સૌથી વધુ વિદેશી કેદીઓ કયા રાજ્યમાં?

નેશનલ ક્રાઈમ રેકોર્ડ્સ બ્યુરો (NCRB)ના 'પ્રિઝન સ્ટેટિસ્ટિક્સ ઈન્ડિયા 2023' રિપોર્ટે દેશની જેલ વ્યવસ્થા વિશે ચોંકાવનારા ખુલાસા કર્યા છે. ભારતની જેલોમાં કુલ 6,956 વિદેશી કેદીઓ છે, જેમાંથી 36% (2,508 કેદીઓ) પશ્ચિમ બંગાળની જેલોમાં બંધ છે. આ સંખ્યા રાજ્યની કુલ કેદી આબાદીના 9% જેટલી છે. રિપોર્ટ મુજબ, પશ્ચિમ બંગાળની 60 જેલોમાં 25,774 કેદીઓ છે, જ્યારે ક્ષમતા માત્ર 21,476ની છે, જેના કારણે ઓવરક્રાઉડિંગ 120% સુધી પહોંચી ગયું છે.

બાંગ્લાદેશી કેદીઓ સૌથી વધુ: 778 દોષિત, 1,440 અન્ડરટ્રાયલ

પશ્ચિમ બંગાળની જેલોમાં સૌથી વધુ કેદીઓ બાંગ્લાદેશના છે. રિપોર્ટમાં 778 બાંગ્લાદેશી દોષિત કેદીઓ (કન્વિક્ટ) અને 1,440 અન્ડરટ્રાયલનો ઉલ્લેખ છે. આ પછી મ્યાનમારના કેદીઓ બીજા નંબરે છે. ભારત-બાંગ્લાદેશ સરહદ 4,096 કિ.મી. લાંબી છે, જેમાંથી અડધાથી વધુ (2,217 કિ.મી.) પશ્ચિમ બંગાળમાં આવે છે. આ કારણે ગેરકાયદેસર ઘૂસણખોરીના કેસો વધ્યા છે, અને ધરપકડ બાદ આ કેદીઓ જેલમાં બંધ છે. આમાં મહિલાઓ પણ સામેલ છે.

જેલો ક્ષમતાથી ભરેલી: 120% ઓવરક્રાઉડિંગ, મહિલા જેલમાં 110% કેદીઓ

NCRB રિપોર્ટ મુજબ, પશ્ચિમ બંગાળની જેલો ક્ષમતાથી 120% ભરેલી છે. રાજ્યની એકમાત્ર મહિલા જેલમાં 796 મહિલા કેદીઓ છે, જે ક્ષમતાથી 110.2% વધુ છે. આમાં 204 વિદેશી મહિલાઓ અને 12 ટ્રાન્સજેન્ડર કેદીઓનો સમાવેશ થાય છે. રિપોર્ટમાં કુલ 1,499 વિદેશી અન્ડરટ્રાયલ અને 796 દોષિત કેદીઓની નોંધ છે.

NCRB રિપોર્ટના મુખ્ય આંકડા: વિદેશી કેદીઓનો ટ્રેન્ડ

રિપોર્ટમાં વિદેશી કેદીઓની સંખ્યા 2022ના 6,283થી વધીને 2023માં 6,956 થઈ (10.7% વધારો). આમાં 74.3% અન્ડરટ્રાયલ અને 21.5% દોષિત છે. બાંગ્લાદેશી સૌથી વધુ છે, ત્યારબાદ નેપાળ, મ્યાનમાર, પાકિસ્તાન અને નાઇજીરિયા. પશ્ચિમ બંગાળ પછી મહારાષ્ટ્ર (587) અને દિલ્હી (416)માં વિદેશી કેદીઓ છે.

શા માટે બંગાળમાં સૌથી વધુ? સરહદ અને ગેરકાયદેસર પ્રવેશ

ભારત-બાંગ્લાદેશ સરહદ વિશ્વની પાંચમી સૌથી લાંબી આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ (4,096 કિ.મી.) છે, જેમાં પશ્ચિમ બંગાળનો મોટો હિસ્સો (2,217 કિ.મી.) સામેલ છે. ગેરકાયદેસર ઘૂસણખોરી, માનવ તસ્કરી અને અન્ય ગુનાઓને કારણે બાંગ્લાદેશી નાગરિકોની ધરપકડ થાય છે. રિપોર્ટમાં 18-30 વર્ષના અન્ડરટ્રાયલ સૌથી વધુ છે.

જેલ સુધારણાની જરૂર: NCRBની ભલામણો

NCRBએ જેલોમાં ઓવરક્રાઉડિંગ, અન્ડરટ્રાયલ્સ (કુલ કેદીઓના 75%) અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ પર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.  મૉડલ પ્રિઝન ઍક્ટ 2023નો અમલ, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વધારવું અને વિદેશી કેદીઓના પ્રત્યાપન માટે ઝડપી પ્રક્રિયા. X પર #PrisonReforms અને #NCRB2023 ટ્રેન્ડ કરી રહ્યા છે, જ્યાં લોકો જેલ સુધારણા અને સરહદ સુરક્ષા પર ચર્ચા કરી રહ્યા છે. વધુ અપડેટ્સ માટે જોડાયેલા રહો!