ એક્ટ ફરી અમલમાં

આ નિર્ણય જૂન, 2025માં વિધાનસભામાં મુખ્યમંત્રી દ્વારા કરવામાં આવેલી જાહેરાતને અનુસરે છે. તેમણે સુપ્રીમ કોર્ટની બંધારણીય બેંચના ઓક્ટોબર, 2024ના ચુકાદાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જેમાં સિટીઝનશિપ એક્ટની કલમ 6Aની બંધારણીય કાયદેસરતાને જાળવી રાખવામાં આવી હતી. આ કલમ આસામમાં ઘૂસણખોરી માટે 24 માર્ચ, 1971ની તારીખને કટ-ઓફ તરીકે સ્થાપિત કરે છે. સુપ્રીમ કોર્ટે તેના નિર્ણયમાં IEAA, 1950ને પણ ફરીથી લાગુ કરવા પર ભાર મૂક્યો હતો.

શું છે 1950નો એક્ટ?

IEAA, 1950 મૂળરૂપે ભારત સરકાર દ્વારા વિભાજન પછી પૂર્વ પાકિસ્તાનમાંથી થઈ રહેલી ઘૂસણખોરીને અટકાવવા માટે બનાવવામાં આવ્યો હતો. આ કાયદો કેન્દ્ર સરકારને કોઈ પણ એવા વ્યક્તિને આસામ કે ભારતમાંથી હટાવવાનો અધિકાર આપે છે, જેનો રાજ્યમાં રહેવાનો હેતુ 'ભારતના જાહેર હિતો' માટે હાનિકારક હોય. જોકે, આ કાયદો 1 માર્ચ, 1950ના રોજ અમલમાં આવ્યા બાદ થોડા જ સમયમાં તત્કાલીન વડાપ્રધાન જવાહરલાલ નેહરુએ લિયાકત-નેહરુ કરારના આધારે તેને સ્થગિત કરી દીધો હતો અને ત્યારથી તે બિનઉપયોગી હતો.

આ નિર્ણય આસામના રાજકારણમાં એક નવો વળાંક લાવશે, કારણ કે તે રાજ્યમાં દાયકાઓથી ચાલી આવતા ગેરકાયદેસર ઘૂસણખોરીના મુદ્દાને સીધી રીતે સંબોધિત કરે છે.