સમગ્ર વિશ્વમાં હૃદય રોગના કેસોમાં ઝડપથી વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. થોડા દાયકા પહેલા સુધી, તેને વધતી ઉંમર સાથે થતો રોગ માનવામાં આવતો હતો, પરંતુ હવે લોકો 30 વર્ષથી ઓછી ઉંમરે પણ હૃદયરોગનો શિકાર બની રહ્યા છે, પરંતુ હાર્ટ એટેક જેવી સમસ્યાઓથી પણ લોકો મૃત્યુ પામી રહ્યા છે.આરોગ્ય નિષ્ણાતો કહે છે કે બગડતી જીવનશૈલી અને ખાવાની આદતોમાં અનિયમિતતાને કારણે હૃદય રોગનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધ્યું છે. આરોગ્ય નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે દરેક વ્યક્તિએ નાનપણથી જ પોતાના હૃદયના સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે સતર્ક રહેવું જોઈએ. તે માટે, નિયમિતપણે તમારા બ્લડ પ્રેશર, કોલેસ્ટ્રોલ અને હૃદયના ધબકારાની તપાસ કરાવતા રહો. અભ્યાસો દર્શાવે છે કે જે લોકોના હૃદયના ધબકારામાં અનિયમિતતા (ઓછી કે ઊંચી) હોય છે તેમને ભવિષ્યમાં હૃદય રોગનું જોખમ વધારે હોઈ શકે છે.
સામાન્ય હૃદય દર કેટલો હોવો જોઈએ?
આરોગ્ય નિષ્ણાતો કહે છે કે આરામ કરતી વખતે પુખ્ત વયના લોકો માટે સામાન્ય હૃદય દર 60 થી 100 ધબકારા પ્રતિ મિનિટ હોવો જોઈએ. જોકે, જો તમારા હૃદયના ધબકારા વારંવાર ખૂબ ઊંચા રહે છે, તો તે એ સંકેત હોઈ શકે છે કે તમારા હૃદયમાં બધુ બરાબર નથી. તમારું શરીર આપમેળે તમારા હૃદયના ધબકારાને નિયંત્રિત કરે છે.આ જ કારણ છે કે જ્યારે તમે સક્રિય, ઉત્સાહિત અથવા ડરેલા હોવ ત્યારે તમારા હૃદયના ધબકારા ઝડપી બને છે. અને જ્યારે તમે હળવા, શાંત અથવા આરામદાયક હોવ ત્યારે તે ઓછું હોય છે.
હૃદયના ધબકારા વધવાની હાનિકારક અસરો
તમારા હૃદયના ધબકારા માપવા માટે તમારા પલ્સ તપાસો. જો તમારા હૃદયના ધબકારા પ્રતિ મિનિટ 100 ધબકારા (BPM) થી વધુ હોય તો તમારે સાવચેત રહેવું જોઈએ. જે સ્થિતિમાં હૃદયના ધબકારા લાંબા સમય સુધી ઊંચા રહે છે તેને ટાકીકાર્ડિયા કહેવામાં આવે છે.આના કારણે અનેક પ્રકારના નુકસાન થઈ શકે છે. લાંબા સમય સુધી ઝડપી ધબકારા હૃદય માટે લોહી પંપ કરવામાં મુશ્કેલી ઉભી કરી શકે છે,જે હૃદય પર વધારાનું દબાણ લાવે છે.શરીરમાં ઓક્સિજનનો પૂરતો પુરવઠો ન હોવાથી થાક અને નબળાઈ જેવી સમસ્યાઓનું જોખમ રહેલું છે. અસામાન્ય અને અત્યંત ઝડપી હૃદયના ધબકારા પણ હૃદયરોગના હુમલાનું જોખમ વધારી શકે છે.
હૃદયના ધબકારાને સામાન્ય કેવી રીતે રાખવા
-નિયમિત કસરત કરો. યોગ, ચાલવું અને કાર્ડિયો કસરતો હૃદયના ધબકારા સામાન્ય રાખે છે.
-સંતુલિત આહાર લો. ફળો, શાકભાજી, ઓછી ચરબીવાળા ખોરાક તમારા હૃદયના સ્વાસ્થ્ય માટે સારા માનવામાં આવે છે.
-ધ્યાન કરો જેનાથી તણાવની સમસ્યા ઓછી થઈ શકે છે. તણાવ ઓછો કરવાથી હૃદયના ધબકારા પણ સામાન્ય રહે છે.
-ધૂમ્રપાન ન કરો અને દારૂનું સેવન ન કરો. આના કારણે હૃદયના ધબકારા પણ પ્રભાવિત થઈ શકે છે.
-દરરોજ 7-8 કલાકની ઊંઘ લો. ઊંઘનો અભાવ હૃદયના સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓનું કારણ પણ બની શકે છે.
-જો તમારા હૃદયના ધબકારા સામાન્ય કરતા સતત વધારે કે ઓછા રહે છે, તો તેને અવગણશો નહીં અને તાત્કાલિક ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરો.