મહિલા સશક્તિકરણ: સંસદમાં બેઠકો 50% વધારવાની તૈયારી

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના 'મહિલા સશક્તિકરણ'ના એજન્ડાને વધુ મજબૂત કરવા માટે કેન્દ્ર સરકાર વર્તમાન બજેટ સત્રમાં બે નવા બિલ રજૂ કરવા જઈ રહી છે. આ પ્રસ્તાવ મુજબ, લોકસભાની કુલ બેઠકોની સંખ્યામાં 50%નો જંગી વધારો કરવામાં આવશે, જેથી વર્તમાન (મોટાભાગે પુરુષ) સાંસદોની બેઠકોને અસર કર્યા વગર મહિલાઓ માટે અનામત લાગુ કરી શકાય.

બેઠકોનું નવું ગણિત

• વર્તમાન બેઠકો: 543

• નવી બેઠકો: 816 (273 બેઠકોનો વધારો, જે મહિલાઓ માટે અનામત રહેશે)

• બહુમતીનો આંકડો: હવે સરકાર બનાવવા માટે 409 બેઠકોની જરૂર પડશે.

• રાજ્યોમાં ફેરફાર: ઉત્તર પ્રદેશમાં બેઠકો 80 થી વધીને 120, બિહારમાં 40 થી વધીને 60 અને કેરળમાં 20 થી વધીને 30 થશે.

અગાઉના નિયમ મુજબ, નવી વસ્તી ગણતરી બાદ જ સીમાંકન શક્ય હતું, જેમાં ઘણો સમય લાગે તેમ હતો. તેથી સરકાર હવે 2011 ની વસ્તી ગણતરી ના આધારે જ સીમાંકન પ્રક્રિયા હાથ ધરી 2029 ની લોકસભા ચૂંટણી પહેલા મહિલા અનામત અમલી બનાવવા માંગે છે. આ માટે સંસદમાં બે-તૃતિયાંશ બહુમતીની જરૂર પડશે.

દક્ષિણ ભારતના રાજ્યોને ડર હતો કે વસ્તી નિયંત્રણના સફળ પ્રયાસોને કારણે સંસદમાં તેમનું પ્રતિનિધિત્વ ઘટશે. જોકે, સરકારના નવા પ્લાન મુજબ દરેક રાજ્યની બેઠકોમાં પ્રમાણસર 50%નો વધારો કરવામાં આવશે, જેથી કોઈ પણ રાજ્યનું વર્ચસ્વ ઘટશે નહીં.

ગૃહમંત્રી અમિત શાહ આ બિલ પર સર્વસંમતિ સાધવા માટે સક્રિય છે. તેમણે સોમવારે NDA ના સાથી પક્ષો અને વિપક્ષી દળો સાથે બેઠકો કરી હતી. જોકે, કોંગ્રેસ અને સપા જેવા પક્ષો મહિલા અનામતમાં OBC ક્વોટાની માંગ કરી રહ્યા છે. જો બજેટ સત્રમાં આ બિલ પસાર નહીં થાય, તો સરકાર ટૂંકું ખાસ સત્ર બોલાવી શકે છે.