અર્જુનની છાલ હૃદયનો રાજા છે, ગુણોનો ભંડાર છે જેમાં સ્વાસ્થ્યના રહસ્યો છુપાયેલા છે.

 આ ઔષધિનો ઉપયોગ ભારતમાં ૩૦૦૦ વર્ષથી વધુ સમયથી કરવામાં આવે છે. તેને 'હૃદયની ઔષધિ' અથવા 'હૃદયનો રાજા' પણ કહેવામાં આવે છે. તે હૃદયનું ખાસ ધ્યાન રાખે છે. બે મહાન આયુર્વેદ આચાર્યો ચરક અને સુશ્રુતે તેનું વર્ણન કર્યું છે, જ્યારે અષ્ટાંગ હૃદયમાં પણ તેનો ઉલ્લેખ છે. વિદેશમાં પણ આ અંગે અભ્યાસ કરવામાં આવ્યા છે, જેના પછી એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે અર્જુનની છાલમાં એન્ટિ-ઇસ્કેમિક, એન્ટીઑકિસડન્ટ, હાઇપોલિપિડેમિક અને એન્ટિએથેરોજેનિક ગુણધર્મો છે, જે હૃદય સંબંધિત સમસ્યાઓની સારવારમાં મદદ કરે છે.

થોડા વર્ષો પહેલા, યુએસ નેશનલ સેન્ટર ફોર બાયોટેકનોલોજી ઇન્ફોર્મેશન (NCBI) માં એક અહેવાલ પ્રકાશિત થયો હતો. એવું નોંધાયું હતું કે અર્જુનના જલીય અર્કથી દેડકાના હૃદયના સ્નાયુઓના સંકોચન બળમાં વધારો થયો હતો. તેણે સસલાના હૃદયમાં પણ અદ્ભુત કામ કર્યું. સસલાના હૃદયમાં કોરોનરી પ્રવાહમાં વધારો.

અર્જુન વૃક્ષને વૈજ્ઞાનિક ભાષામાં ટર્મિનલિયા અર્જુન કહેવામાં આવે છે. તે સામાન્ય રીતે અર્જુન તરીકે ઓળખાય છે. NCBI અનુસાર, ભારતીય ઉપખંડમાં છાતીમાં દુખાવો, હાઈ બ્લડ પ્રેશર, હૃદયની નિષ્ફળતા અને ડિસ્લિપિડેમિયા માટે સદીઓથી આ ઝાડની છાલનો ઉકાળો ઉપયોગમાં લેવાય છે. ઘણા આધુનિક સંશોધનોએ દર્શાવ્યું છે કે અર્જુનની છાલમાં એન્ટિ-ઇસ્કેમિક, એન્ટીઑકિસડન્ટ, હાઇપોલિપિડેમિક અને એન્ટિએથેરોજેનિક ગુણધર્મો જોવા મળે છે.

અર્જુનની છાલ ફક્ત હૃદય માટે જ નહીં, પેટ માટે પણ ખૂબ સારા પરિણામો લાવે છે. તેનો ઉપયોગ ઝાડા અને મરડો જેવી પાચન સમસ્યાઓમાં થાય છે. તેમાં રહેલા ટેનીન એસ્ટ્રિંજન્ટ છે, પણ પરિણામી સ્વાદ અદ્ભુત છે! તે પાચનતંત્રમાં બળતરા ઘટાડવામાં મદદ કરે છે, ઝાડા અને મરડો જેવી સમસ્યાઓને અટકાવે છે.

આપણી જીવનશૈલી જે પ્રકારની હોય છે, તેમાં અર્જુનનું મહત્વ વધી જાય છે. તે બ્લડ પ્રેશરને નિયંત્રિત કરે છે, ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ (LDL) ઘટાડવામાં અને સારા કોલેસ્ટ્રોલ (HDL) વધારવામાં મદદ કરે છે. તે બ્લડ સુગરને નિયંત્રિત કરે છે અને તેમાં રહેલા એન્ટીઑકિસડન્ટ શરીરમાં મુક્ત રેડિકલ ઘટાડીને વૃદ્ધત્વ વિરોધી અસર કરે છે. તે તણાવ અને ચિંતા પણ ઘટાડે છે. અર્જુનની છાલનો ઉપયોગ ફક્ત રજિસ્ટર્ડ ડૉક્ટરની સલાહથી જ કરવો જોઈએ.