સપ્ટેમ્બરમાં અચાનક કેમ વધ્યા ડેન્ગ્યુના કેસ?

Dengue Cases in India: દેશમાં ચોમાસા બાદ ડેન્ગ્યુ અને મેલેરિયાના કેસોમાં વધારો નોંધાઈ રહ્યો છે. ખાસ કરીને દિલ્હી-NCR અને તમિલનાડુમાં ડેન્ગ્યુના આંકડા આરોગ્ય વિભાગની ચિંતા વધારી રહ્યા છે. દિલ્હીમાં સપ્ટેમ્બર મહિનામાં અત્યાર સુધીમાં 121 ડેન્ગ્યુ કેસ નોંધાયા છે, જ્યારે તમિલનાડુમાં આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં 15,933 કેસ અને 9 મૃત્યુ નોંધાયા હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. આ દરમિયાન ડેન્ગ્યુ સામે રસી અંગે પણ મહત્વપૂર્ણ અપડેટ સામે આવ્યું છે. Takeda Pharmaceuticalની QDENGA ડેન્ગ્યુ રસીને ભારતમાં નિયમનકારી મંજૂરી મળી છે. હવે સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે સામાન્ય લોકો માટે ડેન્ગ્યુની રસી ક્યારે ઉપલબ્ધ થશે?

દિલ્હી-NCRમાં સપ્ટેમ્બરમાં ડેન્ગ્યુના 121 કેસ

દિલ્હીમાં ડેન્ગ્યુ કેસ સપ્ટેમ્બર મહિનામાં ઝડપથી વધ્યા છે. મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન ઓફ દિલ્હી (MCD)ના આંકડા મુજબ, સપ્ટેમ્બરમાં અત્યાર સુધીમાં 121 ડેન્ગ્યુ કેસ નોંધાયા છે. આ સાથે 2026માં દિલ્હીમાં અત્યાર સુધીના કુલ ડેન્ગ્યુ કેસનો આંકડો 432 પર પહોંચી ગયો છે. 12 સપ્ટેમ્બર સુધીના સાપ્તાહિક વેક્ટર-જન્ય રોગોના અહેવાલ મુજબ, સપ્ટેમ્બરમાં નોંધાયેલા ડેન્ગ્યુ કેસ આ વર્ષના કુલ કેસોના ચોથા ભાગ કરતાં વધુ છે. આ વર્ષે સપ્ટેમ્બરમાં નોંધાયેલા કેસોની સંખ્યા દિલ્હીમાં એક જ મહિનામાં નોંધાયેલા કેસોમાં સૌથી વધુ હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે. આ ઉપરાંત, માત્ર છેલ્લા એક સપ્તાહમાં દિલ્હીમાં ડેન્ગ્યુના 71 નવા કેસ નોંધાયા છે.

દિલ્હીમાં મેલેરિયાના કેસ પણ વધ્યા

ડેન્ગ્યુની સાથે દિલ્હીમાં મેલેરિયા કેસોમાં પણ સપ્ટેમ્બરમાં વધારો નોંધાયો છે. 2026માં અત્યાર સુધીમાં દિલ્હીમાં મેલેરિયાના 183 કેસ નોંધાયા છે. તેમાંથી 64 કેસ સપ્ટેમ્બર મહિનામાં સામે આવ્યા છે. આ આંકડો આ વર્ષનો દિલ્હીમાં મેલેરિયાનો સૌથી વધુ માસિક આંકડો છે. રાહતની વાત એ છે કે આ વર્ષે અત્યાર સુધી દિલ્હીમાં મેલેરિયાને કારણે કોઈ મૃત્યુ નોંધાયું નથી.

ચિકનગુનિયાના 24 કેસ નોંધાયા

દિલ્હીમાં ડેન્ગ્યુ અને મેલેરિયા ઉપરાંત ચિકનગુનિયાના 24 કેસ પણ નોંધાયા છે. 

2025ના સમાન સમયગાળામાં દિલ્હીમાં ચિકનગુનિયાના 46 કેસ નોંધાયા હતા. આ વર્ષે સપ્ટેમ્બર દરમિયાન અત્યાર સુધીમાં બે કેસ સામે આવ્યા છે.

દિલ્હીમાં ડેન્ગ્યુના અગાઉના વર્ષોના કેસ

દિલ્હીમાં સંબંધિત સમયગાળામાં નોંધાયેલા ડેન્ગ્યુ કેસના આંકડા નીચે મુજબ રહ્યા છે:

વર્ષ ડેન્ગ્યુ કેસ 2025 619 2024 709 2023 2,097 2022 295

આ આંકડાઓથી સ્પષ્ટ થાય છે કે દિલ્હીમાં ચોમાસા અને ત્યારબાદના સમયગાળા દરમિયાન ડેન્ગ્યુના કેસમાં વર્ષ પ્રમાણે મોટો ફેરફાર જોવા મળી શકે છે.

તમિલનાડુમાં ડેન્ગ્યુના 15,933 કેસ, 9 મૃત્યુ

તમિલનાડુમાં ડેન્ગ્યુનો પ્રકોપ પણ આરોગ્ય વિભાગ માટે મહત્વનો મુદ્દો બન્યો છે. અહેવાલ મુજબ, રાજ્યમાં આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં 15,933 ડેન્ગ્યુ કેસ અને 9 મૃત્યુ નોંધાયા છે. ડેન્ગ્યુ ઉપરાંત વાયરલ અને શ્વસન સંબંધી બીમારીઓથી જોડાયેલા તાવના કેસોમાં પણ મોસમી વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને ચેન્નાઈ સહિત વિવિધ જિલ્લાઓમાં સર્વેલન્સ વધારવામાં આવ્યું છે. ચેન્નાઈમાં પત્રકારો સાથે વાત કરતી વખતે રાજ્યના આરોગ્ય મંત્રી કે.જી. અરુણરાજે ડેન્ગ્યુ નિયંત્રણ માટે લેવામાં આવી રહેલા સાવચેતીના પગલાં વિશે માહિતી આપી હતી.

ચોમાસા બાદ ડેન્ગ્યુના કેસ કેમ વધે છે?

ડેન્ગ્યુ એ Aedes મચ્છરના કરડવાથી ફેલાતો વાયરલ રોગ છે. ચોમાસા દરમિયાન વરસાદી પાણી વિવિધ જગ્યાએ ભરાઈ રહે છે. આવા સ્થિર પાણીમાં મચ્છરોના પ્રજનન માટે અનુકૂળ સ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે. આ કારણે સામાન્ય રીતે ચોમાસા અને ત્યારબાદના સમયગાળામાં ડેન્ગ્યુ, મેલેરિયા અને ચિકનગુનિયા જેવા મચ્છરજન્ય રોગોનું જોખમ વધે છે. ખાસ કરીને ઘરની આસપાસના કન્ટેનર, કુલર, કુંડા, ટાયર અને અન્ય વસ્તુઓમાં પાણી ભરાઈ ન રહે તે જોવું જરૂરી છે.

ડેન્ગ્યુની રસી QDENGA ક્યારે મળશે?

ડેન્ગ્યુની રસી QDENGA અંગે ભારતમાં મહત્વપૂર્ણ પ્રગતિ થઈ છે. જાપાનની ફાર્માસ્યુટિકલ કંપની Takeda Pharmaceutical દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી QDENGA રસીને 20 જુલાઈએ ભારતમાં ડ્રગ રેગ્યુલેટર તરફથી મંજૂરી મળી હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. આ રસી ભારતમાં મંજૂરી મેળવનારી પ્રથમ ડેન્ગ્યુ રસી હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. હાલમાં સામાન્ય લોકો માટે રસીની ઉપલબ્ધતા અંગે અંતિમ સમયરેખા ઉત્પાદન, ક્લિનિકલ પ્રક્રિયા અને અન્ય નિયમનકારી જરૂરીયાતો પર આધારિત રહેશે. અહેવાલો અનુસાર, સફળ પ્રક્રિયાઓ બાદ આવતા વર્ષે QDENGA જાહેર ઉપયોગ માટે ઉપલબ્ધ થવાની શક્યતા છે. Takedaએ ભારતમાં QDENGAના મોટા પાયે ઉત્પાદન માટે Biological E સાથે સહયોગ શરૂ કર્યો છે.

ડેન્ગ્યુથી બચવા શું કરવું?

ડેન્ગ્યુથી બચવા માટે મચ્છરના પ્રજનન સ્થળો ઘટાડવા અને મચ્છરના કરડવાથી બચવું મહત્વપૂર્ણ છે.

• ઘરની આસપાસ પાણી ભરાઈ રહેવા ન દો.
• કુલર અને પાણીના કન્ટેનર નિયમિત સાફ કરો.
• કુંડા, ટાયર અને અન્ય વસ્તુઓમાં પાણી જમા ન થવા દો.
• પાણીની ટાંકી અને વાસણોને ઢાંકીને રાખો.
• મચ્છરદાની અને મચ્છરથી બચાવના યોગ્ય ઉપાયોનો ઉપયોગ કરો.
• શક્ય હોય ત્યાં સુધી શરીર ઢંકાય તેવા કપડાં પહેરો.
• તાવ અથવા અન્ય લક્ષણો જણાય તો ડૉક્ટરની સલાહ લો.

ડેન્ગ્યુના લક્ષણો દેખાય તો શું કરવું?

ડેન્ગ્યુમાં તાવ સહિત વિવિધ લક્ષણો જોવા મળી શકે છે. જો તાવ સતત રહે, શરીરમાં તીવ્ર દુખાવો થાય અથવા અન્ય ચિંતાજનક લક્ષણો દેખાય તો સ્વનિદાન અથવા પોતાની રીતે દવા લેવાને બદલે તબીબી સલાહ લેવી જરૂરી છે.

મહત્વપૂર્ણ નોંધ

આ લેખ જાહેર આરોગ્ય અને ઉપલબ્ધ તબીબી અહેવાલોના આધારે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. ડેન્ગ્યુ, મેલેરિયા અથવા અન્ય મચ્છરજન્ય રોગ અંગે કોઈપણ શંકા હોય તો યોગ્ય તપાસ અને સારવાર માટે તબીબી નિષ્ણાતની સલાહ લો.