પરમાણુ વૈજ્ઞાનિક ડૉ. એમ. આર. શ્રીનિવાસનનું અવસાન, 95 વર્ષની ઉંમરે અંતિમ શ્વાસ લીધા

પ્રખ્યાત પરમાણુ વૈજ્ઞાનિક અને ભારતના પરમાણુ ઊર્જા આયોગના ભૂતપૂર્વ અધ્યક્ષ ડૉ. એમ. આર. શ્રીનિવાસનનું મંગળવારે તમિલનાડુના ઉધગમંડલમમાં નિધન થયું હતું. તેઓ 95 વર્ષના હતા.

ભારતના નાગરિક પરમાણુ ઉર્જા કાર્યક્રમના મુખ્ય શિલ્પી, ડૉ. શ્રીનિવાસને સપ્ટેમ્બર 1955 માં પરમાણુ ઉર્જા વિભાગ (DAE)માં કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. જે પાંચ દાયકાથી વધુ સમય સુધી ચાલી હતી.

તેમણે ભારતના પ્રથમ પરમાણુ સંશોધન રિએક્ટર, અપ્સરાના નિર્માણમાં ડૉ. હોમી ભાભા સાથે કામ કર્યું હતું, જે ઓગસ્ટ 1956માં કાર્યરત થયું હતું.

1959માં તેમને દેશના પ્રથમ પરમાણુ પાવર સ્ટેશન માટે મુખ્ય પ્રોજેક્ટ એન્જિનિયર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. 1967માં, તેમણે મદ્રાસ પરમાણુ પાવર સ્ટેશનના મુખ્ય પ્રોજેક્ટ એન્જિનિયર તરીકે જવાબદારી સંભાળી હતી, જેમણે ભારતની આત્મનિર્ભર પરમાણુ પાવર ક્ષમતાઓનો પાયો નાખ્યો હતો.

1974માં, તેઓ DAEના પાવર પ્રોજેક્ટ્સ એન્જિનિયરિંગ વિભાગના ડિરેક્ટર બન્યા અને એક દાયકા પછી ન્યુક્લિયર પાવર બોર્ડના ચેરમેન તરીકેનો કાર્યભાર સંભાળ્યો હતો.

તેમના નેતૃત્વ હેઠળ દેશમાં પરમાણુ માળખાગત સુવિધાઓમાં ઝડપી વિકાસ થયો, શ્રીનિવાસન સમગ્ર ભારતમાં મુખ્ય પાવર પ્લાન્ટ્સના આયોજન, બાંધકામ અને કમિશનિંગની દેખરેખ રાખતા હતા.

1987માં તેમને અણુ ઊર્જા આયોગના અધ્યક્ષ અને અણુ ઊર્જા વિભાગના સચિવ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. તે જ વર્ષે, તેઓ ન્યુક્લિયર પાવર કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા લિમિટેડ (NPCIL)ના સ્થાપક ચેરમેન પણ બન્યા હતા. તેમના કાર્યકાળમાં નોંધપાત્ર વિસ્તરણ થયું અને તેમના માર્ગદર્શન હેઠળ 18 પરમાણુ ઉર્જાના એકમો વિકસાવવામાં આવ્યા, જેમાંથી 7 કાર્યરત થયા અને સાત નિર્માણાધીન હતા. વધુમાં, 4 આયોજનના તબક્કામાં હતા.

ડૉ. શ્રીનિવાસનને પરમાણુ વિજ્ઞાન અને એન્જિનિયરિંગ ક્ષેત્રમાં તેમના અનુકરણીય યોગદાન બદલ ભારતના બીજા સર્વોચ્ચ નાગરિક પુરસ્કાર પદ્મ વિભૂષણથી નવાજવામાં આવ્યા હતા.

તેમની દૂરંદેશી નેતૃત્વ, ટેકનોલોજીકલ પ્રતિભા અને રાષ્ટ્ર પ્રત્યેની અથાક સેવાનો વારસો ભવિષ્યની પેઢીઓને પ્રેરણા આપતો રહેશે, તેમની પુત્રી શારદા શ્રીનિવાસને પરિવાર વતી જારી કરાયેલા એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું.

ડૉ. શ્રીનિવાસનનું અવસાન ભારતના વૈજ્ઞાનિક અને ટેકનોલોજીકલ ઇતિહાસમાં એક યુગનો અંત દર્શાવે છે. તેઓ એક કાયમી વારસો છોડી ગયા છે જેણે દેશની પ્રગતિ અને ઊર્જા સુરક્ષાને પ્રોત્સાહન આપવામાં મદદ કરી છે.