પાકિસ્તાનને 'ના', બાંગ્લાદેશ પર 'ગુફ્તગુ'; જયશંકરે US માં એક કાંકરે અનેક નિશાન સાધ્યા

ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ જયશંકરે અમેરિકા (US)માં એક કાંકરે અનેક પક્ષીઓ માર્યા છે. આમાં પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશ પણ સામેલ છે. અમેરિકા (US)માં જ એક પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન તેમણે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જે ભારતીય નાગરિકો અમેરિકા (US)માં ગેરકાયદેસર રીતે રહે છે તેમના કાયદાકીય વાપસી માટે ભારત તૈયાર છે. તેમણે કહ્યું કે, જો આપણા નાગરિકો કે જેઓ કોઈ દેશમાં ગેરકાયદેસર રીતે રહે છે અને તેમની ઓળખની ચકાસણી કરી શકાય છે, તો ભારત તેમની કાયદેસર રીતે પરત ફરવા માટે હંમેશા તૈયાર છે. આ સિવાય જયશંકરે કહ્યું છે કે, ગત વર્ષથી પાકિસ્તાન સાથે વેપાર પર કોઈ વાતચીત થઈ નથી અને ન તો તેમની તરફથી કોઈ પહેલ કરવામાં આવી છે. આ પહેલા જયશંકરે US સ્ટેટ સેક્રેટરી માર્કો રૂબિયો સાથેની વાતચીતમાં બાંગ્લાદેશ સહિત ઘણા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરી હતી. 

વાસ્તવમાં વિદેશ મંત્રી જયશંકર અમેરિકા (US)ના 47 માં રાષ્ટ્રપતિ તરીકે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના શપથ ગ્રહણ સમારોહમાં હાજરી આપવા પહોંચ્યા હતા. તેમણે મંગળવારે નવા ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રની પ્રથમ ચતુર્ભુજ મંત્રી સ્તરની બેઠકમાં પણ ભાગ લીધો હતો. આ પછી તરત જ રૂબિયો સાથે પ્રથમ દ્વિપક્ષીય બેઠક યોજાઈ હતી. આ દરમિયાન અનેક મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ હતી. US સ્ટેટ સેક્રેટરી માર્કો રુબિયો સાથેની બેઠકમાં જયશંકરે US વિઝા મેળવવા માટે લાંબા સમય સુધી રાહ જોવાની સમસ્યા પણ ઉઠાવી હતી. 

પાકિસ્તાન સાથેના વેપાર અંગેના વલણ...

જયશંકરે કહ્યું કે, પાકિસ્તાન સાથે વેપાર ફરી શરૂ કરવા અંગે કોઈ ચર્ચા થઈ નથી. વોશિંગ્ટનમાં પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન એક પ્રશ્નના જવાબમાં તેમણે કહ્યું કે ભારતે ક્યારેય પાકિસ્તાન સાથે વેપાર બંધ કર્યો નથી, પરંતુ 2019 માં પાકિસ્તાન સરકારે જ તેને રોકવાનો નિર્ણય લીધો હતો. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે ભારતે હંમેશા પાકિસ્તાનને મોસ્ટ ફેવર્ડ નેશન (MFN)નો દરજ્જો આપ્યો છે, પરંતુ પાકિસ્તાને ભારતને આ દરજ્જો આપ્યો નથી. તેમણે જમ્મુ-કાશ્મીરમાંથી કલમ 370 હટાવ્યા બાદ વેપાર અને રાજદ્વારી સંબંધો ખતમ કરવાના પાકિસ્તાનના નિર્ણયને પણ રેખાંકિત કર્યો હતો.

બાંગ્લાદેશની સ્થિતિ પર ચર્ચા...

વિદેશ મંત્રી જયશંકરે કહ્યું કે, તેમણે બાંગ્લાદેશની વર્તમાન પરિસ્થિતિ પર US સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયો અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર માઇક વોલ્ટ્ઝ સાથે ટૂંકી ચર્ચા કરી હતી. ભારતીય પત્રકારો સાથે વાત કરતાં તેમણે કહ્યું કે આ ચર્ચા મર્યાદિત છે અને તેને સાર્વજનિક કરવી યોગ્ય રહેશે નહીં. જો કે, તેમણે બાંગ્લાદેશમાં લઘુમતીઓ સાથેની સારવાર જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થવાની સંભાવનાનો પણ સંકેત આપ્યો હતો.

ભારતીય વાણિજ્ય દૂતાવાસ પર હુમલાના મામલામાં...

જયશંકરે કહ્યું કે, ભારત સાન ફ્રાન્સિસ્કોમાં ભારતીય વાણિજ્ય દૂતાવાસ પર હુમલાના કિસ્સામાં જવાબદારીની અપેક્ષા રાખે છે. તેને 'ખૂબ જ ગંભીર મામલો' ગણાવતા તેમણે કહ્યું કે આવા હુમલાઓ માટે જવાબદાર લોકોને ન્યાયના કઠેડામાં લાવવા જોઈએ. તેમણે માર્ચ 2023 માં થયેલા હુમલા અને જુલાઈમાં ખાલિસ્તાની કાર્યકરો દ્વારા કરાયેલા હિંસક પ્રયાસોનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

US વિઝા અને ભારતીય નાગરિકોના પરત ફરવા પર ચર્ચા...

US સ્ટેટ સેક્રેટરી સાથેની બેઠકમાં જયશંકરે US વિઝા મેળવવામાં લાંબા સમય સુધી રાહ જોવાની સમસ્યા ઉઠાવી હતી. તેમણે '400 દિવસથી વધુ'ની રાહ જોવાની અવધિ કોઈપણ સંબંધ માટે અનુકૂળ નથી ગણાવી. તેમણે કહ્યું કે, કાયદાકીય અને ફાયદાકારક ગતિશીલતાની સુવિધા આપવી તે બંને દેશોના પરસ્પર હિતમાં છે. આ ઉપરાંત, તેમણે ગેરકાયદેસર સ્થળાંતર સામે ભારતનું કડક વલણ પણ સ્પષ્ટ કર્યું.

ભારત-US સંબંધો અંગે ઉત્સાહ...

જયશંકરે ભારત-US સંબંધોના ભાવિ અંગે ઉત્સાહ વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમણે આ સંબંધને આગળ લઈ જવા માટે નવા ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રના સ્પષ્ટ રસની પ્રશંસા કરી. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના ઉદ્ઘાટન સમારોહમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી વખતે જયશંકરે PM નરેન્દ્ર મોદીનો એક પત્ર પણ રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પને આપ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે છેલ્લા ત્રણ દિવસમાં તેમને ટ્રમ્પ પ્રશાસનના અડધો ડઝન કેબિનેટ મંત્રીઓને મળવાની તક મળી.

વૈશ્વિક મંચ પર ભારતીય પ્રતિભાને સમર્થન...

જયશંકરે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, ભારત 'કાયદેસર ગતિશીલતા'ને સમર્થન આપે છે અને ભારતીય પ્રતિભા અને કૌશલ્યોને વૈશ્વિક મંચ પર વધુ તકો મળવી જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે, ભારત વૈશ્વિક મંચ પર વિશ્વાસ કરે છે અને ગેરકાયદેસર સ્થળાંતરને માત્ર ગેરકાયદેસર ગતિવિધિઓ માટે જ નુકસાનકારક નથી પરંતુ તે દેશની છબીને પણ નુકસાન પહોંચાડે છે.