હવે શ્વાસ વગર જીવવું શક્ય: ઓક્સિજન ઇન્જેક્શનની શોધ

વિજ્ઞાન હવે કલ્પનાથી પણ આગળ વધી રહ્યું છે. સામાન્ય રીતે ઓક્સિજન વગર જીવનની કલ્પના કરવી અશક્ય છે, પરંતુ અમેરિકાની બોસ્ટન ચિલ્ડ્રન્સ હોસ્પિટલના વૈજ્ઞાનિકોએ એક એવી ટેક્નિક શોધી કાઢી છે જે ઇમરજન્સીમાં વરદાન સાબિત થઈ શકે છે. આ નવી શોધ મુજબ, હવે ખાસ ઇન્જેક્શન દ્વારા ઓક્સિજનને સીધો લોહીમાં પહોંચાડી શકાશે, જેનાથી ફેફસાંની મદદ વગર પણ વ્યક્તિ થોડો સમય જીવિત રહી શકશે.

શું છે આ માઇક્રોબબલ્સ ટેક્નિક ?

આ શોધમાં એક વિશેષ પ્રકારના પ્રવાહી ફોર્મનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે જેને માઇક્રોબબલ્સ કહેવામાં આવે છે. આ અત્યંત નાના પરપોટાની અંદર શુદ્ધ ઓક્સિજન ભરેલો હોય છે. આ બબલ્સની આસપાસ ચરબીનું એક પડ હોય છે, જે શરીરના કોષો સાથે સરળતાથી ભળી જાય છે. જ્યારે આ ઇન્જેક્શન લોહીમાં આપવામાં આવે છે, ત્યારે તે લોહીના પ્રવાહ સાથે વહે છે અને ધીમે-ધીમે ઓક્સિજન મુક્ત કરે છે. આ પ્રક્રિયાથી શરીરના અંગોને ફેફસાંના ઉપયોગ વગર જ જરૂરી ઓક્સિજન મળી રહે છે.

કટોકટીના સમયે સાબિત થશે જીવનરક્ષક : 

આ ઇન્જેક્શન કાયમી ઉકેલ નથી, પરંતુ ઇમરજન્સીમાં ડૉક્ટરો માટે કિંમતી સમય બચાવવાનું સાધન છે. આ ટેક્નિક નીચે મુજબની સ્થિતિમાં મદદરૂપ થઈ શકે છે:

જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ પાણીમાં ડૂબી રહી હોય

અસ્થમાના ગંભીર હુમલા દરમિયાન શ્વાસ લેવો મુશ્કેલ હોય

ગળામાં અવરોધ અથવા અકસ્માતને કારણે ફેફસાં કામ કરતાં બંધ થઈ જાય

ગંભીર ઈજાના કિસ્સામાં ડૉક્ટરોને સારવાર માટે વધારાની 15 થી 30 મિનિટ મળી શકે છે.

સંશોધનનો ઇતિહાસ અને સુધારો : 

ડૉક્ટર જોન ખેયર અને તેમની ટીમે સૌપ્રથમ 2012માં માઇક્રોપાર્ટિકલ્સ પર અભ્યાસ કર્યો હતો. જોકે, નવેમ્બર 2024માં પ્રકાશિત થયેલા લેટેસ્ટ રિપોર્ટ મુજબ, હવે માઇક્રોબબલ્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે જે અગાઉની પદ્ધતિ કરતા વધુ ઝડપી અને સુરક્ષિત છે. આ પ્રયોગો હાલમાં સ્વાઈન (ડુક્કર) પર કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં જોવા મળ્યું કે ગંભીર ઓક્સિજનની અછત છતાં બ્રેઈન ડેમેજ અટકાવી શકાયું હતું.

મહત્વ અને ભવિષ્યના પડકારો : 

આ શોધ એમ્બ્યુલન્સ, હોસ્પિટલો અને યુદ્ધના મેદાનમાં હજારો લોકોના જીવ બચાવી શકે છે. અવકાશ મિશનમાં પણ તેની ઉપયોગીતાની શક્યતાઓ છે. જોકે, અત્યારે આ ટેક્નિક માત્ર પ્રી-ક્લિનિકલ સ્ટેજ પર છે અને માનવ પરીક્ષણ (Human Trial) હજુ બાકી છે. બ્લડ ક્લોટિંગ જેવી આડઅસરોનું જોખમ ઘટાડવા પર અત્યારે કામ ચાલી રહ્યું છે. આ શોધ સાબિત કરે છે કે વિજ્ઞાન ગમે તેવી મુશ્કેલ સ્થિતિમાં પણ જીવન બચાવવાના નવા દ્વાર ખોલી શકે છે.