મકરસંક્રાંતિના શુભ અવસર પર આજથી મહાકુંભનું પહેલું અમૃત સ્નાન શરૂ થઈ રહ્યું છે. આ સમય દરમિયાન, 13 અખાડાના સાધુઓ ત્રિવેણી સંગમમાં પવિત્ર ડૂબકી લગાવશે. આ પછી સામાન્ય લોકો સ્નાન કરી શકશે. મહાકુંભ મેળાનું મુખ્ય આકર્ષણ શાહી સ્નાન માનવામાં આવે છે. આમાં, સ્નાન કરવાની પહેલી તક નાગા સાધુઓને આપવામાં આવે છે, ચાલો જાણીએ કે આવું કેમ કરવામાં આવે છે?
વર્ષોથી ચાલી આવતી પરંપરા આ વખતે પણ પુનરાવર્તિત થઈ છે; અખાડાઓમાં, સ્નાન કરવાની પહેલી તક અખાડા મહાનિર્વાણી અને શંભુ પંચાયતી અટલ અખાડાને આપવામાં આવી હતી. આવી સ્થિતિમાં, આજે સવારે 6.15 વાગ્યે, પંચાયત અખાડા મહાનનિર્વાણીએ અમૃત સ્નાન (શાહી સ્નાન) કર્યું હતું. આની પાછળ, નિરંજની અખાડો, અખાડો આનંદ, જુના અખાડો, દશનામ આવાહન અખાડો અને પંચાગ્નિ અખાડો, પંચ નિર્મોહી, પંચ દિગંબર પંચ નિર્વાણી આણી અખાડો, નવો ઉદાસીન અખાડો, બડા ઉદાસીન અને અન્ય અખાડો અમૃત સ્નાન કરી રહ્યા છે.
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, જ્યારે દેવતાઓ અને દાનવો સમુદ્ર મંથનમાંથી નીકળેલા અમૃતના ઘડાને બચાવવા માટે એકબીજા સાથે લડી રહ્યા હતા, ત્યારે અમૃતના ચાર ટીપા કુંભના ચાર સ્થાનો (પ્રયાગરાજ, ઉજ્જૈન, હરિદ્વાર અને નાસિક). પર પડ્આયા હતા.&nbsp; પછી અહીં મહાકુંભ મેળો શરૂ થયો. નાગા સાધુઓને ભોલે બાબાના અનુયાયીઓ માનવામાં આવે છે અને ભોલે શંકરની તપસ્યા અને ધ્યાનને કારણે, નાગા સાધુઓને આ સ્નાન કરનારા પ્રથમ માનવામાં આવે છે. ત્યારથી આ પરંપરા ચાલી આવે છે કે અમૃત સ્નાન પર ફક્ત નાગા સાધુઓનો જ પહેલો અધિકાર છે. નાગ સ્નાનને ધર્મ અને આધ્યાત્મિક ઉર્જાનું કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે.
એક અલગ માન્યતા અનુસાર, એવું કહેવાય છે કે જ્યારે આદિ શંકરાચાર્યએ ધર્મની રક્ષા માટે નાગા સાધુઓનો સમૂહ બનાવ્યો, ત્યારે અન્ય સંતો આગળ આવ્યા અને ધર્મનું રક્ષણ કરી રહેલા નાગા સાધુઓને પહેલા સ્નાન કરવા આમંત્રણ આપ્યું. નાગ ભગવાન શિવના ઉપાસક હોવાથી, તેમને પહેલો અધિકાર આપવામાં આવ્યો હતો. ત્યારથી આ પરંપરા ચાલુ છે.

ભોલે શંકરની તપસ્યા અને ધ્યાનને કારણે, નાગા સાધુઓને આ સ્નાન કરનારા પ્રથમ માનવામાં આવે છે

January 14, 2025 | 10:22 IST