IDFC બેંક કૌભાંડમાં CBIની મોટી કાર્યવાહી

IDFC First Bank Scam: સેન્ટ્રલ બ્યુરો ઓફ ઇન્વેસ્ટિગેશન (CBI) એ IDFC ફર્સ્ટ બેંક સાથે સંકળાયેલા ₹657 કરોડના કથિત ઉચાપત કેસમાં વ્યાપક તપાસ હાથ ધરી છે. આ મામલે ગુરુવાર, 23 જુલાઈ, 2026 ના રોજ CBI દ્વારા ચંદીગઢ અને લુધિયાણામાં અનેક સ્થળોએ દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા. આ સમગ્ર કૌભાંડ ચંદીગઢ સ્માર્ટ સિટી લિમિટેડ અને ચંદીગઢ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના બેંક ખાતાઓમાંથી સરકારી ભંડોળના ગેરઉપયોગ અને મોટા પાયે હેરાફેરી સાથે જોડાયેલું છે.

પાંચ મુખ્ય સ્થળોએ દરોડા અને ડિજિટલ પુરાવા જપ્ત
સીબીઆઈના સત્તાવાર પ્રવક્તાએ જણાવ્યું હતું કે ચંદીગઢ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન અને ચંદીગઢ સ્માર્ટ સિટી લિમિટેડ (CSCL) ના ભંડોળની છેતરપિંડીમાં સંડોવાયેલા શંકાસ્પદ લાભાર્થીઓના રહેણાંક તેમજ વ્યવસાયિક પરિસરો સહિત કુલ 5 સ્થળોએ દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા. આ દરોડા દરમિયાન CSCL ના સરકારી કર્મચારી અનુભવ મિશ્રા અને તપાસના ઘેરામાં આવેલી ખાનગી સંસ્થાઓના ઠેકાણાઓને પણ આવરી લેવામાં આવ્યા હતા. આ કાર્યવાહી દરમિયાન સ્ટોરેજ ડ્રાઇવ્સ, ડિજિટલ હસ્તાક્ષર, મિલકતના દસ્તાવેજો, નાણાકીય રેકોર્ડ્સ અને અનેક ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણો સહિતના મહત્વપૂર્ણ ગુનાહિત પુરાવાઓ જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે.

નકલી ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ અને શેલ કંપનીઓ દ્વારા ભંડોળની હેરાફેરી
પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, આ આખું કૌભાંડ ચંદીગઢની IDFC ફર્સ્ટ બેંકની સેક્ટર 32 શાખામાં આચરવામાં આવ્યું હતું. એવો ગંભીર આરોપ છે કે સરકારી નાણાં કાલ્પનિક અથવા અસ્તિત્વમાં જ ન હોય તેવી નકલી ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) બનાવીને તેમજ છેતરપિંડીભર્યા ડેબિટ વ્યવહારો દ્વારા ઉપાડી લેવામાં આવ્યા હતા. આ રીતે બહાર કાઢવામાં આવેલું ભંડોળ ત્યારબાદ વિવિધ શેલ કંપનીઓ (Shell Entities) દ્વારા રૂટ કરવામાં આવતું હતું, જેના કારણે સરકારી તિજોરીને ભારે નુકસાન સહન કરવું પડ્યું છે.

સરકારી તિજોરીને ₹657 કરોડનું ભારી નુકસાન
આ નાણાકીય કૌભાંડના આંકડા પર નજર કરીએ તો, CBI ના પ્રવક્તાના જણાવ્યા અનુસાર આ ગેરકાયદેસર વ્યવહારોના કારણે એકંદરે સરકારી તિજોરીને ₹657 કરોડનું નુકસાન થયું છે. આ કુલ રકમમાં હરિયાણા સરકારને ₹504 કરોડનું નુકસાન થયું છે, જ્યારે ચંદીગઢ વહીવટીતંત્ર અને કેસ સાથે જોડાયેલા અન્ય વિભાગોને અંદાજે ₹153 કરોડનો ફટકો પડ્યો છે. અગાઉ રાજ્ય સરકારની વિશેષ વિનંતીને ધ્યાનમાં રાખીને હરિયાણા રાજ્ય તકેદારી અને ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી બ્યુરો પાસેથી આ કેસની સંપૂર્ણ તપાસ CBI ને સોંપવામાં આવી હતી.

હરિયાણા અને ચંદીગઢ કેસમાં અત્યાર સુધી થયેલી ચાર્જશીટ અને ધરપકડો
આ પ્રકરણમાં તપાસ એજન્સી દ્વારા અત્યાર સુધીમાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ કરવામાં આવી છે. CBI એ હરિયાણા કેસમાં 17 આરોપીઓ સામે ચાર્જશીટ દાખલ કરી છે, જેમાં IDFC ફર્સ્ટ બેંક અને AU સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકના 6 અધિકારીઓ, હરિયાણા સરકારના 3 કર્મચારીઓ, 2 કંપનીઓ અને 6 ખાનગી વ્યક્તિઓનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, ચંદીગઢ સ્માર્ટ સિટી લિમિટેડ (CSCL) કેસમાં 5 બેંકરો, 1 IFS અધિકારી અને 1 ખાનગી વ્યક્તિ વિરુદ્ધ તેમજ CREST કેસમાં 5 બેંકરો, 2 CREST અધિકારીઓ, 4 ખાનગી વ્યક્તિઓ અને 2 કંપનીઓ વિરુદ્ધ અલગથી ચાર્જશીટ દાખલ કરવામાં આવી ચુકી છે. આ કૌભાંડમાં અત્યાર સુધીમાં 3 વરિષ્ઠ IAS અધિકારીઓની પણ ધરપકડ કરવામાં આવી છે, અને આગામી દિવસોમાં વધુ ખુલાસાઓ તથા ધરપકડો થવાની પ્રબળ સંભાવના છે.