એર ઇન્ડિયા દુર્ઘટના: પાઇલોટ્સ સંસ્થાની તપાસની માંગ

12 જૂન, 2025ના રોજ અમદાવાદથી લંડન જઈ રહેલી એર ઇન્ડિયાની ફ્લાઇટ AI 171ના દુર્ઘટનાગ્રસ્ત થવાથી 260 લોકોના કરુણ મોત થયા હતા. આ ઘટનાના ત્રણ મહિના પછી, આ દુર્ઘટનાની તપાસ પર ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે. ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયન પાઇલટ્સ (FIP)એ કેન્દ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલયને પત્ર લખીને આ મામલે ન્યાયિક તપાસ (Court of Inquiry)ની માંગણી કરી છે.

પાઇલોટ્સની સંસ્થાએ આરોપ લગાવ્યો છે કે એરક્રાફ્ટ એક્સિડન્ટ ઇન્વેસ્ટિગેશન બ્યુરો (AAIB)એ તપાસની નિષ્પક્ષતા અને કાયદેસરતા સાથે ચેડાં કર્યા છે, જેનાથી ભારતની ઉડ્ડયન સલામતીની વિશ્વસનીયતા જોખમમાં મુકાઈ છે.

ગંભીર આરોપો અને લીક થયેલા રેકોર્ડિંગ્સ:

FIPના જણાવ્યા અનુસાર, AAIBના અધિકારીઓએ દિવંગત કેપ્ટન સુમિત સભરવાલના 91 વર્ષીય પિતાના ઘરે જઈને તેમને એવું જણાવ્યું હતું કે આ દુર્ઘટના પાછળ 'પાઇલોટની ભૂલ' જવાબદાર હોઈ શકે છે. આ આરોપમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તપાસકર્તાઓએ કોકપિટ વૉઇસ રેકોર્ડર (CVR)ના પસંદગીના ભાગોનું અર્થઘટન કરીને પૂર્વગ્રહયુક્ત તારણ કાઢ્યું છે.

વધુમાં, પત્રમાં આઘાતજનક ખુલાસો થયો છે કે કાયદા દ્વારા સુરક્ષિત CVR રેકોર્ડિંગ્સ મીડિયામાં લીક કરવામાં આવ્યા, જેનાથી કેપ્ટન સભરવાલની છબી ખરાબ કરવાનો પ્રયાસ થયો. FIPએ આને નિયમોનું ગંભીર ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું છે.

FIPએ 2010ના મેંગ્લોર દુર્ઘટના અને બોઇંગ 737 મેક્સ દુર્ઘટનાનો ઉલ્લેખ કર્યો, જેમાં શરૂઆતી તપાસમાં ભૂલનો દોષ પાઇલટ્સ પર નાખવામાં આવ્યો હતો. સંસ્થાએ ચેતવણી આપી કે જો આ જ પદ્ધતિ જાળવી રાખવામાં આવશે, તો ફરીથી ઇતિહાસનું પુનરાવર્તન થશે. FIPનું માનવું છે કે માત્ર નિવૃત્ત સુપ્રીમ કોર્ટના જજની અધ્યક્ષતા હેઠળની ન્યાયિક તપાસ જ આ મામલાની વિશ્વસનીયતા ફરી સ્થાપિત કરી શકે છે.

પત્રના અંતમાં FIPએ સ્પષ્ટ કર્યું કે, "દુર્ઘટનાની તપાસનો હેતુ ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓ અટકાવવાનો છે, વ્યક્તિઓને બલિનો બકરો બનાવવાનો નથી." આ દુર્ઘટનામાં જીવ ગુમાવનારાઓના પરિવારો અને ભારતીય ઉડ્ડયન ક્ષેત્ર માટે, આ તપાસની નિષ્પક્ષતા આ દુર્ઘટના જેટલી જ મહત્વની સાબિત થશે.