ભારતમાં રજિસ્ટર્ડ ઇલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલર્સની સંખ્યા 28 લાખને પાર: કેન્દ્ર

દેશમાં નોંધાયેલા ઇલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલર્સની સંખ્યા હવે 28,55,015 પર પહોંચી ગઈ છે, જ્યારે 4 ડિસેમ્બર સુધીમાં ઇલેક્ટ્રિક ફોર-વ્હીલર્સની સંખ્યા 2,57,169 પર પહોંચી ગઈ છે. તાજેતરમાં સંસદમાં આ માહિતી આપવામાં આવી હતી.

માર્ગ પરિવહન અને ધોરીમાર્ગ મંત્રાલયના વાહન પોર્ટલ મુજબ, ઓડિશામાં નોંધાયેલ કુલ ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EVs) ની સંખ્યા 1.24 ટકાના દત્તક દર સાથે 1,45,479 છે, તેમ  ભારે ઉદ્યોગ અને સ્ટીલ રાજ્ય મંત્રી ભૂપતિરાજુ શ્રીનિવાસ વર્માએ લોકસભામાં એક લેખિત જવાબમાં જણાવ્યું હતું. કેન્દ્રીય મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, "હાલમાં, ઓડિશા રાજ્યમાં ઓટો આર એન્ડ ડી ક્લસ્ટર સ્થાપવા માટે ભારે ઉદ્યોગ મંત્રાલયમાં કોઈ દરખાસ્ત વિચારણા હેઠળ નથી."

ભારતમાં FAME (ફાસ્ટર એડોપ્શન એન્ડ મેન્યુફેક્ચરિંગ ઓફ હાઈબ્રિડ એન્ડ ઈલેક્ટ્રીક વ્હીકલ) જેવી વિવિધ સરકારી યોજનાઓ દ્વારા ઈવી દત્તક લેવાને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવે છે. આ યોજના 1 એપ્રિલ, 2019 થી પાંચ વર્ષના સમયગાળા માટે છે, જેમાં કુલ રૂ. 11,500 કરોડના અંદાજપત્રીય સમર્થન છે. આ યોજનાએ ઈ-2 વ્હીલર્સ, ઈ-3 વ્હીલર્સ, ઈ-4 વ્હીલર્સ, ઈ-બસ અને ઈવી પબ્લિક ચાર્જિંગ સ્ટેશનોને પ્રોત્સાહિત કર્યા છે.

ભારતમાં ઓટોમોબાઈલ અને ઓટો કોમ્પોનન્ટ ઈન્ડસ્ટ્રી (PLI-Auto) માટે પ્રોડક્શન-લિંક્ડ ઈન્સેન્ટિવ (PLI) સ્કીમ રૂ. 25,938 કરોડનો અંદાજપત્રીય ખર્ચ ધરાવે છે. આ યોજના લઘુત્તમ 50 ટકા ડોમેસ્ટિક વેલ્યુ એડિશન (DVA) સાથે AAT ઉત્પાદનોના સ્થાનિક ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા અને ઓટોમોટિવ ઉત્પાદન મૂલ્ય શૃંખલામાં રોકાણ આકર્ષવા માટે નાણાકીય પ્રોત્સાહનોની દરખાસ્ત કરે છે. એડવાન્સ્ડ કેમિસ્ટ્રી સેલ (ACC) માટેની PLI સ્કીમ રૂ. 18,100 કરોડના અંદાજપત્રીય ખર્ચ સાથે મંજૂર કરવામાં આવી હતી.

સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, આ યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય ACC બેટરીની 50 GWh માટે સ્પર્ધાત્મક સ્થાનિક ઉત્પાદન ઇકોસિસ્ટમ સ્થાપિત કરવાનો છે. PM ઇલેક્ટ્રિક ડ્રાઇવ રિવોલ્યુશન ઇન ઇનોવેટિવ વ્હીકલ એન્હાન્સમેન્ટ (PM e-Drive) સ્કીમનો ખર્ચ રૂ. 10,900 કરોડ છે અને તેને 29 સપ્ટેમ્બર, 2024ના રોજ સૂચિત કરવામાં આવ્યો હતો. તે બે વર્ષની સ્કીમ છે જેનો હેતુ ઈ-2 વ્હીલર્સ, ઈ-3 વ્હીલર્સ, ઈ-ટ્રક, ઈ-બસ, ઈ-એમ્બ્યુલન્સ, ઈવી પબ્લિક ચાર્જિંગ સ્ટેશન અને ટેસ્ટિંગ એજન્સીઓને અપગ્રેડ કરવા સહિતના ઈલેક્ટ્રિક વાહનોને ટેકો આપવાનો છે.

ભારતમાં ઇલેક્ટ્રિક પેસેન્જર કારના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે 15 માર્ચ, 2024 ના રોજ ભારતમાં ઇલેક્ટ્રિક પેસેન્જર કારના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા માટેની યોજના (SPMEPCI) ને સૂચિત કરવામાં આવી હતી. આ માટે, અરજદારોએ લઘુત્તમ રૂ. 4,150 કરોડનું રોકાણ કરવું પડશે અને ત્રીજા વર્ષના અંતે 25 ટકા અને પાંચમા વર્ષના અંતે 50 ટકાનો લઘુત્તમ DVA હાંસલ કરવો પડશે.

ઉલ્લેખનિય છે કે  નાણા મંત્રાલયે ઈલેક્ટ્રિક વાહનો પર GST 12 ટકાથી ઘટાડીને 5 ટકા કર્યો છે. અને રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ અને હાઇવે મંત્રાલયે જાહેરાત કરી છે કે બેટરીથી ચાલતા વાહનોને ગ્રીન લાયસન્સ પ્લેટ આપવામાં આવશે અને પરમિટની જરૂરિયાતોમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવશે. રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ અને હાઇવે મંત્રાલયે એક સૂચના જારી કરીને રાજ્યોને ઇલેક્ટ્રિક વાહનો પર રોડ ટેક્સ માફ કરવાની સલાહ આપી છે, જે ઇલેક્ટ્રિક વાહનોની પ્રારંભિક કિંમત ઘટાડવામાં મદદ કરશે. ઉપરાંત આવાસ અને શહેરી બાબતોના મંત્રાલયે 'મોડલ બિલ્ડીંગ બાય-લોઝ'માં પણ સુધારો કર્યો છે, જે અંતર્ગત ખાનગી અને કોમર્શિયલ ઇમારતોમાં ચાર્જિંગ સ્ટેશનનો સમાવેશ કરવાનું ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે.

—IANS