જસ્ટિસ બીઆર ગવઈ ભારતના 52મા સીજેઆઈ બન્યા, રાષ્ટ્રપતિએ શપથ લેવડાવ્યા

જસ્ટિસ બીઆર ગવઈએ બુધવારે ભારતના 52મા સીજેઆઈ તરીકે શપથ લીધા. રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ તેમને શપથ લેવડાવ્યા. વર્તમાન CJI સંજીવ ખન્નાનો કાર્યકાળ 13 મેના રોજ સમાપ્ત થયો હતો. જસ્ટિસ ગવઈનું નામ CJI ખન્ના પછી સિનિયોરિટી લિસ્ટમાં હતું તેથી જસ્ટિસ ખન્નાએ તેમનું નામ આગળ મૂક્યું. જોકે તેમનો કાર્યકાળ ફક્ત સાત મહિનાનો છે.

જસ્ટિસ ભૂષણ રામકૃષ્ણ ગવઈ આગામી મુખ્ય ન્યાયાધીશ હોવાની માહિતી કેન્દ્રીય કાયદા અને ન્યાય અને સંસદીય બાબતોના રાજ્યમંત્રી (સ્વતંત્ર હવાલો) અર્જુન રામ મેઘવાલે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર આપી હતી.

ગવઈ દેશના બીજા દલિત મુખ્ય ન્યાયાધીશ છે. તેમના પહેલાં, ન્યાયાધીશ કે. હા. બાલકૃષ્ણન આ પદ સંભાળી ચૂક્યા હતા. જસ્ટિસ બાલકૃષ્ણન 2007 માં સુપ્રીમ કોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ બન્યા.

તાજેતરમાં એક અનૌપચારિક વાતચીતમાં, ગવઈએ કહ્યું હતું કે તેઓ દેશના પ્રથમ બૌદ્ધ મુખ્ય ન્યાયાધીશ બનવા જઈ રહ્યા છે.

સુપ્રીમ કોર્ટની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, જસ્ટિસ ભૂષણ રામકૃષ્ણ ગવઈનો જન્મ 24 નવેમ્બર 1960 ના રોજ મહારાષ્ટ્રના અમરાવતીમાં થયો હતો. તેમણે ૧૬ માર્ચ, ૧૯૮૫ના રોજ કાયદા વ્યવસાયમાં પ્રવેશ કર્યો અને શરૂઆતમાં સ્વર્ગસ્થ રાજા એસ. હેઠળ કામ કર્યું. ભૂતપૂર્વ એડવોકેટ જનરલ અને હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશ ભોંસલે સાથે કામ કર્યું. ૧૯૮૭ થી ૧૯૯૦ સુધી, તેમણે બોમ્બે હાઈકોર્ટમાં સ્વતંત્ર વકીલ તરીકે પ્રેક્ટિસ કરી, અને ત્યારબાદ, મુખ્યત્વે નાગપુર બેન્ચ સમક્ષ કેસોની દલીલો કરી.

તેમના મુખ્ય ધ્યાન ક્ષેત્રો બંધારણીય અને વહીવટી કાયદો રહ્યા છે. તેઓ નાગપુર મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન, અમરાવતી મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન અને અમરાવતી યુનિવર્સિટી માટે સ્ટેન્ડિંગ કાઉન્સેલ રહી ચૂક્યા છે. આ ઉપરાંત, તેઓ SICOM, DCVL જેવી સ્વાયત્ત સંસ્થાઓ અને વિદર્ભ ક્ષેત્રની મ્યુનિસિપલ કાઉન્સિલો માટે નિયમિતપણે કોર્ટમાં હાજર રહેતા હતા. ઓગસ્ટ ૧૯૯૨ થી જુલાઈ ૧૯૯૩ સુધી, તેમને નાગપુર બેન્ચમાં સહાયક સરકારી વકીલ અને વધારાના સરકારી વકીલ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. બાદમાં, 17 જાન્યુઆરી 2000 ના રોજ, તેમને સરકારી વકીલ અને સરકારી વકીલ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા.

૧૪ નવેમ્બર ૨૦૦૩ના રોજ તેઓ બોમ્બે હાઈકોર્ટના એડિશનલ જજ બન્યા અને ૧૨ નવેમ્બર ૨૦૦૫ના રોજ તેમને કાયમી જજ તરીકે બઢતી આપવામાં આવી. તેમણે મુંબઈ તેમજ નાગપુર, ઔરંગાબાદ અને પણજીમાં મુખ્ય બેન્ચમાં વિવિધ પ્રકારના કેસોની અધ્યક્ષતા કરી. ૨૪ મે ૨૦૧૯ ના રોજ, તેમને ભારતના સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા.

છ વર્ષના તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન, જસ્ટિસ ગવઈ લગભગ 700 બેન્ચનો ભાગ રહ્યા છે જેમાં તેમણે બંધારણીય, વહીવટી, નાગરિક, ફોજદારી, વાણિજ્યિક, પર્યાવરણીય અને શિક્ષણ બાબતો પર કામ કર્યું છે. તેમણે અનેક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદાઓ આપ્યા છે, જેમાં નાગરિકોના મૂળભૂત અધિકારો અને માનવ અધિકારોના રક્ષણ સાથે સંબંધિત અનેક સીમાચિહ્નરૂપ બંધારણ બેંચના ચુકાદાઓનો સમાવેશ થાય છે.

જસ્ટિસ ગવઈએ ઉલાનબાતર (મંગોલિયા), ન્યુ યોર્ક (યુએસએ), કાર્ડિફ (યુકે) અને નૈરોબી (કેન્યા) જેવા શહેરોમાં આંતરરાષ્ટ્રીય પરિષદોમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું છે. તેમણે કોલંબિયા યુનિવર્સિટી અને હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટી સહિત વિવિધ પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓમાં બંધારણીય અને પર્યાવરણીય વિષયો પર પ્રવચનો પણ આપ્યા છે. તેઓ 23 નવેમ્બર 2025 ના રોજ નિવૃત્ત થશે.