ભોજશાળામાં વસંત પંચમી પર પૂજા અને નમાજ મંજૂર

મધ્યપ્રદેશના ધાર જિલ્લામાં ઐતિહાસિક ભોજશાળામાં સરસ્વતી પૂજાની માંગ કરતી હિન્દુ સંગઠન દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી પર સુપ્રીમ કોર્ટે મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે. કોર્ટે બંને પક્ષોને પરિસર શેર કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. જ્યારે મુસ્લિમ પક્ષને બપોરે 1 થી 3 વાગ્યા સુધી પ્રાર્થના કરવાની મંજૂરી આપી છે. કોર્ટે વહીવટીતંત્રને પરિસરમાં બેરિકેડિંગ કરવાનો પણ નિર્દેશ આપ્યો છે.

ઐતિહાસિક ભોજશાળા પર લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા વિવાદમાં સુપ્રીમ કોર્ટે નવી અરજી પર ચુકાદો આપ્યો છે. કોર્ટે વસંત પંચમી પર બંને પક્ષોને સરસ્વતી પૂજા અને ભોજશાળામાં પ્રાર્થના માટે જગ્યા શેર કરવાની મંજૂરી આપી છે. કોર્ટે મુસ્લિમ સમુદાયને શુક્રવારની નમાજ બપોરે 1 થી 3 વાગ્યા સુધી અદા કરવાની પણ મંજૂરી આપી છે. તેણે વહીવટીતંત્રને પરિસરમાં બેરિકેડિંગ કરવાનો પણ નિર્દેશ આપ્યો છે.

હકીકતમાં, હિન્દુ ફ્રન્ટ ફોર જસ્ટિસ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીમાં વસંત પંચમી (શુક્રવાર, 23 જાન્યુઆરી, 2026) ના રોજ ભોજશાળામાં ફક્ત હિન્દુઓને દેવી સરસ્વતીની પૂજા કરવાની મંજૂરી આપવા અને મુસ્લિમ સમુદાયને નમાજ પઢવા પર પ્રતિબંધ મૂકવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. અરજીની સુનાવણી કરતા CJI સૂર્યકાંત, ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચી અને ન્યાયાધીશ વિપુલ એમ.પંચોલીની બેન્ચે હિન્દુ પક્ષને વસંત પંચમીના દિવસે દિવસભર (સૂર્યોદયથી સૂર્યાસ્ત સુધી) પરંપરાગત ધાર્મિક વિધિઓ કરવાની મંજૂરી આપી હતી. પરંતુ નમાજ (પ્રાર્થનાનો સમય) (બપોરે 1 થી 3 વાગ્યા) માટે જગ્યા પૂરી પાડવાનો પણ નિર્દેશ આપ્યો છે.

તેમણે કોર્ટને માહિતી આપી કે, બેરિકેડ્સ ઉભા કરી શકાય છે. જ્યારે મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર સંયુક્ત રહેશે. ન્યાયાધીશ જે. બાગચીએ પૂછ્યું કે શું આ શક્ય છે એમ કહીને કે એક બાજુ હવન કુંડ અને બીજી બાજુ નમાજ માટે પાર્ટીશન મૂકી શકાય છે. ત્યારબાદ CJIએ એડવોકેટ જનરલને પૂછ્યું કે, શું તેઓ વ્યવસ્થા કરી શકે છે. એડવોકેટ જનરલે જવાબ આપ્યો કે આનાથી પૂજા દિવસભર ચાલુ રહેશે.

મુસ્લિમ પક્ષે અંદાજિત સંખ્યા જણાવવી પડશે

વધુમાં, કોર્ટે મુસ્લિમ પક્ષને ગુરુવાર સાંજ સુધીમાં ધાર જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટને નમાજમાં હાજરી આપવાના અંદાજિત લોકોની સંખ્યાની જાણ કરવા જણાવ્યું હતું. જેથી પાસ જારી કરી શકાય અને પ્રવેશ અને બહાર નીકળવાની વ્યવસ્થા કરી શકાય. કોર્ટે બંને પક્ષોને પરસ્પર આદર, સહિષ્ણુતા અને સહયોગ દર્શાવવા અને શાંતિ જાળવવા માટે વહીવટીતંત્ર સાથે કામ કરવા અપીલ કરી હતી.

આવું પહેલા પણ બન્યું છે

કોર્ટની સુનાવણી દરમિયાન, મધ્યપ્રદેશ સરકારનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ (ASG) એ જણાવ્યું હતું કે, મુખ્ય અરજી પહેલાથી જ ફગાવી દેવામાં આવી છે અને આ અરજી પેન્ડિંગ કેસમાં દાખલ કરવામાં આવી છે. તેમણે કોર્ટને માહિતી આપી હતી કે કાયદો અને વ્યવસ્થાની વ્યવસ્થા અગાઉની વ્યવસ્થા મુજબ કરી શકાય છે. ASG અને એડવોકેટ જનરલે પણ ખાતરી આપી હતી કે બધી વ્યવસ્થા પહેલાની જેમ કરવામાં આવશે.

મસ્જિદ સમિતિ વતી સલમાન ખુર્શીદ હાજર થયા

મસ્જિદ સમિતિનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા વરિષ્ઠ વકીલ સલમાન ખુર્શીદે દલીલ કરી હતી કે, વસંત પંચમી ભૂતકાળમાં ત્રણ વખત શુક્રવારે આવી હતી અને ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ (ASI) એ હિન્દુ પક્ષને ત્રણ કલાક માટે પૂજા કરવાની પરવાનગી આપી હતી. તેમણે કહ્યું, "આ ફરીથી થવા દો. શુક્રવારની નમાજ બપોરે 1 થી 3 વાગ્યા સુધી થાય છે. અમે બપોરે 3 વાગ્યા સુધીમાં જગ્યા ખાલી કરીશું. અમે ઓછામાં ઓછો સમય માંગી રહ્યા છીએ અને સમાવિષ્ટ કરવા માટે ખુશ છીએ. પૂજા બહાર ચાલુ રાખી શકાય છે."

હિન્દુ પક્ષની દલીલ

એએસઆઈનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા વકીલે જણાવ્યું હતું કે, પૂજાનો સમય બપોરે 1 વાગ્યા સુધીનો છે અને તેઓ હિન્દુ પક્ષને પરવાનગી આપી શકે છે. જોકે, અરજદારના વકીલ વિષ્ણુ શંકર જૈને આગ્રહ કર્યો હતો કે પૂજા વિધિઓ સૂર્યોદયથી સૂર્યાસ્ત સુધી કરવી જોઈએ. તેમણે સૂચન કર્યું હતું કે જો નમાજ સાંજે 5 વાગ્યે કરવામાં આવશે તો હિન્દુ પક્ષ પૂજા પૂર્ણ કરશે અને સાંજે 5 વાગ્યા સુધીમાં જગ્યા ખાલી કરશે.