મુંબઈ દરિયાકાંઠે 3 શંકાસ્પદ ટેન્કર જપ્ત

ભારતીય સુરક્ષા એજન્સીઓએ મુંબઈના દરિયાકાંઠેથી આશરે 100 નોટિકલ માઈલ પશ્ચિમમાં શંકાસ્પદ ગતિવિધિઓ બાદ ત્રણ મોટા તેલ ટેન્કરોને કબજે લીધા છે.

'સ્ટેલર રૂબી', 'અસ્ફાલ્ટ સ્ટાર' અને 'અલ જફઝિયા' નામના આ જહાજો પર અમેરિકાના પ્રતિબંધોનું ઉલ્લંઘન કરીને તેલનો વેપાર કરવાનો આરોપ છે. હાલ ત્રણેય જહાજોને તપાસ માટે મુંબઈ પોર્ટ પર લાવવામાં આવ્યા છે.

ઓળખ છુપાવવાનો ખતરનાક ખેલ

તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે આ જહાજો પોતાની ઓળખ છુપાવવા માટે વારંવાર તેમના નામ, રજિસ્ટ્રેશન નંબર અને રાષ્ટ્રધ્વજ (ઝંડા) બદલી રહ્યા હતા. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ જહાજોના IMO નંબર અમેરિકા દ્વારા પ્રતિબંધિત કરવામાં આવેલા જહાજો સાથે મેળ ખાય છે. 

અહેવાલ મુજબ, 'અલ જફઝિયા'એ વર્ષ 2025માં ઈરાનથી જિબૂતી સુધી ફ્યુઅલ ઓઈલ પહોંચાડ્યું હતું, જ્યારે 'સ્ટેલર રૂબી' અગાઉ ઈરાનના ઝંડા હેઠળ રજિસ્ટર્ડ હતું.

ઈરાનનો ઈનકાર અને સુરક્ષા એજન્સીઓની સતર્કતા

બીજી તરફ, નેશનલ ઇરાનિયન ઓઇલ કંપની (NIOC) એ આ જહાજો સાથે કોઈ પણ પ્રકારનો સંબંધ હોવાનો સ્પષ્ટ ઈનકાર કર્યો છે. આ ઘટના બાદ ભારતીય કોસ્ટ ગાર્ડ (ICG) એ ભારતીય જળસીમામાં દેખરેખ વધારી દીધી છે. હાલ સમુદ્રમાં આશરે 55 જહાજો અને 10-12 વિમાનો 24 કલાક પેટ્રોલિંગ કરી રહ્યા છે.

શા માટે જપ્ત કરાયા જહાજો?

અમેરિકાના ટ્રેઝરી વિભાગે ગયા વર્ષે ગ્લોબલ પીસ અને ગ્લોરી સ્ટાર જેવા જહાજો પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. પકડાયેલા જહાજોના ટેકનિકલ ડેટા તે પ્રતિબંધિત યાદી સાથે મળતા આવે છે. પ્રતિબંધિત તેલ સામાન્ય રીતે કાયદાકીય જોખમોને કારણે ઘણી ઓછી કિંમતે વેચાય છે, અને તેને છુપાવવા માટે બિચોલિયાઓ નકલી દસ્તાવેજો અને મધ્ય સમુદ્રમાં જહાજ-થી-જહાજ (STS) ટ્રાન્સફર જેવી પદ્ધતિઓ અપનાવે છે.

ભારતીય અધિકારીઓ હવે આ જહાજોના માલિકો અને તેમાં રહેલા તેલના સ્ત્રોતની ઊંડી તપાસ કરી રહ્યા છે.