Sultanpurનો લાલ પેડા ઉત્તર પ્રદેશની જાણીતી પરંપરાગત મીઠાઈઓમાંથી એક છે. ઘેરો લાલ-બદામી રંગ, શેકાયેલા માવાનો સુગંધિત સ્વાદ અને કારામેલ જેવી મીઠાશ આ પેડાને સામાન્ય પેડાથી અલગ બનાવે છે. ખાસ વાત એ છે કે સુલતાનપુર સ્ટાઇલનો લાલ પેડા ઘરે પણ સરળતાથી બનાવી શકાય છે. તો જાણો લાલ પેડા બનાવવાની સંપૂર્ણ રીત, સામગ્રી અને ખાસ ટ્રિક્સ.
સુલતાનપુરનો લાલ પેડા શું છે?
ભારતીય મીઠાઈની દુનિયામાં દરેક શહેરની પોતાની ખાસ ઓળખ છે. મથુરાના પેડા જેટલા લોકપ્રિય છે, તેવી જ રીતે સુલતાનપુરનો લાલ પેડા પણ પોતાના અનોખા સ્વાદ અને બનાવવાની પરંપરાગત રીત માટે ઓળખાય છે. સામાન્ય પેડા કરતાં લાલ પેડાનો રંગ વધુ ઘેરો હોય છે. તેની પાછળની મુખ્ય પ્રક્રિયા છે માવાને લાંબા સમય સુધી ધીમા તાપે શેકવાની રીત. માવો ધીમે-ધીમે શેકાતો જાય તેમ તેનો રંગ ઘેરો બનતો જાય છે અને તેમાં શેકાયેલા ખોયા જેવો ઊંડો સ્વાદ વિકસે છે. ત્યારબાદ ખાંડ ઉમેરવાથી પેડામાં ખાસ મીઠાશ અને કારામેલ જેવી ફ્લેવર આવે છે.
લાલ પેડાનો રંગ લાલ-બદામી કેમ થાય છે?
સુલતાનપુર લાલ પેડાની સૌથી મોટી ખાસિયત તેનો ઘેરો રંગ છે. આ પેડા બનાવતી વખતે માવાને ભારે તળિયાવાળી તપેલીમાં ધીમા તાપે લાંબા સમય સુધી શેકવામાં આવે છે. માવાને સતત હલાવવો જરૂરી છે, જેથી તે તળિયે ચોંટે નહીં અને બળી ન જાય. શેકવાની પ્રક્રિયા દરમિયાન માવાનો રંગ ધીમે-ધીમે સફેદથી ઘેરો બદામી થવા લાગે છે. યોગ્ય રીતે શેકાયા બાદ તેમાં વિશિષ્ટ શેકાયેલી સુગંધ અને સ્વાદ આવે છે. આ પછી ખાંડ ઉમેરવામાં આવે છે. ખાંડ માવા સાથે ભળતાં કારામેલ જેવી મીઠાશ અને ઘેરો રંગ વિકસે છે.
સુલતાનપુર લાલ પેડાનો સ્વાદ કેવો હોય છે?
લાલ પેડાનો સ્વાદ સામાન્ય પેડાથી થોડો અલગ હોય છે. લાંબા સમય સુધી શેકાયેલા માવાને કારણે તેમાં ઘેરો મિલ્કી, શેકાયેલો અને કારામેલ જેવો સ્વાદ આવે છે.
એલચી પાવડર ઉમેરવાથી તેની સુગંધ વધુ મોહક બને છે.
ઘરે લાલ પેડા બનાવવા માટેની સામગ્રી
લાલ પેડા રેસીપી માટે જરૂરી સામગ્રી:
- માવો/ખોયા – 500 ગ્રામ
- બૂરા અથવા પાઉડર ખાંડ – 200 ગ્રામ
- દેશી ઘી – 2થી 3 ચમચી
- એલચી પાવડર – 1 ચમચી
ખાંડની માત્રા સ્વાદ અનુસાર ઘટાડી કે વધારી શકાય છે.
લાલ પેડા બનાવવાની રીત
1. માવાને ધીમા તાપે શેકો
સૌપ્રથમ ભારે તળિયાવાળી કડાઈ અથવા તપેલી લો. તેમાં 1થી 2 ચમચી દેશી ઘી ઉમેરો અને ત્યારબાદ માવો નાખો.
હવે માવાને ધીમા તાપે સતત હલાવતા શેકો. આ પ્રક્રિયામાં ઉતાવળ ન કરવી. ધીમા તાપે શેકવાથી માવાનો રંગ અને સ્વાદ યોગ્ય રીતે વિકસે છે.
2. માવાનો રંગ ઘેરો કરો
માવાને સતત હલાવતા રહો જેથી તે તળિયે ચોંટે નહીં.
થોડા સમય બાદ માવાનો રંગ બદલાવા લાગશે. તેને ત્યાં સુધી શેકો જ્યાં સુધી તે ઘેરો બદામી રંગ ન ધારણ કરે અને શેકાયેલા માવાની સુગંધ ન આવવા લાગે.
3. હવે ખાંડ ઉમેરો
માવો સારી રીતે શેકાઈ જાય ત્યારે ગેસ ધીમો કરો અને તેમાં બૂરા અથવા પાઉડર ખાંડ ઉમેરો.
ખાંડ ઓગળ્યા બાદ માવા સાથે સારી રીતે મિક્સ કરો. આ તબક્કે મિશ્રણ થોડું ઢીલું થઈ શકે છે, પરંતુ સતત હલાવતા રહેવાથી તે ફરી ઘટ્ટ થવા લાગશે.
4. એલચી ઉમેરો
મિશ્રણ ઘટ્ટ થઈને તપેલીની કિનારીઓ છોડવા લાગે ત્યારે ગેસ બંધ કરી દો.
હવે તેમાં એલચી પાવડર ઉમેરો અને સારી રીતે મિક્સ કરો.
5. પેડા બનાવો
મિશ્રણને થોડું ઠંડુ થવા દો. જ્યારે તે હાથથી પકડી શકાય તેટલું ગરમ રહે ત્યારે હાથમાં થોડું ઘી લગાવો.
મિશ્રણના નાના ભાગ લો, તેને ગોળ કરો અને હળવેથી દબાવીને પેડાનો આકાર આપો.
આ રીતે તૈયાર થઈ જશે ઘરે બનાવેલા સુલતાનપુર સ્ટાઇલના લાલ પેડા.
લાલ પેડા બનાવતી વખતે આ વાતનું ધ્યાન રાખો
લાલ પેડાની રેસીપીમાં સૌથી મહત્વની બાબત માવાને ધીમા તાપે શેકવાની પ્રક્રિયા છે.
- માવાને તેજ આંચ પર ન શેકવો.
- માવાને સતત હલાવતા રહો.
- માવો બળી ન જાય તેનું ખાસ ધ્યાન રાખો.
- ખાંડ ઉમેર્યા પછી મિશ્રણને સતત હલાવો.
- પેડા બનાવતા પહેલાં મિશ્રણ થોડું ઠંડું થવા દો.
સુલતાનપુર લાલ પેડા કેમ ખાસ છે?
સુલતાનપુરનો લાલ પેડા તેની પરંપરાગત બનાવટ, ઘેરો રંગ અને શેકાયેલા માવાના સ્વાદ માટે ખાસ માનવામાં આવે છે. માવાને લાંબા સમય સુધી શેકવાની પ્રક્રિયા તેને સામાન્ય પેડાથી અલગ ટેક્સચર અને સ્વાદ આપે છે. આ જ કારણથી ઉત્તર પ્રદેશની સ્થાનિક મીઠાઈઓમાં લાલ પેડાની અલગ ઓળખ જોવા મળે છે.
ઘરે બનાવો સુલતાનપુર સ્ટાઇલનો લાલ પેડા
જો તમને પરંપરાગત ભારતીય મીઠાઈઓનો સ્વાદ પસંદ છે, તો આ લાલ પેડા રેસીપી ઘરે એકવાર અજમાવી શકો છો. માત્ર થોડા સરળ ઘટકો અને ધીમા તાપે માવાને યોગ્ય રીતે શેકવાની કાળજીથી તમે ઘરે જ ઘેરા રંગ અને કારામેલ જેવી મીઠાશ ધરાવતા પેડા બનાવી શકો છો.
નોંધ: મીઠાઈ બનાવતી વખતે સ્વચ્છતા, યોગ્ય તાપમાન અને સામગ્રીની ગુણવત્તાનું ધ્યાન રાખો. તૈયાર પેડાને યોગ્ય રીતે સંગ્રહિત કરો અને તાજગી તપાસ્યા બાદ જ સેવન કરો.