સુરત નાનપુરા ફિશ માર્કેટ વિવાદ: ‘નરેન્દ્ર મોદી હોલસેલ ફિશ માર્કેટ’ના બોર્ડથી રાજકીય ગરમાવો

Surat Fish Market Controversy: સુરતના નાનપુરા-લક્કડકોટમાં ₹3.90 કરોડના ખર્ચે તૈયાર થયેલી નવી ફિશ માર્કેટ લોકાર્પણ પહેલાં જ નામકરણના વિવાદમાં સપડાઈ છે. માર્કેટના મુખ્ય ગેટ પર ‘શ્રી નરેન્દ્ર મોદી હોલસેલ ફિશ માર્કેટ’ નામનું બોર્ડ લગાવવામાં આવતા સુરત ફિશ માર્કેટ, સુરત મહાનગરપાલિકા અને સ્થાનિક વેપારીઓ વચ્ચે ચર્ચા શરૂ થઈ છે. સ્થાનિક આગેવાનોનો આક્ષેપ છે કે આ નામકરણ માટે સુરત મહાનગરપાલિકાની સત્તાવાર મંજૂરી અથવા ઠરાવ થયો નથી. બીજી તરફ, સુરત ફિશ મર્ચન્ટ એસોસિએશનનું કહેવું છે કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા માછીમાર સમાજ માટે કરવામાં આવેલા કામના સન્માનરૂપે માર્કેટનું નામ રાખવામાં આવ્યું છે.

નાનપુરા ફિશ માર્કેટના નામકરણને લઈને વિવાદ
સુરતના નાનપુરા-લક્કડકોટ વિસ્તારમાં લાંબા સમયથી માછલીના વેપાર સાથે જોડાયેલી સમસ્યાઓ હતી. રસ્તા પર અને અસ્થાયી જગ્યાઓ પર માછલીનું વેચાણ થવાથી ગંદકી, દુર્ગંધ, ટ્રાફિક અને પાર્કિંગ જેવી સમસ્યાઓ સર્જાતી હતી. આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે સુરત મહાનગરપાલિકા દ્વારા આધુનિક નાનપુરા ફિશ માર્કેટ તૈયાર કરવામાં આવી છે. માર્કેટમાં હોલસેલ અને રિટેલ દુકાનો ઉપરાંત કોલ્ડ સ્ટોરેજ, પાર્કિંગ, પાણી-ગટર વ્યવસ્થા અને વેસ્ટ ડિસ્પોઝલ જેવી સુવિધાઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. પરંતુ માર્કેટનું સત્તાવાર લોકાર્પણ થાય તે પહેલાં જ તેના નામને લઈને નવો વિવાદ ઊભો થયો છે.

‘શ્રી નરેન્દ્ર મોદી હોલસેલ ફિશ માર્કેટ’નું બોર્ડ કેમ બન્યું ચર્ચાનું કારણ?
માર્કેટના મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર પર SHREE NARENDRA MODI WHOLESALE FISH MARKET લખેલું વિશાળ બોર્ડ લગાવવામાં આવ્યું છે. તેની નીચે THE SURAT FISH MERCHANT ASSOCIATIONનું નામ પણ દર્શાવવામાં આવ્યું છે. આ બોર્ડ સામે સ્થાનિક સ્તરે મુખ્ય સવાલ એ છે કે જાહેર મિલકતના નામકરણ માટે સુરત મહાનગરપાલિકાની સત્તાવાર પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવામાં આવી છે કે નહીં. સ્થાનિક આગેવાનોના જણાવ્યા મુજબ, જાહેર મિલકતનું નામ બદલવા અથવા નવું નામ આપવા માટે મનપાની સંબંધિત સમિતિ અને સામાન્ય સભામાં ઠરાવ સહિતની પ્રક્રિયા જરૂરી છે. આ મામલે સત્તાવાર મંજૂરી અંગે સ્પષ્ટતા હજુ ચર્ચાનો મુખ્ય મુદ્દો બની છે.

‘વડાપ્રધાનના નામે ફિશ માર્કેટ કેમ?’ સ્થાનિક આગેવાનોનો સવાલ
સ્થાનિક વેપારી અને આગેવાન સુરેન્દ્ર લશ્કરીએ ‘નરેન્દ્ર મોદી ફિશ માર્કેટ’ના નામ સામે વિરોધ નોંધાવ્યો છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, નરેન્દ્ર મોદી દેશના વડાપ્રધાન છે અને તેમની શાકાહારી જીવનશૈલી જાણીતી છે. તેથી ફિશ માર્કેટ જેવી માંસાહારી બજાર સાથે તેમનું નામ જોડવું યોગ્ય નથી. લશ્કરીએ માંગ કરી છે કે માર્કેટને સ્થાનિક કહાર-માછી સમાજ સાથે જોડાયેલું નામ આપવામાં આવે. તેમનું કહેવું છે કે નાનપુરાનો આ વિસ્તાર ઐતિહાસિક રીતે માછીવાડ તરીકે ઓળખાય છે અને સ્થાનિક સમાજના નામથી માર્કેટનું નામકરણ કરવામાં આવે તો સમુદાયને ગૌરવ મળશે. તેમણે એવો પણ આક્ષેપ કર્યો છે કે માર્કેટનું બોર્ડ લગાવતા પહેલાં તમામ વેપારીઓને વિશ્વાસમાં લેવામાં આવ્યા નહોતા.

સુરત ફિશ મર્ચન્ટ એસોસિએશનનો બચાવ
બીજી તરફ, સુરત ફિશ મર્ચન્ટ એસોસિએશનના પ્રમુખ કલ્પેશ નવસારીવાલાએ ‘નરેન્દ્ર મોદી હોલસેલ ફિશ માર્કેટ’ નામનો બચાવ કર્યો છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા માછીમારો અને સાગરખેડૂ સમાજ માટે અનેક યોજનાઓ અમલમાં મૂકવામાં આવી છે. ખાસ કરીને પ્રધાનમંત્રી મત્સ્ય સંપદા યોજનાનો ઉલ્લેખ કરતાં તેમણે કહ્યું કે માછીમાર સમુદાયના વિકાસ માટે સરકાર દ્વારા મહત્વપૂર્ણ કામગીરી કરવામાં આવી છે. નવસારીવાલાના જણાવ્યા મુજબ, વડાપ્રધાન પ્રત્યે સન્માન અને કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવા માટે માર્કેટનું નામ રાખવામાં આવ્યું છે. તેમનો દાવો છે કે માર્કેટમાં વેપારીઓને જગ્યા ફાળવણી મનપાની પ્રક્રિયા મુજબ થઈ છે અને વેપારીઓએ ડિપોઝિટ તથા એડવાન્સ ભાડાની રકમ પણ ચૂકવી છે.

મનપાની ટીમ બોર્ડ હટાવવા પહોંચી, પરંતુ કાર્યવાહી વગર પરત ફરી
નામકરણના વિવાદ વચ્ચે સુરત મહાનગરપાલિકાના સેન્ટ્રલ ઝોનની ટીમ પણ સ્થળ પર પહોંચી હતી. મનપાના કાર્યપાલક ઈજનેર રાજેશ ગાંજાવાલાના જણાવ્યા મુજબ, મંજૂરી વિના બોર્ડ લગાવવામાં આવ્યું હોવાની માહિતી મળ્યા બાદ તેને દૂર કરવા માટે ટીમ મોકલવામાં આવી હતી. જોકે, સ્થળ પર વેપારીઓ અને એસોસિએશનના સભ્યોએ વિરોધ કર્યો હતો. બોર્ડ નિયમ મુજબ દૂર કરવાની ખાતરી આપવામાં આવતા મનપાની ટીમ કાર્યવાહી કર્યા વગર પરત ફરી હતી. બાદમાં પણ બોર્ડ યથાવત રહેતાં સુરત મહાનગરપાલિકાની કાર્યવાહી અને વહીવટી મંજૂરી અંગે સવાલો વધુ તેજ બન્યા છે.

₹3.90 કરોડનો નાનપુરા ફિશ માર્કેટ પ્રોજેક્ટ 2018થી ચર્ચામાં
નાનપુરા-લક્કડકોટ ફિશ માર્કેટનો પ્રોજેક્ટ પણ લાંબા સમયથી વિલંબમાં રહ્યો છે. સુરત મનપાના પ્રોજેક્ટ રેકોર્ડમાં આ કામનું મૂળ નામ ‘Construction of fish market at Lakkadkot near Nanpura in Central Zone’ તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યું હતું. પ્રોજેક્ટનો પ્રારંભિક ખર્ચ અંદાજે ₹3 કરોડ હતો, જે બાદમાં વધીને ₹3.90 કરોડ થયો હતો. વર્ષ 2018માં બાંધકામ શરૂ થયું હતું. જોકે, ઐતિહાસિક સ્મારકો નજીક હોવાના કારણે મંજૂરી સંબંધિત વાંધાઓ ઊભા થતાં કામમાં વિલંબ થયો હતો. સુધારેલા પ્લાન અને જરૂરી મંજૂરી પ્રક્રિયા બાદ માર્કેટનું બાંધકામ પૂર્ણ થયું છે. હવે લોકાર્પણ પહેલાં નામકરણનો વિવાદ ફરી આ પ્રોજેક્ટને ચર્ચામાં લઈ આવ્યો છે.

નરેન્દ્ર મોદી ફિશ માર્કેટનું બોર્ડ સોશિયલ મીડિયા પર ચર્ચામાં
નાનપુરા ફિશ માર્કેટના ગેટ પર લગાવવામાં આવેલા બોર્ડની તસવીરો અને વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર ચર્ચાનો વિષય બન્યા છે. સોશિયલ મીડિયા પર લોકો અલગ-અલગ પ્રતિક્રિયા આપી રહ્યા છે. કેટલાક લોકો માછીમાર સમાજ માટે કેન્દ્ર સરકારની યોજનાઓનો ઉલ્લેખ કરીને નામકરણનું સમર્થન કરી રહ્યા છે. બીજી તરફ, કેટલાક લોકો વડાપ્રધાનની શાકાહારી છબીને ધ્યાનમાં રાખીને ફિશ માર્કેટ સાથે તેમનું નામ જોડવા સામે સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે.

સુરત મનપા હવે શું કરશે?
હવે સમગ્ર મામલામાં સુરત મહાનગરપાલિકાની સત્તાવાર કાર્યવાહી મહત્વપૂર્ણ બની છે. મનપા આ બોર્ડને મંજૂરી આપે છે કે તેને દૂર કરાવે છે, તે આગામી દિવસોમાં સ્પષ્ટ થઈ શકે છે. સાથે જ આ નામકરણ માટે સત્તાવાર ઠરાવ કરવામાં આવ્યો છે કે નહીં અને જો નથી થયો તો આગળ કઈ પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવશે, તેના પર પણ નજર રહેશે. ₹3.90 કરોડની નાનપુરા ફિશ માર્કેટ, ‘નરેન્દ્ર મોદી હોલસેલ ફિશ માર્કેટ’નું બોર્ડ અને મનપાની મંજૂરીનો સવાલ—આ ત્રણ મુદ્દાઓને કારણે સુરતનું આ માર્કેટ હાલ સ્થાનિક રાજકારણ અને શહેરની ચર્ચાના કેન્દ્રમાં છે. માર્કેટના સત્તાવાર નામ અંગે સુરત મહાનગરપાલિકાનો અંતિમ નિર્ણય આવ્યા બાદ જ આ વિવાદનું સ્પષ્ટ ચિત્ર સામે આવશે.