ભારતે પાકિસ્તાન સાથે સિંધુ જળ સંધિ સ્થગિત કરી

ભારત દ્વારા ઇન્ડસ વોટર્સ ટ્રીટી સ્થગિત, સરહદ બંધ કરી, પહલગામ આતંકી હુમલાના જવાબમાં રાજદ્વારીઓને હાંકી કાઢ્યા

ભારતે જમ્મુ અને કાશ્મીરના પહલગામમાં થયેલા ક્રૂર આતંકવાદી હુમલાના પ્રત્યુત્તરમાં અભૂતપૂર્વ પગલું લેતાં પાકિસ્તાન સાથેની ઇન્ડસ વોટર્સટ્રીટી સ્થગિત કરી છે. નવી દિલ્હીમાં પત્રકાર પરિષદ સંબોધતા વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિશ્રીએ હુમલામાં 26 લોકોના મૃત્યુ થયા છે, જેમાં એકવિદેશી નાગરિકનો પણ સમાવેશ થાય છે, તે અંગે સરકારનો રોષ અને દૃઢ પગલાંની જાહેરાત કરી.

કેબિનેટ કમિટી ઓન સિક્યુરિટી (CCS) દ્વારા સર્વોચ્ચ સ્તરે લેવાયેલો આ નિર્ણય તપાસના પ્રારંભિક તબક્કામાં ખુલેલા 'સરહદ પારનાજોડાણો' પ્રકાશમાં આવતા પાકિસ્તાન પ્રત્યે ભારતના અભિગમમાં મૂળભૂત બદલાવનો સંકેત આપે છે.

માત્ર એક દિવસ પહેલા પહલગામમાં થયેલા આતંકી હુમલાએ નાગરિક કાફલાને નિશાન બનાવ્યો હતો અને એવું માનવામાં આવે છે કે તેનેનિયંત્રણ રેખાની પાર સહાય સાથે કાળજીપૂર્વક આયોજિત કરવામાં આવ્યો હતો. આ તાજેતરના વર્ષોમાં આ પ્રદેશમાં થયેલા સૌથી ઘાતકઆતંકવાદી ઘટનાઓમાંની એક છે.

ભારત સરકાર દ્વારા તાત્કાલિક અસરથી નીચેના રાજદ્વારી અને વ્યૂહાત્મક પગલાં લાગુ કરવામાં આવ્યા છે:

1. ઇન્ડસ વોટર્સ ટ્રીટીનું સ્થગીત: ભારત હવે વિશ્વ બેંક દ્વારા મધ્યસ્થી કરાયેલી 1960ની સંધિના પ્રાવધાનોનું પાલન કરશે નહીં. આનિર્ણય પાણી-વહેંચણી કરારને સંપૂર્ણપણે સ્થગિત કરે છે અને ભારતને હવેથી તેની જવાબદારીઓથી મુક્ત કરે છે.
2. વાઘા-અટારી સરહદ પ્રવાસીઓ માટે બંધ: વાઘા-અટારી સરહદ પરની તમામ નાગરિક અને વાણિજ્યિક હલનચલન તાત્કાલિકઅસરથી અટકાવી દેવામાં આવી છે.
3. વિઝા રદ કરવા: પાકિસ્તાની નાગરિકોને આપવામાં આવેલા તમામ SAARC વિઝા રદ કરવામાં આવ્યા છે. આ જોગવાઈઓ હેઠળભારતમાં વસતા તમામ પાકિસ્તાની નાગરિકોને 1 મે સુધીમાં દેશ છોડવા નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.
4. સંરક્ષણ કર્મચારીઓની હકાલપટ્ટી: નવી દિલ્હીમાં પાકિસ્તાન હાઈ કમિશનમાં તૈનાત ત્રણ પાકિસ્તાની લશ્કરી અટેચીને પર્સોના નોનગ્રાટા જાહેર કરીને તાત્કાલિક ભારતીય ભૂમિ છોડવા નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે. સમાન પગલા તરીકે, ભારત ઇસ્લામાબાદમાં તેનાહાઈ કમિશનમાંથી પોતાના ત્રણ સંરક્ષણ અટેચી ઉપરાંત પાંચ સહાયક સ્ટાફને પાછા બોલાવશે. તેમના પરિવારો પણ પાછા ફરશે.
5. રાજદ્વારી ઘટાડો: નવી દિલ્હીમાં પાકિસ્તાન હાઈ કમિશનની ક્ષમતાને હાલના 55થી ઘટાડીને 30 અધિકારીઓ સુધી મર્યાદિત કરવામાંઆવી છે. ઇસ્લામાબાદમાં ભારતના મિશનને સમાનતાના ધોરણે જાળવવામાં આવશે.

બુધવારે મોડી સાંજે, જમ્મુ અને કાશ્મીર પોલીસે પહલગામ હુમલાના ગુનેગારોની ધરપકડ તરફ દોરી જતી વિશ્વસનીય માહિતી માટે રૂ. 20લાખના ઇનામની જાહેરાત કરી છે.

વિદેશ મંત્રાલયે પુનરોચ્ચાર કર્યો કે આ માત્ર રાજદ્વારી સંકેત નથી, પરંતુ વલણમાં વ્યૂહાત્મક બદલાવ છે. "આતંકવાદને પ્રાયોજિત, આશ્રયઆપતા અને મહિમામંડિત કરતા રાજ્યો માટે પરિણામો આવવા જ જોઈએ," મિશ્રીએ કઠોરતાથી કહ્યું, અને ઉમેર્યું કે ભારત કોઈપણ વધુઉશ્કેરણીઓને સહન કરશે નહીં.

આ ભારત-પાક સંબંધોમાં નિર્ણાયક ક્ષણ છે, જે આવનારા મહિનાઓમાં દ્વિપક્ષીય જોડાણના સ્વરૂપને ફરીથી દોરી શકે છે.