'OPERATION SINDOOR' સિંદૂર એક શબ્દ નથી પણ એક લાગણી છે, જાણો તેની પાછળની ભાવનાત્મક સ્ટોરી

ઓપરેશન સિંદૂર: પહેલગામ આતંકવાદી હુમલામાં જીવ ગુમાવનાર શુભમ દ્વિવેદીની પત્નીને જ્યારે ખબર પડી કે ભારતે પાકિસ્તાન સામેની લશ્કરી કાર્યવાહીને 'ઓપરેશન સિંદૂર' નામ આપ્યું છે, ત્યારે તેમની આંખો વધુ ભીની થઈ ગઈ. ઐશ્ન્યાએ કહ્યું, "સરકારે અમારી સાથે હૃદયથી જોડાણ કર્યું છે.
જમ્મુ અને કાશ્મીરના પહેલગામમાં થયેલા ભયાનક હુમલાએ સમગ્ર ભારતને હચમચાવી નાખ્યું હતું. આ હુમલામાં શુભમ દ્વિવેદીએ પોતાનો જીવ ગુમાવ્યો. તેમના ૨૬ વર્ષીય પત્ની ઐષ્ણ્યા દ્વિવેદી પોતાના પતિનો ફોટો જોઈને રડવા લાગી. જ્યારે તેમને ખબર પડી કે ભારતે પાકિસ્તાન સામેની લશ્કરી કાર્યવાહીને 'ઓપરેશન સિંદૂર' નામ આપ્યું છે, ત્યારે તેમની આંખો વધુ ભીની થઈ ગઈ. ઐશ્ન્યાએ કહ્યું, "સરકારે અમારી સાથે હૃદયથી જોડાણ કર્યું છે."

સિંદૂરનું ઊંડું મહત્વ
હિન્દુ સંસ્કૃતિમાં સિંદૂર ખૂબ જ ખાસ છે. આ લાલ કે નારંગી રંગનો પાવડર પરિણીત સ્ત્રીઓ માટે પવિત્ર છે. લગ્ન દરમિયાન, પતિ પહેલી વાર તેની પત્નીના કપાળ પર સિંદૂર લગાવે છે. તે પ્રેમ, ભક્તિ અને સૌભાગ્યનું પ્રતીક છે. ઐષ્ણ્યાના કાંડા પર લાલ બંગડીઓ અને કપાળ પર સિંદૂર જોઈને, દરેક ભારતીયને ખબર પડી ગઈ કે તે એક નવપરિણીત દુલ્હન છે. તેમના ફોટાએ આખા દેશને ગુસ્સો અને ઉદાસીથી ભરી દીધો.

સિંદૂર શું છે?
સિંદૂર એ લાલ રંગનો પાવડર છે જેનો ઉપયોગ ભારતીય મહિલાઓ સદીઓથી કરતી આવી છે. તે પરિણીત હોવાનું પ્રતીક છે. લગ્નના 'ફેરા' દરમિયાન પતિ તેની પત્નીના કપાળ પર સિંદૂર લગાવે છે. ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહારના કેટલાક વિસ્તારોમાં નારંગી અથવા ગુલાબી સિંદૂરનો પણ ઉપયોગ થાય છે. તે પતિ-પત્ની વચ્ચેના પ્રેમનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.

સિંદૂરનો ઇતિહાસ
સિંદૂર લગાવવાની પરંપરા ખૂબ જૂની છે. ૫૦૦૦ વર્ષ જૂની મૂર્તિઓમાં મહિલાઓના કપાળ પર લાલ રંગ દેખાય છે. રામાયણમાં, માતા સીતાએ ભગવાન રામને સિંદૂર લગાવ્યું હતું. સિંદૂર કપાળની મધ્યમાં અજના ચક્ર પાસે લગાવવામાં આવે છે. આ ચક્ર મનને શાંત અને કેન્દ્રિત રાખે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આનાથી પત્નીનો પતિ પ્રત્યેનો પ્રેમ વધે છે.

સિંદૂરના ફાયદા
આયુર્વેદમાં સિંદૂર સ્વાસ્થ્ય માટે સારું માનવામાં આવે છે. એવો દાવો કરવામાં આવે છે કે તે રક્ત પરિભ્રમણ વધારે છે અને સ્ત્રીઓમાં ઉર્જા લાવે છે. તેથી, અપરિણીત સ્ત્રીઓ અને વિધવાઓને સિંદૂર લગાવવાની મંજૂરી નથી.

સિંદૂર પર કોઈ ટેક્સ નથી
સિંદૂરના મહત્વને ધ્યાનમાં રાખીને, સરકારે 2017 માં તેને કરમુક્ત બનાવ્યું. હવે સિંદૂર, બિંદી અને બંગડીઓ પર કોઈ GST નથી. આનો સમાવેશ આવશ્યક ચીજવસ્તુઓમાં કરવામાં આવ્યો છે. ૧૯૪૭ની ફિલ્મ 'સિંદૂર'માં વિધવા પુનર્લગ્નનો મુદ્દો દર્શાવવામાં આવ્યો હતો. ફિલ્મમાં, એક વિધવા સિંદૂર ફરીથી લગાવે છે, જે જૂની માન્યતાઓને પડકાર આપે છે. ૨૦૦૭ માં આવેલી ફિલ્મ ઓમ શાંતિ ઓમમાં, દીપિકા પાદુકોણનું પાત્ર કહે છે, "એક ચપટી સિંદૂર... એક સ્ત્રીનો મુગટ." આ ડાયલોગ હજુ પણ લોકપ્રિય છે અને સોશિયલ મીડિયા પર એક મીમ બની ગયો છે. 'ઓપરેશન સિંદૂર' માત્ર લશ્કરી કાર્યવાહી નથી પરંતુ ભારતીય સંસ્કૃતિ અને ભાવનાઓનું પ્રતીક છે.