મહાકાલ મંદિરVIP દર્શન મામલે સુપ્રીમ કોર્ટનો ચુકાદો

વિશ્વ પ્રસિદ્ધ જ્યોતિર્લિંગ મહાકાલેશ્વર મંદિરમાં VIP દર્શન અને ગર્ભગૃહમાં પ્રવેશના નિયમોને પડકારતી અરજી સુપ્રીમ કોર્ટે ફગાવી દીધી છે. સર્વોચ્ચ અદાલતે મહત્વની ટિપ્પણી કરતાં જણાવ્યું કે, "ભગવાન મહાકાલ સમક્ષ કોઈ પણ વ્યક્તિ VIP નથી. ગર્ભગૃહમાં કોણ પ્રવેશ કરશે અને કોણ નહીં – આ નિર્ણય અદાલતોએ શા માટે લેવો જોઈએ?" કોર્ટે અરજદારને મંદિર વહીવટીતંત્ર સમક્ષ રજૂઆત કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે.

સુપ્રીમ કોર્ટના મુખ્ય નિર્ણયો અને ટિપ્પણીઓ

• ગર્ભગૃહમાં પ્રવેશના નિયમો નક્કી કરવાની સત્તા મંદિર પ્રશાસન અને જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ પાસે છે.
• મહાકાલ એક્ટ 1982 અને બંધારણની કલમ 14 (સમાનતાનો અધિકાર) વચ્ચેના વિવાદમાં કોર્ટે કહ્યું કે આંતરિક ધાર્મિક વ્યવસ્થા અને પરંપરાઓમાં ન્યાયતંત્રનો હસ્તક્ષેપ મર્યાદિત હોવો જોઈએ.
• અરજદારનો આરોપ હતો કે સામાન્ય ભક્તો માટે ગર્ભગૃહમાં પ્રવેશ અઢી વર્ષથી બંધ છે, પરંતુ પ્રભાવશાળી વ્યક્તિઓ, રાજકારણીઓ અને અધિકારીઓને વિશેષાધિકાર આપવામાં આવે છે – આ કલમ 14નું ઉલ્લંઘન છે.
• કોર્ટે આ આરોપને ફગાવી દીધો અને કહ્યું કે મંદિરના આંતરિક નિયમો પર અદાલત હસ્તક્ષેપ નહીં કરે.

હાઈકોર્ટના ચુકાદાને પણ આધાર ગણાવ્યો

ઓગસ્ટ 2025માં ઈન્દોર હાઈકોર્ટની બેન્ચે પણ આ અરજી ફગાવી દીધી હતી. હાઈકોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ઉજ્જૈન જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ અને મંદિર પ્રશાસક પાસે જ પ્રવેશના નિયમો નક્કી કરવાનો કાનૂની અધિકાર છે. સુપ્રીમ કોર્ટે હાઈકોર્ટના ચુકાદાને આધાર ગણાવીને અરજી નકારી છે.

સોશિયલ મીડિયા પર મિશ્ર પ્રતિક્રિયાઓ

સોશિયલ મીડિયા પર આ ચુકાદા પર બે ધ્રુવની ચર્ચા ચાલી રહી છે:

• એક વર્ગે કહ્યું: "સુપ્રીમ કોર્ટે સાચું કહ્યું – મંદિરના આંતરિક નિયમોમાં હસ્તક્ષેપ નહીં થવો જોઈએ. ધાર્મિક પરંપરાઓનું રક્ષણ જરૂરી છે."
• બીજા વર્ગે સવાલ ઉઠાવ્યા: "સામાન્ય ભક્તો માટે ગર્ભગૃહ બંધ, VIPને પ્રવેશ – આ ક્યાંની સમાનતા? કલમ 14નું ઉલ્લંઘન છે."
• કેટલાકે લખ્યું: "મહાકાલ સમક્ષ કોઈ VIP નથી – કોર્ટની ટિપ્પણી સરસ છે, પરંતુ વ્યવહારમાં અમલ ક્યારે થશે?"

હવે આગળ શું?

સુપ્રીમ કોર્ટના આ ચુકાદા બાદ બોલ મંદિર વહીવટીતંત્ર અને જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટના પાલે છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ધાર્મિક સ્થળોના આંતરિક સંચાલનમાં ન્યાયતંત્રનો હસ્તક્ષેપ મર્યાદિત છે. આ ચુકાદાથી મંદિર સમિતિ પર નિયમોમાં પારદર્શિતા અને સમાનતા લાવવાનું દબાણ વધી શકે છે.

આ મામલો ધાર્મિક સ્થળોમાં VIP સુવિધા અને સમાનતાના અધિકાર વચ્ચેના સંઘર્ષનું પ્રતીક બની રહ્યો છે. મહાકાલ ભક્તો હવે મંદિર વહીવટીતંત્ર પર નજર રાખી રહ્યા છે.