ભારતીય નૌકાદળ તેની સ્વદેશી સંરક્ષણ ઉત્પાદન ક્ષમતામાં એક મોટું પગલું ભરશે અને શુક્રવારે વિશાખાપટ્ટનમના નેવલ ડોકયાર્ડ ખાતે તેનું પ્રથમ સ્વદેશી રીતે નિર્મિત ડાઇવિંગ સપોર્ટ વેસલ (DSV), INS નિસ્તાર, કાર્યરત કરશે.
આ સમારોહની અધ્યક્ષતા સંરક્ષણ રાજ્ય મંત્રી સંજય સેઠ કરશે. નૌકાદળના વડા એડમિરલ દિનેશ કે. ત્રિપાઠી અને અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓ પણ આ ઐતિહાસિક પ્રસંગે હાજર રહેશે.
શુક્રવારે સંરક્ષણ મંત્રાલયના સત્તાવાર X એકાઉન્ટ પર એક વિડિઓ શેર કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં INS નિસ્તારની વિશેષતાઓનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું હતું.
"NISTAAR&mdash;ભારતીય નૌકાદળનું પ્રથમ સ્વદેશી રીતે ડિઝાઇન કરાયેલ ડાઇવિંગ સપોર્ટ વેસલ આજે વિશાખાપટ્ટનમ ખાતે સંરક્ષણ રાજ્ય મંત્રી સંજય સેઠ દ્વારા નૌકાદળના વડા એડમિરલ દિનેશ કે ત્રિપાઠીની હાજરીમાં કાર્યરત કરવામાં આવશે. હિન્દુસ્તાન શિપયાર્ડ લિમિટેડ દ્વારા બનાવવામાં આવેલ, તેમાં 80 ટકા સ્વદેશી સામગ્રી છે અને તે 120 MSME દ્વારા બનાવવામાં આવી છે. NISTAR ઊંડા સમુદ્રમાં ડાઇવિંગ અને સબમરીન બચાવ માટે સક્ષમ છે. 10,500 ટનથી વધુ વજન ધરાવતું, આ જહાજ મલ્ટી-ડેક સેચ્યુરેશન ડાઇવિંગ કોમ્પ્લેક્સ, ROVs અને ડીપ સબમર્જન્સ રેસ્ક્યુ વાહનો માટે મધરશિપ તરીકે સેવા આપે છે," તેમણે X પર લખ્યું.
'NISTAR' નામ સંસ્કૃત પરથી ઉતરી આવ્યું છે, જેનો અર્થ મુક્તિ, બચાવ થાય છે.
આ જહાજ સંપૂર્ણપણે ભારતમાં હિન્દુસ્તાન શિપયાર્ડ લિમિટેડ (HSL) દ્વારા ડિઝાઇન અને બનાવવામાં આવ્યું છે, જે સંરક્ષણ ઉત્પાદનમાં ભારતની આત્મનિર્ભરતા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.
INS Nistar 80 ટકાથી વધુ સ્વદેશી સામગ્રીનો ઉપયોગ કરે છે અને તેમાં લગભગ 120 સૂક્ષ્મ, નાના અને મધ્યમ સાહસો (MSMEs) સામેલ છે. તે વૈશ્વિક ધોરણો અનુસાર જટિલ અને અદ્યતન નૌકાદળ પ્લેટફોર્મ બનાવવાની ભારતની ક્ષમતાનું પ્રતીક છે.
લગભગ 120 મીટર લાંબુ, 20 મીટર પહોળું અને 10,500 ટનથી વધુ વજન ધરાવતું, આ જહાજ ઊંડા સમુદ્રમાં ડાઇવિંગ અને સબમરીન બચાવ જેવા મહત્વપૂર્ણ મિશન માટે રચાયેલ છે.
INS નિસ્તારમાં એક અત્યાધુનિક ડાઇવિંગ સંકુલ છે જે સંતૃપ્તિ ડાઇવિંગ મિશનને ટેકો આપવા માટે બહુવિધ ડેક પર ફેલાયેલું છે. આમાં રિમોટલી ઓપરેટેડ વ્હીકલ્સ (ROVs) અને ડીપ સબમર્જન્સ રેસ્ક્યુ વ્હીકલ્સ (DSRVs) માટે મધરશીપ તરીકે કામ કરવાનો પણ સમાવેશ થાય છે, જે તેની ક્ષમતાઓને વધુ વધારે છે.
સબમરીન કટોકટીના કિસ્સામાં, INS નિસ્તાર પાણીની પરિસ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે રિમોટલી ઓપરેટેડ વ્હીકલ્સ (ROVs) અને ક્રૂને બહાર કાઢવા માટે ડીપ સબમર્જન્સ રેસ્ક્યુ વ્હીકલ્સ (DSRVs) તૈનાત કરી શકે છે, જે ભારતીય નૌકાદળના સબમરીન કર્મચારીઓ માટે સલામતી અને સહાયનું એક મહત્વપૂર્ણ સ્તર પૂરું પાડે છે.
આ જહાજનું ઇન્ડક્શન ભારતીય નૌકાદળની તેની પાણીની અંદરની કામગીરી ક્ષમતા વધારવા માટે સતત પ્રતિબદ્ધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે અને ભારતના વધતા સંરક્ષણ ઔદ્યોગિક આધારને પ્રકાશિત કરે છે.
INS નિસ્તારનો સમાવેશ માત્ર નૌકાદળના માળખાને મજબૂત બનાવતો નથી પરંતુ આત્મનિર્ભર અને ભવિષ્ય માટે તૈયાર સંરક્ષણ દળોના નિર્માણમાં ભારતની પ્રગતિનું એક શક્તિશાળી પ્રતીક પણ છે.
--IANS

'NISTAR' નામ સંસ્કૃત પરથી ઉતરી આવ્યું છે, જેનો અર્થ મુક્તિ, બચાવ થાય છે.

INS નિસ્તાર: પ્રથમ સ્વદેશી DSV કાર્યરત

July 18, 2025 | 11:32 IST