યમુનામાં ફીણનું પ્રમાણ ગયા વર્ષની સરખામણીમાં 10 ગણું વધ્યું

ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક રીતે મહત્વની યમુના નદી હવે ગંભીર પ્રદૂષણ સ્તરનો સામનો કરી રહી છે. તાજેતરના અભ્યાસ અનુસાર, યમુનામાં ફેકલ કોલિફોર્મ બેક્ટેરિયાની માત્રા ગયા વર્ષની સરખામણીમાં 10 ગણી વધી છે. આ બેક્ટેરિયા માનવ અને પ્રાણીઓના કચરામાંથી પ્રદૂષણની સ્પષ્ટ નિશાની છે.

ફેકલ કોલિફોર્મની વધતી જતી માત્રાએ યમુનાના પાણીને ઝેરી અને દુર્ગંધયુક્ત બનાવ્યું છે, જે જાહેર આરોગ્ય અને પર્યાવરણ માટે ગંભીર ચિંતાઓ ઉભી કરે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ સ્થિતિ જળ પ્રદૂષણની સાથે સાથે માનવ સ્વાસ્થ્ય માટે પણ ખતરનાક બની શકે છે. આ કટોકટીનું મુખ્ય કારણ સીવેજ ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટની અસરકારકતાનો અભાવ છે. આ પ્લાન્ટ્સ ગંદાપાણીની પ્રક્રિયા અને શુદ્ધિકરણ માટે બનાવવામાં આવ્યા છે, પરંતુ ઘણા ગંદાપાણીના શુદ્ધિકરણ પ્લાન્ટ ક્ષમતાથી ઓછા કામ કરી રહ્યા છે અથવા જરૂરી શુદ્ધિકરણ ધોરણોને પૂર્ણ કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છે.

આના પરિણામે બાયોકેમિકલ ઓક્સિજનની માંગના સ્તરમાં વધારો થાય છે, જે પાણીમાં કાર્બનિક પદાર્થોના વિઘટન માટે જરૂરી ઓક્સિજનની માત્રાને દર્શાવે છે. બાયોકેમિકલ ઓક્સિજનની માંગનું ઊંચું સ્તર અતિશય કાર્બનિક પ્રદૂષકોની હાજરી સૂચવે છે, જે પાણીમાં ઓક્સિજનને ઓછું કરી શકે છે અને જળચર જીવનને જોખમમાં મૂકે છે.

જોકે પર્યાવરણીય નિયમો કડક છે અને ગેરકાયદે કચરાના નિકાલ માટે દંડ લાદવામાં આવે છે, તેમ છતાં તેનો અસરકારક અમલ નબળો છે. આ નિયમનકારી છટકબારી એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે મોટા પ્રમાણમાં સારવાર ન કરાયેલ ગટર અને ઔદ્યોગિક કચરો સીધો નદીમાં વહેતો રહે છે. આ પડકારોને યોગ્ય રીતે સંબોધવામાં નિષ્ફળતા યમુનાના પ્રદૂષણની સમસ્યાને વધારે છે, નદીની ઇકોલોજીને જોખમમાં મૂકે છે અને જેઓ પાણી અને ખેતી માટે તેના પર નિર્ભર છે તેમની આજીવિકાને જોખમમાં મૂકે છે.