ભારત એક એવો દેશ છે જ્યાં ચૂંટણી માત્ર એક રાજકીય પ્રક્રિયા નથી, પરંતુ લોકશાહીનો એક ભવ્ય ઉત્સવ છે. તાજેતરમાં ભારતીય ચૂંટણી પંચ (ECI) દ્વારા પશ્ચિમ બંગાળ, તમિલનાડુ, કેરળ, આસામ અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ પુડુચેરીમાં યોજાનારી વિધાનસભા ચૂંટણીના કાર્યક્રમની સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ જાહેરાત સાથે જ સમગ્ર દેશનું ધ્યાન હવે આ પાંચ રાજ્યોના રાજકીય સમીકરણો પર કેન્દ્રિત થયું છે. મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારે આ અંગે વિસ્તૃત માહિતી આપતા લોકશાહીના આ પર્વમાં ભાગ લેવા માટે મતદારોને આહ્વાન કર્યું છે.
<h3 data-path-to-node="5">ચૂંટણીના આંકડા અને તૈયારીઓ: એક વિશાળ પ્રક્રિયા</h3>
ચૂંટણી પંચના આંકડા મુજબ, આ પાંચ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં કુલ ૧૭.૪ કરોડથી વધુ મતદારો પોતાના મતાધિકારનો ઉપયોગ કરશે. ચૂંટણી પંચે આ સમગ્ર પ્રક્રિયાને વ્યવસ્થિત રીતે પાર પાડવા માટે વ્યાપક આયોજન કર્યું છે:
<ul data-path-to-node="7">
<li>
કુલ બેઠકો: ૮૨૪ વિધાનસભા બેઠકો પર ચૂંટણી યોજાશે.
</li>
<li>
મતદાન મથકો: ૨.૧૯ લાખથી વધુ મતદાન કેન્દ્રો ઊભા કરવામાં આવશે.
</li>
<li>
માનવબળ: આ સમગ્ર પ્રક્રિયાને પારદર્શક અને સુરક્ષિત રીતે સંપન્ન કરવા માટે ૨૫ લાખ જેટલા અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ કાર્યરત રહેશે.
</li>
</ul>
તમામ પાંચેય વિધાનસભાનો કાર્યકાળ મે મહિનામાં પૂર્ણ થઈ રહ્યો છે, જેને ધ્યાનમાં રાખીને આ ચૂંટણીઓનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.
<h3 data-path-to-node="9">મતદાનની તારીખો અને તબક્કાવાર કાર્યક્રમ</h3>
ચૂંટણી પંચે દરેક રાજ્યની ભૌગોલિક અને સુરક્ષા પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને મતદાનની તારીખો નક્કી કરી છે:
<table style="height: 238px; width: 63.6187%;" data-path-to-node="11">
<thead>
<tr>
<td style="width: 31.4853%; text-align: center;">રાજ્ય/પ્રદેશ</td>
<td style="width: 41.4366%; text-align: center;">મતદાનની તારીખ</td>
<td style="width: 26.9175%; text-align: center;">તબક્કા</td>
</tr>
</thead>
<tbody>
<tr>
<td style="width: 31.4853%; text-align: center;">આસામ</td>
<td style="width: 41.4366%; text-align: center;">૯ એપ્રિલ</td>
<td style="width: 26.9175%; text-align: center;">એક તબક્કો</td>
</tr>
<tr>
<td style="width: 31.4853%; text-align: center;">કેરળ</td>
<td style="width: 41.4366%; text-align: center;">૯ એપ્રિલ</td>
<td style="width: 26.9175%; text-align: center;">એક તબક્કો</td>
</tr>
<tr>
<td style="width: 31.4853%; text-align: center;">પુડુચેરી</td>
<td style="width: 41.4366%; text-align: center;">૯ એપ્રિલ</td>
<td style="width: 26.9175%; text-align: center;">એક તબક્કો</td>
</tr>
<tr>
<td style="width: 31.4853%; text-align: center;">તમિલનાડુ</td>
<td style="width: 41.4366%; text-align: center;">૨૩ એપ્રિલ</td>
<td style="width: 26.9175%; text-align: center;">એક તબક્કો</td>
</tr>
<tr>
<td style="width: 31.4853%; text-align: center;">પશ્ચિમ બંગાળ</td>
<td style="width: 41.4366%; text-align: center;">૨૩ અને ૨૯ એપ્રિલ</td>
<td style="width: 26.9175%; text-align: center;">બે તબક્કા</td>
</tr>
</tbody>
</table>
તમામ રાજ્યોના ચૂંટણી પરિણામો એકસાથે ૪ મેના રોજ જાહેર કરવામાં આવશે. આ તારીખોની જાહેરાત સાથે જ જે-તે રાજ્યોમાં આદર્શ આચારસંહિતા (Model Code of Conduct) લાગુ થઈ ગઈ છે, જેનું પાલન કરવું તમામ રાજકીય પક્ષો માટે અનિવાર્ય છે.
<h3 data-path-to-node="13">પારદર્શિતા માટે ટેકનોલોજીનો મહત્તમ ઉપયોગ</h3>
ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા લાવવા અને શંકાઓને દૂર કરવાના હેતુથી ચૂંટણી પંચે આ વર્ષે એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારે જણાવ્યું હતું કે, ૨૦૨૬ની આ ચૂંટણીઓમાં તમામ ૮૨૪ બેઠકો અને ૨.૧૯ લાખ મતદાન મથકો પર ૧૦૦% વેબકાસ્ટિંગની સુવિધા ઉપલબ્ધ રહેશે. આનો અર્થ એ છે કે, મતદાન મથકની અંદર શું થઈ રહ્યું છે તેનું લાઈવ નિરીક્ષણ ચૂંટણી પંચના મુખ્ય મથકથી થઈ શકશે, જેનાથી પ્રક્રિયામાં કોઈ પણ પ્રકારની ગેરરીતિની શક્યતા નહિવત થઈ જશે.
<h3 data-path-to-node="15">યુવા મતદારોને વિશેષ અપીલ</h3>
ચૂંટણી કમિશનરે યુવા પેઢી અને ખાસ કરીને પ્રથમવાર મતદાન કરી રહેલા મતદારોને એક વિશેષ અપીલ કરી છે. તેમણે કહ્યું, "હું યુવાનોને તેમના જીવનની સૌથી મોટી જવાબદારી નિભાવવા માટે અપીલ કરું છું. મતદાન એ માત્ર એક હક નથી, પરંતુ લોકશાહીને મજબૂત કરવાની ફરજ છે." લોકશાહીના અસ્તિત્વ માટે દરેક મત કિંમતી છે, અને યુવાનોની ભાગીદારી જ રાષ્ટ્રના ભાવિને દિશા આપશે.
પાંચ રાજ્યોમાં યોજાનારી આ ચૂંટણીઓ માત્ર રાજકીય સત્તા માટેનો જંગ નથી, પરંતુ તે દેશના વિકાસના એજન્ડાને નક્કી કરવાની પ્રક્રિયા છે. ૧૭.૪ કરોડ મતદારો જે નિર્ણય લેશે તે આગામી પાંચ વર્ષ માટે આ રાજ્યોનું ભાગ્ય નિર્ધારિત કરશે. ૪ મેના રોજ જ્યારે પરિણામો આવશે ત્યારે જ સ્પષ્ટ થશે કે જનતાએ કોના હાથમાં સત્તાની ધૂરા સોંપી છે. ત્યાં સુધી, આ આદર્શ આચારસંહિતા વચ્ચે દરેક રાજકીય પક્ષ પોતાનો પ્રચાર કરી જનતાને રિઝવવાના પ્રયાસો કરશે.

પાંચ રાજ્યોમાં ચૂંટણીનું રણશિંગું

૧૭.૪ કરોડ મતદારો નક્કી કરશે ભવિષ્ય: ૪ મેના રોજ જાહેર થશે તમામ ૮૨૪ બેઠકોના પરિણામો

March 15, 2026 | 16:55 IST