Kerala માં નિપાહ વાઈરસનો હાહાકાર: આરોગ્ય અધિકારીઓ હાઈ એલર્ટ પર

કેરળમાં નિપાહ વાઈરસ (Nipah Virus) ફરી એકવાર ભયંકર રૂપ ધારણ કરી રહ્યો છે. તાજેતરમાં મલપ્પુરમ જિલ્લામાં આ ઘાતક વાઈરસના કારણે એક 18 વર્ષીય યુવાનનું મોત થયું છે, જ્યારે 46 નવા કેસ સામે આવ્યા છે. આ ઘટનાએ રાજ્યના આરોગ્ય અધિકારીઓને હાઈ એલર્ટ પર મૂકી દીધા છે. નિપાહ વાઈરસની કોઈ ખાસ દવા કે વેક્સીન ઉપલબ્ધ ન હોવાથી તેનો સામનો કરવો એક મોટો પડકાર છે.   નિપાહ વાઈરસ શું છે?   નિપાહ વાઈરસ (NiV) એક ઝૂનોટિક વાઈરસ છે, જે પ્રાણીઓમાંથી મનુષ્યોમાં ફેલાય છે. આ વાઈરસ મુખ્યત્વે ચામાચીડિયા (ફ્લાઈંગ ફોક્સ) અને ડુક્કરો દ્વારા મનુષ્યોમાં ફેલાય છે. આ વાઈરસનો પ્રથમ પ્રકોપ 1998માં મલેશિયામાં જોવા મળ્યો હતો, અને ત્યારબાદ બાંગ્લાદેશ, ભારત અને સિંગાપુરમાં તેનો ફેલાવો થયો. કેરળમાં 2018થી અત્યાર સુધી સાત વખત નિપાહ વાઈરસનો પ્રકોપ જોવા મળ્યો છે, જેમાં 2018, 2019, 2021, 2023 અને 2024-25નો સમાવેશ થાય છે.       નિપાહ વાઈરસનું જોખમ   નિપાહ વાઈરસનો મૃત્યુદર 40% થી 75% સુધીનો છે, જે તેને અત્યંત જીવલેણ બનાવે છે. આ વાઈરસ મનુષ્યથી મનુષ્યમાં ફેલાવાની ક્ષમતા ધરાવે છે, જે તેની ખતરનાકતાને વધારે છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) એ નિપાહ વાઈરસને રોગચાળાની સંભાવના ધરાવતા પ્રાથમિકતાવાળા રોગકારક જીવાણુઓની યાદીમાં સામેલ કર્યો છે.   કેરળમાં તાજેતરનો પ્રકોપ   જુલાઈ 2025માં મલપ્પુરમ જિલ્લામાં એક 18 વર્ષીય કિશોરનું નિપાહ વાઈરસના કારણે મૃત્યુ થયું હતું. આ સાથે, મલપ્પુરમ, કોઝિકોડ અને પલક્કડ જિલ્લામાં 46 નવા કેસ નોંધાયા છે. આરોગ્ય અધિકારીઓએ 425 લોકોને દેખરેખ હેઠળ રાખ્યા છે, જેથી વાઈરસનો ફેલાવો રોકી શકાય.   નિપાહ વાઈરસનું સંક્રમણ કેવી રીતે થાય છે?   નિપાહ વાઈરસ ચામાચીડિયા અથવા ડુક્કરના મળ, મૂત્ર કે લાળથી દૂષિત ખોરાક ખાવાથી ફેલાય છે. આ ઉપરાંત, સંક્રમિત વ્યક્તિના શરીરના પ્રવાહી જેવા કે લાળ, લોહી કે ખુલ્લામાં છીંકવાથી પણ આ રોગ ફેલાય છે. વાઈરસ શરીરમાં પ્રવેશ્યા બાદ 4 થી 14 દિવસમાં લક્ષણો દેખાય છે.   નિપાહ વાઈરસના લક્ષણો   નિપાહ વાઈરસના લક્ષણો નીચે મુજબ છે:

• પ્રારંભિક લક્ષણો: તાવ, માથાનો દુખાવો, સ્નાયુઓમાં દુખાવો, ગળામાં ખરાશ, ઉલટી અને થાક.
• ગંભીર લક્ષણો: શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, ચક્કર આવવા, દિશાભૂલ, એટેક, કોમા અને એન્સેફેલાઈટિસ (મગજનો સોજો).

 નિવારણ અને સાવચેતી   નિપાહ વાઈરસની રસી કે દવા ન હોવાથી નિવારણ અને સાવચેતી એ જ તેનો એકમાત્ર ઉપાય છે. નીચેના પગલાં લઈ શકાય:

• ચામાચીડિયા કે ડુક્કરના સંપર્કમાં આવેલા ખોરાક ટાળવો.
• વ્યક્તિગત સ્વચ્છતા જાળવવી, જેમ કે વારંવાર હાથ ધોવા.
• સંક્રમિત વ્યક્તિના શરીરના પ્રવાહીના સંપર્કથી બચવું.
• જાહેર સ્થળોએ માસ્કનો ઉપયોગ કરવો.

  આરોગ્ય અધિકારીઓની કાર્યવાહી   કેરળના આરોગ્ય અધિકારીઓએ નિપાહ વાઈરસના ફેલાવાને રોકવા માટે કડક પગલાં લીધા છે. સંક્રમિત વિસ્તારોમાં કોન્ટેક્ટ ટ્રેસિંગ, ક્વોરેન્ટાઈન અને જાગૃતિ અભિયાન શરૂ કરવામાં આવ્યા છે. લોકોને ભયભીત ન થવા અને સરકારી સૂચનાઓનું પાલન કરવા અપીલ કરવામાં આવી છે.   નિપાહ વાઈરસનો વધતો પ્રકોપ ચિંતાનો વિષય છે, પરંતુ યોગ્ય સાવચેતી અને જાગૃતિ દ્વારા તેનો ફેલાવો રોકી શકાય છે. કેરળ સરકાર અને આરોગ્ય અધિકારીઓની સક્રિય કાર્યવાહી આ રોગચાળાને નિયંત્રણમાં લાવવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. લોકોએ સ્વસ્થ રહેવા અને આ ઘાતક વાઈરસથી બચવા માટે સરકારી માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરવું જોઈએ.