કર્ણાટકમાં માસિક રજા નીતિ અમલમાં

મહિલાઓના આરોગ્ય અને કાર્યસ્થળ સમાનતાને પ્રોત્સાહન આપતા એક ઐતિહાસિક નિર્ણયમાં કર્ણાટક સરકારે પિરિયડ્સ લીવ પોલિસી-2025 મંજૂર કરી છે. આ નીતિ હેઠળ સરકાર, ખાનગી કંપનીઓ અને ઉદ્યોગ ક્ષેત્રની તમામ મહિલા કર્મચારીઓને દર મહિને એક દિવસની પગાર સાથેની માસિક રજા મળશે.

મુખ્‍યમંત્રી સિદ્ધારમૈયાહની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલી કેબિનેટ બેઠકમાં આ નિર્ણય મંજૂર થયો હતો. આ નિર્ણય બાદ કર્ણાટક, બિહાર, કેરળ અને ઓડિશા પછીનું રાજ્ય બન્યું છે, જેણે મહિલાઓના આરોગ્યને કાર્યસ્થળની નીતિમાં માન્યતા આપી છે.

શ્રમ મંત્રી સંતોષ લાડે જણાવ્યું કે વિભાગ છેલ્લા એક વર્ષથી આ નીતિ પર કામ કરી રહ્યો હતો. “પ્રારંભે ઘણી આક્ષેપો આવ્યા હતા, પણ અમે પ્રગતિશીલ પગલું ભરવું હતું. મહિલાઓ માસિક દરમિયાન ભારે તાણમાંથી પસાર થાય છે, ખાસ કરીને લાંબા કલાકો કામ કરતી મહિલાઓ. તેમને આરામનો એક દિવસ આપવા માટે આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. મને વિશ્વાસ છે કે તેનો દુરુપયોગ નહીં થાય,” તેમણે કહ્યું.

શ્રમ વિભાગના અંદાજ મુજબ કર્ણાટકમાં 60 લાખથી વધુ મહિલાઓ કાર્યરત છે, જેમાંથી આશરે 25થી 30 લાખ મહિલાઓ કોર્પોરેટ ક્ષેત્રમાં છે. નીતિ અમલમાં આવતાં પહેલાં તમામ નોકરીદાતાઓ સાથે જાગૃતિ બેઠક યોજાશે.

આ નીતિ 18 સભ્યોની નિષ્ણાત સમિતિની ભલામણ બાદ ઘડાઈ હતી, જેનું અધ્યક્ષ સ્થાન ક્રાઈસ્ટ યુનિવર્સિટીની સપના એસે ભજવ્યું હતું. સમિતિએ મહિલાઓ માસિક દરમિયાન અનુભવતી શારીરિક અસ્વસ્થતા, હોર્મોનલ ફેરફાર અને આરામની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. સરકારે મહિલાઓ પર આધારિત ઉદ્યોગો જેવી કે ગારમેન્ટ ક્ષેત્ર પર થતી શક્ય અસરનું મૂલ્યાંકન પણ કર્યું હતું.

રાષ્ટ્રીય સ્તરે, સુપ્રીમ કોર્ટએ કેન્દ્ર સરકારને માસિક રજા માટે મોડેલ નીતિ ઘડવાની સલાહ આપી છે. જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા અને સ્પેન જેવા દેશોમાં આ નીતિ પહેલેથી અમલમાં છે. કર્ણાટકનો આ નિર્ણય મહિલાઓના આરોગ્યને માન્યતા આપતો અને રોજગાર ક્ષેત્રમાં સહાનુભૂતિ તથા સન્માન સુનિશ્ચિત કરતો પ્રગતિશીલ પગલું માનવામાં આવી રહ્યો છે.