'સેક્સ' માટે કાનૂની લગ્ન પૂરતા, ધાર્મિક વિધિની જરૂર નહીં, હાઈકોર્ટનો મહત્વનો ચુકાદો...

મુંબઈ હાઈકોર્ટે તાજેતરમાં એક એવા કેસમાં મહત્વનો ચુકાદો આપ્યો જે લગ્ન અને બળાત્કારની વ્યાખ્યાને નવી દિશા આપે છે. કોર્ટે બળાત્કારના આરોપ હેઠળ પતિ સામે દાખલ કરવામાં આવેલી FIR રદ કરી દીધી. કારણ એ હતું કે પતિ અને પત્ની વચ્ચે કાયદેસર રીતે લગ્ન થયા હતા, ભલે તે લગ્ન ધાર્મિક વિધિઓ અનુસાર સંપન્ન ન થયા હોય.

ન્યાયાધીશ ભારતી ડાંગરે અને નિવેદિતા મહેતાની બેન્ચે આ કેસની સુનાવણી હાથ ધરી. બેન્ચે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું કે જ્યારે બે વ્યક્તિઓ કાયદેસર રીતે પતિ-પત્નીના સંબંધમાં બંધાયેલા હોય છે, ત્યારે એ દલીલ ટકી શકતી નથી કે પત્નીએ જાતીય સંબંધ માટે સંમતિ આપી ન હતી. ભલે પતિએ ધાર્મિક રીતે લગ્ન કરવાનું વચન આપ્યું હોય અને તે વચન પાળ્યું ન હોય. પત્નીએ કોર્ટમાં એવી રજૂઆત કરી હતી કે તેમના લગ્ન કાયદેસર નથી અને તેથી તેના પતિ સામે બળાત્કારનો કેસ ચલાવવો જોઈએ.

લગ્ન કેવી રીતે થયા?

આ કેસમાં તથ્ય એ હતું કે 26 વર્ષીય પુરુષે જુલાઈ 2022 માં તેની પત્ની સાથે નાગરિક કાયદા હેઠળ લગ્ન કર્યા હતા. જો કે, આ લગ્ન ધાર્મિક રીતરિવાજો અનુસાર થયા નહોતા. ત્યારબાદ, પત્નીના કથિત ભૂતકાળના સંબંધો વિશે જાણ્યા બાદ પતિએ લગ્ન રદ કરવા માટે અરજી કરી હતી.

પત્નીનો શું આરોપ છે?

આના જવાબમાં પત્નીએ પતિ વિરુદ્ધ જાતીય સતામણીની ફરિયાદ નોંધાવી. તેણે આરોપ લગાવ્યો કે, પતિએ ધાર્મિક વિધિથી લગ્ન કરવાનું ખોટું વચન આપીને તેનું શોષણ કર્યું હતું. પતિએ કોર્ટમાં દલીલ કરી કે લગ્ન રદ કરવાની અરજી દાખલ કર્યા પછી આ ફરિયાદ બદલો લેવાની ભાવનાથી કરવામાં આવી છે. તેણે એમ પણ કહ્યું કે, FIR માં જે કૃત્યોનો ઉલ્લેખ છે તે બળાત્કાર અથવા છેતરપિંડીના ગુનાની વ્યાખ્યામાં આવતા નથી.

અંતે, કોર્ટે પતિની તરફેણમાં ચુકાદો આપ્યો. કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે પતિના કૃત્યને ખોટું વચન ગણી શકાય નહીં કારણ કે તે ફરિયાદી સાથે કાયદેસર રીતે લગ્ન કરી ચૂક્યો હતો. કોર્ટે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે પતિનું પત્ની સાથે ધાર્મિક રીતરિવાજો અને વિધિઓ અનુસાર લગ્ન કરવાનું વચન કોઈ પણ રીતે ખોટું વચન ન ગણી શકાય, ખાસ કરીને જ્યારે બંને પક્ષો વચ્ચેના લગ્ન પહેલાથી જ કાયદેસર રીતે નોંધાયેલા હોય.

કોર્ટે શું કહ્યું...

કોર્ટે એમ પણ કહ્યું કે, પતિના કૃત્યને માત્ર લગ્ન કરવાના વચનનો ભંગ ગણી શકાય, કારણ કે તેણે પત્નીના કથિત ભૂતકાળના સંબંધો વિશે જાણ્યા પછી ધાર્મિક વિધિથી લગ્ન કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. કોર્ટે સ્પષ્ટતા કરી કે આ આરોપો ભારતીય દંડ સંહિતા હેઠળ બળાત્કાર અથવા છેતરપિંડીનો ગુનો નથી બનતા, કારણ કે પતિ અને પત્ની તેમના જાતીય સંબંધો સમયે કાયદેસર રીતે પરિણીત હતા. આથી, કોર્ટે FIR અને ચાર્જશીટ બંને રદ કરી દીધા.

આ ચુકાદો કાયદાની નજરમાં લગ્નની માન્યતા અને પતિ-પત્ની વચ્ચેના સંબંધોની સમજણ પર પ્રકાશ પાડે છે. તે દર્શાવે છે કે કાયદેસર રીતે થયેલા લગ્નને માત્ર ધાર્મિક વિધિઓની ગેરહાજરીના કારણે અમાન્ય ગણી શકાય નહીં, અને આવા સંબંધમાં શારીરિક સંબંધને બળાત્કારની વ્યાખ્યામાં મૂકી શકાય નહીં. આ કેસ ભવિષ્યના આવા જટિલ કેસો માટે એક માર્ગદર્શક બની શકે છે.