મૃત્યુ પછી આત્મા માટે વૈતરણી નદી પાર કરવી કેમ પડકાર છે? ગરૂડ પુરાણમાં છે ઉલ્લેખ

ગરુડ પુરાણમાં વૈતરણી નદી વિશે વાત કરવામાં આવી છે, જે યમલોકના માર્ગ પર છે અને પાપીઓ માટે ભયંકર ત્રાસનું સ્થળ છે. જે લોકો પૃથ્વી પર ખરાબ કાર્યો કરે છે અને અન્યાયી છે, તેમને મૃત્યુ પછી યમદૂતો આ ભયંકર નદીમાં ધકેલી દે છે. ચાલો જાણીએ કે મૃત્યુ પછી યમરાજની દુનિયા કેવી હોય છે અને યમલોકની વૈતરણી નદી પાર કરવી આત્મા માટે પણ કેમ એક પડકાર છે.

હિન્દુ ધાર્મિક ગ્રંથો વ્યક્તિના મૃત્યુ પછી તેના આત્માના જીવન વિશે માહિતી આપે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, મૃત્યુ પછી આપણા શરીરનો અગ્નિસંસ્કાર કરવામાં આવે છે, પરંતુ આત્માની એક નવી યાત્રા શરૂ થાય છે. ધાર્મિક ગ્રંથોમાં કર્મનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. એવું કહેવાય છે કે તમે તમારા જીવનમાં જે કાર્યો કરો છો તેના પર નિર્ભર છે કે મૃત્યુ પછી તમારું જીવન કેવું હશે. આ પૃથ્વી પર જન્મેલા દરેક માનવીનું એક દિવસ મૃત્યુ નિશ્ચિત છે. પણ આ યાત્રા મૃત્યુ પછી સમાપ્ત થતી નથી. આ પછી આત્માને તેના કર્મ અનુસાર નર્ક, સ્વર્ગ કે મોક્ષ મળે છે. ગરુડ પુરાણમાં પણ નરકના ત્રાસનું વર્ણન છે. આમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે કયા કર્મોને કારણે જીવને નરકમાં દુઃખ ભોગવવું પડે છે અને કયા કર્મોને કારણે કેટલાક જીવો વૈતરણી નદીમાં પડી જાય છે.

યમલોકના રસ્તે વૈતરણી નદી આવે છે, જેને શાસ્ત્રોમાં ખૂબ જ ભયાનક અને પીડાદાયક ગણાવવામાં આવી છે. આ વૈતરણીમાં, પાપીઓને તેમના ખરાબ કાર્યોની સજા મળે છે અને તેમને અનેક પ્રકારના ત્રાસ સહન કરવા પડે છે. આજે આપણે ગરુડ પુરાણમાં વર્ણવેલ આ નદી વિશે જાણીએ છીએ કે મૃત્યુ પછી કયા કર્મોને કારણે આત્માને વૈતરણી નદીમાં ધકેલી દેવામાં આવે છે. ચાલો જાણીએ કે યમરાજની દુનિયા કેવી છે અને યમલોકમાં વૈતરણી નદી કેવી છે.

ગરુડ પુરાણમાં આનો ઉલ્લેખ છે
એકવાર ગરુડજીએ ભગવાનને પૂછ્યું કે કયા પાપોને કારણે મનુષ્ય વૈતરણી નદીમાં પડે છે. પછી ભગવાને સમજાવ્યું કે જે લોકો સારા કાર્યોથી દૂર રહે છે અને હંમેશા પાપમાં વ્યસ્ત રહે છે તેમને એક નરકમાંથી બીજા નરકમાં જવું પડે છે, એક પછી એક દુઃખ સહન કરવું પડે છે અને એક પછી એક ભય સહન કરવો પડે છે. પાપી આત્માઓને દક્ષિણ દરવાજામાંથી લઈ જવામાં આવે છે. આ માર્ગની વચ્ચે વૈતરણી નદી આવે છે, જ્યાં પાપી આત્માઓ જાય છે. જે લોકો પૃથ્વી પર બ્રાહ્મણોને મારી નાખે છે, દારૂ પીવે છે, બાળકોને મારી નાખે છે, ગાયોની કતલ કરે છે, સ્ત્રીઓની હત્યા કરે છે, ગર્ભપાત કરાવે છે, ગુરુઓ પાસેથી ધન હડપ કરે છે અને બ્રાહ્મણો પાસેથી ધન હડપ કરે છે, તેઓ વૈતરણી નદીમાં પડે છે.

જે લોકો પૈસા ઉછીના લે છે અને ચૂકવતા નથી, જે લોકો દગો આપે છે, જે કોઈને ઝેર આપે છે, જે સંતોની ઈર્ષ્યા કરે છે અને તેમના ગુણોની પ્રશંસા કરતા નથી, જે લોકોને પોતાનાથી નીચા માને છે અને તેમનો આદર કરતા નથી, જે સારા સંગથી દૂર રહે છે, જે તીર્થસ્થાનો, સંતો, ગુરુઓ અને દેવતાઓનું અપમાન કરે છે, જે પુરાણો, વેદ, ન્યાય અને વેદાંતનું અપમાન કરે છે, જે દુઃખી વ્યક્તિને જોઈને ખુશ થાય છે, જે બીજાને દુઃખ પહોંચાડે છે અને જે બીજાનું અપમાન કરે છે, તેઓ પણ વૈતરણી નદીમાં પડી જાય છે. આ બધા અધર્મી જીવો દિવસ-રાત શોક કરે છે અને યમના માર્ગ પર ચાલતા રહે છે. ત્યાં આ પ્રાણીઓને રાક્ષસોના હુમલાઓનો સામનો કરવો પડે છે. આ પછી યમદૂતો આત્માઓને માર મારીને વૈતરણી નદીમાં ફેંકી દે છે.

જેઓ પોતાના માતા, પિતા, ગુરુ અને અન્ય આદરણીય વ્યક્તિઓનું અપમાન કરે છે, જેઓ બ્રાહ્મણોને વચન આપ્યા પછી સાચા હૃદયથી દાન નથી આપતા, જેઓ બીજાઓને દાન આપતા અટકાવે છે, જેઓ વાર્તા કહેવામાં વિક્ષેપ પાડે છે, જેઓ પોતાના ફાયદા માટે જીવોને નુકસાન પહોંચાડે છે, માંસાહારી, જેઓ શાસ્ત્રોમાં માનતા નથી, જેઓ સ્ત્રીઓનું અપહરણ કરે છે અને જેઓ છોકરીઓ સાથે જાતીય સંબંધ બાંધવા માંગે છે, તેઓ વૈતરણીમાં પડે છે. રસ્તામાં તમામ પ્રકારના ત્રાસ સહન કર્યા પછી, તેઓ યમના મહેલમાં પહોંચે છે અને યમના આદેશ પર, સંદેશવાહકો ત્યાં પહોંચે છે અને પાપીઓને ફરી એકવાર વૈતરણીમાં ધકેલી દે છે.

ભગવાન સમજાવે છે કે વૈતરણી નદી બધા મહાન દુ:ખદ નરકોમાં સૌથી પીડાદાયક છે. આ કારણોસર, યમના દૂતો પાપીઓને આ નદીમાં ફેંકી દે છે. ધાર્મિક ગ્રંથો અને ગરુડ પુરાણ અનુસાર, ધાર્મિક લોકો વૈતરણી નદીના પાણીને અમૃત માને છે, જ્યારે પાપી લોકો આ નદીને લોહીથી ભરેલી માને છે. એવું માનવામાં આવે છે કે વૈતરણી નદી સો યોજન સુધી ફેલાયેલી છે અને મોટી સંખ્યામાં ગીધ અને માછલીઓનું ઘર છે. આ નદીનું પાણી ઉકળે છે અને તેમાં ગંદકી, દુર્ગંધ, માંસ અને અનેક પ્રકારના જીવો છે. પાતાળમાં પડેલા પાપીઓ ભયંકર પ્રાણીઓના ત્રાસ અને ઉકળતા પાણીથી સતત રડતા હતા. પાપીઓ માટે આ નદી પાર કરવી ખૂબ જ મુશ્કેલ છે. આ દુઃખથી બચવા માટેના કેટલાક ઉપાયો પુરાણોમાં પણ જણાવવામાં આવ્યા છે.

મૃત્યુ સમયે ગાયનું દાન
પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર, જો કોઈ વ્યક્તિ મૃત્યુ સમયે ગાયનું દાન કરે છે, તો તે તેને વૈતરણી નદી પાર કરવામાં મદદ કરી શકે છે. એવું કહેવાય છે કે જ્યારે તમે આ નદીના કિનારે પહોંચો છો, ત્યારે એક ગાય આવે છે અને પૂછે છે, "જો તમને કોઈ સારું કામ ખબર હોય, તો મને કહો." જેમણે ગાયનું દાન કર્યું છે, તેઓ ગાયની પૂંછડી પકડીને ખતરનાક વૈતરણી નદી કુશળતાપૂર્વક પાર કરી શકે છે.