Bihar Wedding Traditions: બિહારના મોકામાના ધારાસભ્ય અનંત સિંહની પુત્રી શિવાંગીના લગ્નને લઈને બિહારી લગ્ન પરંપરાઓ ચર્ચામાં આવી છે. 25 નવેમ્બર, 2026ના રોજ યોજાનારા લગ્ન પહેલાં તિલક અને ફલદાન જેવી વિધિઓએ લોકોનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. 1,000 કિલો ઘીના લાડુ અને 400થી વધુ વાહનોના કાફલા અંગેના અહેવાલો વચ્ચે હવે લોકો બિહારની અનોખી લગ્ન પરંપરાઓ વિશે જાણવા ઉત્સુક છે.
અનંત સિંહની પુત્રીના લગ્ન કેમ ચર્ચામાં છે?
બિહારમાં ‘છોટે સરકાર’ તરીકે જાણીતા અનંત સિંહે શિવાંગીના લગ્ન માટે લોકોને આમંત્રણ આપ્યું છે. લગ્નની તૈયારીઓ સાથે પરંપરાગત વિધિઓ અને ભવ્ય આયોજનની ચર્ચા પણ થઈ રહી છે. ચાલો જાણીએ બિહારી લગ્નની પાંચ ખાસ પરંપરાઓનું મહત્ત્વ.
1. હલ્દી કુટાઈ: લગ્નની શરૂઆતની ખાસ વિધિ
બિહારમાં હલ્દી કુટાઈ દરમિયાન વર પક્ષની મહિલાઓ પરંપરાગત રીતે હળદર ખાંડે છે. ત્યારબાદ આ હળદર કન્યા પક્ષના ઘરે મોકલવામાં આવે છે, જ્યાં તેનો ઉપયોગ હળદરની વિધિમાં થાય છે. આ પ્રસંગે મહિલાઓ લોકગીતો ગાઈને લગ્નનો ઉત્સાહ વધારે છે.
2. તિલક વિધિ: સંબંધને ઔપચારિક સ્વીકૃતિ
તિલક બિહાર અને ઉત્તર પ્રદેશની મહત્ત્વપૂર્ણ લગ્ન પરંપરા છે. આ વિધિમાં કન્યા પક્ષના પરિવારજનો વરના ઘરે જઈને તેના કપાળ પર તિલક કરે છે અને પરંપરા મુજબ ભેટો આપે છે. આ વિધિ બંને પરિવારો વચ્ચેના લગ્ન સંબંધની સ્વીકૃતિનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.
3. ફલદાન: ભેટો સાથે શુભ શરૂઆત
ફલદાન વિધિમાં કન્યા પક્ષના પરિવારજનો વરના ઘરે ફળો, સૂકો મેવો, નવા વસ્ત્રો અને અન્ય શુભ સામગ્રી અર્પણ કરે છે. કેટલીક જગ્યાએ દહીં-ચૂડાનો પણ સમાવેશ થાય છે. આ પરંપરા લગ્ન સંબંધને આગળ વધારવા અને બંને પરિવારોને જોડવાનું મહત્ત્વ ધરાવે છે.
4. મંગલા ગીત: લોકસંસ્કૃતિનો મધુર વારસો
બિહારી લગ્નોમાં મંગલા ગીતોનું વિશેષ સ્થાન છે. ભોજપુરી, મૈથિલી અને મગહી ભાષામાં ગવાતાં આ ગીતો હળદર, માટકૌર અને અન્ય લગ્નવિધિઓ સાથે જોડાયેલા હોય છે. ભગવાન રામ અને માતા સીતાના વિવાહ આધારિત ગીતો પણ પરંપરાગત લગ્નગીતોમાં સાંભળવા મળે છે.
5. પરિછન: વરરાજાનું પરંપરાગત સ્વાગત
જાન પહોંચ્યા બાદ કેટલીક બિહારી પરંપરાઓમાં પરિછન વિધિ કરવામાં આવે છે. કન્યાની માતા અથવા પરિવારની મહિલાઓ વરરાજાની આરતી ઉતારીને તેનું સ્વાગત કરે છે. પરંપરાગત માન્યતા મુજબ, આ વિધિ ખરાબ નજરથી રક્ષણ અને શુભ શરૂઆતનું પ્રતીક છે.
બિહારી લગ્ન પરંપરાઓ કેમ ખાસ છે?
અનંત સિંહની પુત્રી શિવાંગીના લગ્નને કારણે ફલદાન, તિલક અને મંગલા ગીત જેવી પરંપરાઓ ફરી ચર્ચામાં છે. બિહારમાં અલગ-અલગ વિસ્તારો પ્રમાણે લગ્નવિધિઓમાં ફેરફાર જોવા મળે છે, પરંતુ પરિવાર, લોકસંગીત અને સંસ્કૃતિનું મહત્ત્વ દરેક જગ્યાએ જોવા મળે છે. આ પરંપરાઓ ભારતીય લગ્નોની સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક ઓળખને ઉજાગર કરે છે.