આ ગણેશ ચતુર્થીએ ઘરે જ બનાવો બાપ્પા! માત્ર થોડા સામાનથી કેવી રીતે તૈયાર થશે મૂર્તિ?

Ganesh Chaturthi 2026 માટે જો તમે આ વખતે બાપ્પાની મૂર્તિ ઘરે જ બનાવવા માંગતા હો, તો માટીમાંથી ઇકો-ફ્રેન્ડલી ગણપતિની મૂર્તિ બનાવવી સારો વિકલ્પ બની શકે છે. ખાસ વાત એ છે કે આ માટે મોંઘી સામગ્રીની જરૂર નથી. થોડા સરળ સાધનો અને કુદરતી રંગોની મદદથી તમે ઘરે જ સુંદર માટીના ગણપતિ તૈયાર કરી શકો છો.

ગણેશ ચતુર્થીના તહેવારમાં ગણેશજીની સ્થાપના, પૂજા અને વિસર્જનનું વિશેષ મહત્વ છે. પરંતુ મૂર્તિ બનાવતી વખતે પર્યાવરણની કાળજી રાખવી પણ એટલી જ જરૂરી છે. પ્લાસ્ટર ઓફ પેરિસ (PoP)માંથી બનેલી મૂર્તિઓની જગ્યાએ માટીની મૂર્તિ પસંદ કરવાથી ઇકો-ફ્રેન્ડલી ગણેશોત્સવ તરફ એક પગલું ભરી શકાય છે.

તો ચાલો જાણીએ ઘરે માટીમાંથી ગણપતિની મૂર્તિ કેવી રીતે બનાવવી, કઈ સામગ્રીની જરૂર પડશે અને મૂર્તિને સુંદર રીતે કેવી રીતે શણગારવી.

માટીનો ગણપતિ કેમ બનાવવો?

ગણેશ વિસર્જન દરમિયાન મૂર્તિ પાણીના સંપર્કમાં આવે છે. માટીની મૂર્તિ કુદરતી રીતે વિઘટિત થતી હોવાથી તે પર્યાવરણ-અનુકૂળ ગણપતિ મૂર્તિ માટે લોકપ્રિય વિકલ્પ છે.

આ ઉપરાંત, ઘરે માટીનો ગણપતિ બનાવવાથી પરિવારના સભ્યો અને બાળકો પણ ગણેશ ચતુર્થીની તૈયારીઓમાં સર્જનાત્મક રીતે જોડાઈ શકે છે.

ઇકો-ફ્રેન્ડલી ગણપતિ બનાવવા માટે શું જોઈએ?

ઘરે માટીના ગણપતિ બનાવવા માટે નીચેની સરળ સામગ્રી તૈયાર રાખો:

• મુલાયમ અને સાફ માટી
• જરૂરિયાત મુજબ પાણી
• હળદર
• કુમકુમ
• ચંદનની પેસ્ટ
• ટૂથપિક અથવા નાની ચમચી
• મૂર્તિ માટે નાનું સપાટ બેઝ

સામગ્રી સરળ હોવાથી તમે ઘરે જ ગણેશજીની નાની મૂર્તિ તૈયાર કરી શકો છો.

સ્ટેપ 1: ગણપતિની મૂર્તિ માટે માટી તૈયાર કરો

સૌ પ્રથમ માટીને સારી રીતે ચાળી લો. તેમાં રહેલા કાંકરા, પથ્થર અને કચરો દૂર કરવો જરૂરી છે.

હવે માટીમાં થોડું-થોડું પાણી ઉમેરો અને તેને સારી રીતે ગૂંદો. માટી લોટ જેવી નરમ અને લચીલી થાય ત્યાં સુધી ગૂંદતા રહો.

ધ્યાન રાખો કે માટી ખૂબ સૂકી અથવા ખૂબ ભીની ન થાય. યોગ્ય નરમાઈવાળી માટી હશે તો ગણેશજીની મૂર્તિનો આકાર આપવો સરળ રહેશે.

સ્ટેપ 2: ગણેશજી માટે બેઝ બનાવો

ગૂંદેલી માટીનો એક ભાગ લઈને તેને ચોરસ અથવા ગોળ સપાટ આકાર આપો.

આ બેઝ પર જ ગણેશજીની મૂર્તિ બિરાજમાન થશે. બેઝ થોડું જાડું અને મજબૂત રાખો, જેથી મૂર્તિનું વજન સરળતાથી સંભાળી શકે.

સ્ટેપ 3: ગણપતિનું ધડ અને પેટ બનાવો

હવે માટીનો એક મોટો ગોળો બનાવો અને તેને થોડો લંબગોળ આકાર આપો.

આ ભાગને બેઝ પર મૂકીને ગણેશજીનું ધડ અને મોટું પેટ તૈયાર કરો.

ત્યારબાદ માટીના બે પાતળા રોલ બનાવો અને તેને ધડના નીચેના ભાગ સાથે જોડો. આ બંને ભાગને વાળીને ગણેશજીના બેઠેલા પગનો આકાર આપો.

સ્ટેપ 4: ગણેશજીના હાથ બનાવો

હવે માટીના બે નાના રોલ તૈયાર કરો.

એક હાથને ઉપરની તરફ વાળીને આશીર્વાદ આપતી મુદ્રા આપી શકાય છે. બીજા હાથમાં નાનો મોદક રાખી શકાય તેવી મુદ્રા બનાવો.

હાથને ધડ સાથે જોડ્યા બાદ જોડાણની જગ્યા આંગળીથી હળવેથી સરખી કરી દો.

સ્ટેપ 5: માથું, સૂંઢ અને કાન બનાવો

હવે ધડની ઉપર ગરદનનો નાનો ભાગ બનાવી તેના પર ગણેશજીનું માથું બેસાડો.

માટીની નાની પટ્ટી બનાવી તેને વાળીને ગણપતિની સૂંઢ તૈયાર કરો. સૂંઢને ડાબી અથવા જમણી તરફ વાળી શકાય છે.

ત્યારબાદ માટીના બે સપાટ ટુકડા બનાવી બંને બાજુ લગાવો અને ગણેશજીના મોટા કાનનો આકાર આપો.

આ તબક્કે ચહેરાનો આકાર હળવેથી સરખો કરીને બાપ્પાની મૂર્તિને સુંદર લુક આપી શકાય છે.

સ્ટેપ 6: મુકુટ અને વસ્ત્રોની ડિઝાઇન બનાવો

હવે ગણેશજીના માથા પર નાનો મુકુટ બનાવો અને બેસાડો.

ટૂથપિક અથવા નાની ચમચીની મદદથી મુકુટ, કાન અને વસ્ત્રો પર નાની-નાની ડિઝાઇન બનાવી શકો છો.

મૂર્તિની સુંદરતા વધારવા માટે પેટની નજીક નાનો મૂષક અને હાથમાં નાનો મોદક પણ બનાવી શકાય છે.

સ્ટેપ 7: માટીની ગણપતિ મૂર્તિને સૂકવો

મૂર્તિ સંપૂર્ણ તૈયાર થઈ જાય પછી તેને 1થી 2 દિવસ સુધી છાંયડામાં સૂકવવા મૂકો.

મૂર્તિને સીધા તડકામાં ન રાખવી. ખૂબ ઝડપથી સૂકવવાથી માટીમાં તિરાડ પડી શકે છે અને મૂર્તિનો આકાર પણ બગડી શકે છે.

મૂર્તિ સંપૂર્ણપણે સુકાઈ જાય ત્યાર બાદ જ તેના પર રંગ અથવા શણગારનું કામ કરો.

સ્ટેપ 8: કુદરતી રંગોથી ગણપતિને શણગારો

હવે બાપ્પાની મૂર્તિને કુદરતી રંગોથી શણગારવાનો સમય છે.

હળદર, કુમકુમ અને ચંદનની પેસ્ટનો ઉપયોગ કરીને ગણેશજીના વસ્ત્રો અને કપાળને સજાવી શકાય છે.

કપાળ પર કુમકુમનું તિલક અને વસ્ત્રો પર કુદરતી રંગોનો ઉપયોગ કરવાથી ઇકો-ફ્રેન્ડલી ગણપતિ મૂર્તિ વધુ આકર્ષક દેખાશે.

ઘરે માટીમાંથી ગણપતિ બનાવવો કેમ ખાસ?

ઘરે બનાવેલો માટીનો ગણપતિ માત્ર એક મૂર્તિ નથી, પરંતુ પરિવાર સાથે મળીને તહેવારની તૈયારીઓ કરવાનો સુંદર અનુભવ પણ છે.

બાળકોને પણ માટીથી ગણપતિ બનાવવાની પ્રક્રિયામાં સામેલ કરી શકાય છે. આ રીતે ગણેશ ચતુર્થીની પરંપરા સાથે પર્યાવરણ જાળવણીનો સંદેશ પણ આપી શકાય છે.

ગણેશ ચતુર્થી 2026માં PoPની જગ્યાએ માટીના ગણપતિ બનાવો

ગણેશ ચતુર્થી 2026 પર જો તમે બાપ્પાની સ્થાપના સાથે પર્યાવરણની પણ કાળજી લેવા માંગતા હો, તો ઘરે બનાવેલો માટીનો ગણપતિ પસંદ કરી શકો છો.

સરળ સામગ્રી, કુદરતી રંગો અને થોડા સમયની મહેનતથી તમે તમારી રીતે બાપ્પાની સુંદર ઇકો-ફ્રેન્ડલી ગણેશ મૂર્તિ તૈયાર કરી શકો છો.

FAQs

ઘરે માટીમાંથી ગણપતિની મૂર્તિ કેવી રીતે બનાવવી?

સાફ માટીને પાણીથી ગૂંદીને પહેલા બેઝ, પછી ધડ, પગ, હાથ, માથું, સૂંઢ, કાન અને મુકુટ તૈયાર કરો. અંતે મૂર્તિને છાંયડામાં સૂકવીને કુદરતી રંગોથી શણગારો.

ગણપતિની મૂર્તિ બનાવવા માટે કઈ માટી વાપરવી?

મૂર્તિ બનાવવા માટે સાફ અને મુલાયમ માટીનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. તેમાં કાંકરા કે અન્ય કચરો ન હોવો જોઈએ.

માટીનો ગણપતિ ઇકો-ફ્રેન્ડલી કેમ છે?

માટી કુદરતી સામગ્રી હોવાથી ગણેશ વિસર્જન માટે તે PoP જેવી સામગ્રી કરતાં વધુ પર્યાવરણ-અનુકૂળ વિકલ્પ બની શકે છે.

ગણપતિની માટીની મૂર્તિ કેટલા દિવસમાં સૂકાય?

સામાન્ય રીતે નાની માટીની મૂર્તિને છાંયડામાં સૂકવવામાં 1થી 2 દિવસ લાગી શકે છે. સમય મૂર્તિના કદ અને માટીની ભેજ પર આધાર રાખે છે.