હવાઈ મુસાફરી મોંઘી: સરકાર કરશે હસ્તક્ષેપ

એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) એટલે કે જેટ ફ્યુઅલના ભાવમાં તાજેતરમાં થયેલા વધારાની સીધી અસર હવે સામાન્ય મુસાફરોના ખિસ્સા પર પડી રહી છે. ઇન્ડિગો સહિતની મોટી એરલાઇન્સે ફ્યુઅલ સરચાર્જમાં ધરખમ વધારો ઝીંકી દીધો છે. આ સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્ર સરકાર હવે સક્રિય થઈ છે અને મુસાફરો પરના આ વધારાના બોજને ઘટાડવા માટે એરલાઇન્સ કંપનીઓ સાથે મહત્વની બેઠક યોજી શકે છે.

સરકારનો હસ્તક્ષેપ અને એરલાઇન્સની પ્રાઇસિંગ સ્ટ્રેટેજી : 

તાજેતરના અહેવાલો અનુસાર, નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલય એરલાઇન્સ કંપનીઓ પાસેથી તેમની નવી પ્રાઇસિંગ સ્ટ્રેટેજી અંગે વિગતવાર સ્પષ્ટતા માંગી રહ્યું છે. જોકે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર લેખિત આદેશ આપવામાં આવ્યો નથી, પરંતુ સરકારનો સ્પષ્ટ ઉદ્દેશ્ય એ છે કે મુસાફરોના ભાડામાં અનિયંત્રિત વધારો ન થવો જોઈએ. સરકાર ઈચ્છે છે કે એરલાઇન્સ કંપનીઓ તેલના વધતા ભાવનો સંપૂર્ણ બોજ ગ્રાહકો પર નાખવાને બદલે તેને આંતરિક રીતે એડજસ્ટ કરે.

ATFના ભાવમાં કેટલો થયો વધારો ?

સરકારે એવિએશન સેક્ટરની આર્થિક સ્થિતિ સુધારવા માટે ઈંધણના ભાવમાં વધારાને મંજૂરી આપી હતી, પરંતુ તેની અસર અલગ-અલગ સ્તરે જોવા મળી રહી છે:

ઘરેલું ફ્લાઇટ્સ (Domestic): અહીં ભાવ વધારો લગભગ 8.5% સુધી મર્યાદિત રાખવામાં આવ્યો છે. હાલમાં ઘરેલું ATFની કિંમત ₹1,04,927.18 પ્રતિ કિલોલીટર પર પહોંચી છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઇટ્સ (International): આ ક્ષેત્રમાં ભાવ લગભગ બમણા થઈ ગયા છે. અગાઉ જે ભાવ ₹96,638.14 હતા, તે વધીને હવે ₹2,07,341.22 પ્રતિ કિલોલીટર થયા છે.

ઇન્ડિગોનો ફ્યુઅલ સરચાર્જ: અંતર મુજબ નવું માળખું
દેશની સૌથી મોટી એરલાઇન ઇન્ડિગોએ જૂનું ફ્લેટ રેટ માળખું હટાવીને અંતર આધારિત નવો સરચાર્જ 2 એપ્રિલથી અમલી બનાવ્યો છે:

ઘરેલું રૂટ્સ: મુસાફરોએ હવે અંતરના આધારે ₹275 થી ₹950 સુધીનો વધારાનો સરચાર્જ ચૂકવવો પડશે. ટૂંકા અંતરની ફ્લાઇટ્સ માટે આ ફેરફાર રાહતરૂપ છે, પરંતુ લાંબા રૂટ્સ મોંઘા થયા છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય રૂટ્સ: યુરોપ જેવા લાંબા અંતરના પ્રવાસ માટે ઇન્ડિગોએ ફ્યુઅલ સરચાર્જ ₹10,000 સુધી વધારી દીધો છે, જે પ્રવાસીઓ માટે મોટો ફટકો છે.

એરલાઇન્સનો તર્ક અને સંચાલન ખર્ચ : 

એવિએશન નિષ્ણાતોના મતે, કોઈપણ એરલાઇનના કુલ સંચાલન ખર્ચમાં ઇંધણનો હિસ્સો અંદાજે 40% જેટલો હોય છે. જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવ વધે છે, ત્યારે એરલાઇન્સ બેઝ ફેર (આધાર ભાડું) બદલવાને બદલે ફ્યુઅલ સરચાર્જ ઉમેરે છે. આ એક વધારાનો ટેક્સ જેવો શુલ્ક છે જે તેલના ભાવ ઘટતાની સાથે જ પાછો ખેંચી શકાય છે.

શું હવે ભાડામાં ઘટાડો થશે ?

બજારના નિષ્ણાતો માને છે કે જો સરકાર અને એરલાઇન્સ વચ્ચેની વાતચીત સફળ રહેશે, તો આગામી દિવસોમાં વધેલા સરચાર્જમાં આંશિક ઘટાડો અથવા રોલબેક જોવા મળી શકે છે. સરકાર મુસાફરોની સુવિધા અને એરલાઇન્સના નફા વચ્ચે સંતુલન જાળવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.