2025માં ભારતીય પાસપોર્ટ વધુ શક્તિશાળી બન્યો.

હેનલી એન્ડ પાર્ટનર્સ દ્વારા જાહેર કરાતી વૈશ્વિક પાસપોર્ટ ઈન્ડેક્સમાં ભારતમાં મોટી પ્રગતિ નોંધાઈ છે. હેનલી પાસપોર્ટ ઈન્ડેક્સ 2025ના નવા રિપોર્ટ પ્રમાણે, ભારતે પોતાના પાસપોર્ટની શક્તિને વિસ્તૃત કરીને 85મા નંબર પરથી 77મા સ્થાન ઉપર ચડયો છે. આ વારંવાર ઘટાડો પછી પાછો ચઢાવ, ભારતની વૈશ્વિક પ્રવાસમાં વધારો દર્શાવે છે. 

હેનલી પાસપોર્ટ ઈન્ડેકસે વિશ્વના દેશોના નાગરિકોને મળતા વિઝા મુક્ત અથવા વિઝા-ઓન અરાઈવલ સાથે નોંધાયેલા દેશોની સંખ્યાના આધારે બનાવેલ રેન્કિંગ છે. આ ઇન્ડેક્સમાં તેમને પ્રથમ સ્થાન આપવામાં આવે છે જેમના નાગરિકો વધુ દેશોમાં વિઝા વિના મુસાફરી કરી શકે. આ ડેટા આંતરરાષ્ટ્રીય એયર ટ્રાન્સપોર્ટ એસોસિએશન (IATA) તરફથી મેળવવામાં આવે છે અને Henley & Partners દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે. 

ભારત હાલમાં 59 દેશોમાં વિઝા મુક્ત પ્રવેશની સાહાયતા ધરાવે છે. મલેશિયા, ઇંડોનેશિયા, માલદીવ્સ અને થાઈલેન્ડ જેવા એશિયાના દેશોએ ભારતીય પાસપોર્ટ હોલ્ડર્સ માટે વિઝા મુક્તિ વધારી છે, તેમજ શ્રીલંકા, માકાઉ અને મ્યાનમાર જેવા સ્થળોએ વિઝા-ઓન અરાઈવલનો નિયમ લાગુ છે. આ વિસ્તરણથી ભારતનો વિઝા મુક્ત સુવિધાનો વિસ્તાર થયો છે જેથી આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસનાં અવસરો વધ્યા છે.

વિશ્વમાં સિંગાપુરનો પાસપોર્ટ સૌથી શક્તિશાળી છે, જેના નાગરિકોને 193થી વધુ દેશોમાં વિઝા મુક્ત પ્રવેશ મેળવી શકે છે. જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયા બીજા નંબર પર છે. અમેરિકાનું સ્થાન 10મું અને બ્રિટનનું 6ઠ્ઠા ક્રમે છે, બંને દેશોએ પોતાના પાસપોર્ટના વિઝા મુક્ત વિસ્તારોમાં થોડો ઘટાડો જોયો છે.

ભારતમાં વિઝા મુક્ત દેશોની સંખ્યા વધારીને યુવા પેઢી માટે આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસનને સરળ બનાવતાં, આ વધારાનો આર્થિક અને સાંસ્કૃતિક લાભ પણ મોટી અસર પાડશે. હેનલી પાસપોર્ટ ઈન્ડેક્સ 2025માં ભારતનું 77મા ક્રમે સ્થાન મેળવવું દેશની વૈશ્વિક મુસાફરી મર્યાદા અને પ્રતિષ્ઠામાં નોંધપાત્ર સુધારાની નિશાની છે.