બાળકોમાં Fatty Liverનો ખતરો વધ્યો! 35.4%ના આંકડાએ કેમ વધારી માતા-પિતાની ચિંતા?

નવી દિલ્હી: Fatty Liver હવે માત્ર પુખ્ત વયના લોકો સુધી મર્યાદિત નથી. ભારતમાં બાળકોમાં પણ Fatty Liver Diseaseનું પ્રમાણ નોંધપાત્ર છે. ભારતમાં થયેલા એક systematic review અને meta-analysis મુજબ બાળકોમાં Non-Alcoholic Fatty Liver Disease (NAFLD) નું pooled prevalence 35.4% જોવા મળ્યું હતું, જ્યારે પુખ્તોમાં આ પ્રમાણ 38.6% હતું. જોકે, આ આંકડા અગાઉના અભ્યાસોના સંકલિત વિશ્લેષણ પર આધારિત છે અને તેને સમગ્ર ભારતીય વસ્તી માટે તાજો સર્વે માનવો યોગ્ય નથી. આ સ્થિતિ ખાસ કરીને બાળકોમાં વધતા મોટાપા, બિનઆરોગ્યપ્રદ ખોરાક, શારીરિક પ્રવૃત્તિના અભાવ અને મેટાબોલિક સમસ્યાઓને કારણે ચિંતાનો વિષય બની રહી છે. Fatty Liverની શરૂઆતમાં ઘણીવાર સ્પષ્ટ લક્ષણો દેખાતા નથી, જેના કારણે તેને સમયસર ઓળખવું મુશ્કેલ બની શકે છે.

Fatty Liver શું છે?

Fatty Liver એટલે લિવરમાં જરૂર કરતાં વધારે ચરબી જમા થવાની સ્થિતિ. તેને માત્ર દારૂના સેવન સાથે જોડવી યોગ્ય નથી. ખાસ કરીને બાળકો અને યુવાનોમાં Overweight, Obesity, Insulin Resistance, Diabetes અને Sedentary Lifestyle જેવા પરિબળો Fatty Liver સાથે જોડાયેલા હોઈ શકે છે. ભારતમાં ઉપલબ્ધ meta-analysis મુજબ obese બાળકોમાં NAFLDનું pooled prevalence લગભગ 63.4% હતું, જ્યારે non-obese બાળકોમાં તે આશરે 12.4% હતું. આ આંકડા જુદા-જુદા અભ્યાસોના સંકલિત પરિણામો છે, તેથી વ્યક્તિગત બાળકનું જોખમ આ આંકડાથી નક્કી કરી શકાય નહીં.

બાળકોમાં Fatty Liver કેમ વધે છે?

બાળકોમાં Fatty Liverના જોખમ સાથે કેટલીક lifestyle અને metabolic સ્થિતિઓ જોડાયેલી છે:

• વધતું અથવા વધારે વજન
• વધુ કેલરી અને processed foodનું સેવન
• શારીરિક પ્રવૃત્તિનો અભાવ
• લાંબો Screen Time
• Diabetes અને Insulin Resistance
• Sedentary Lifestyle

તેથી માતા-પિતાએ બાળકના માત્ર વજન પર નહીં, પરંતુ Diet, Physical Activity અને Overall Metabolic Health પર પણ ધ્યાન આપવું જરૂરી છે.

Fatty Liverને Silent Disease કેમ કહેવામાં આવે છે?

Fatty Liverની શરૂઆતમાં ઘણા લોકોને કોઈ સ્પષ્ટ લક્ષણો ન પણ હોય. એટલે માત્ર થાક, પેટની સામાન્ય તકલીફ અથવા વજન વધવા જેવા લક્ષણોના આધારે Fatty Liverનું નિદાન કરી શકાતું નથી. જો બાળકનું વજન ઝડપથી વધી રહ્યું હોય અથવા Diabetes, Obesity જેવી સમસ્યાઓ હોય તો Pediatrician અથવા યોગ્ય Medical Specialistની સલાહ લેવી જરૂરી છે. જરૂર પડે ત્યારે ડૉક્ટર યોગ્ય તપાસ સૂચવી શકે છે.

World Congress of Gastroenterology 2026માં શું ચર્ચાયું?

World Congress of Gastroenterology 2026 (WCOG 2026) 30 સપ્ટેમ્બરથી 3 ઓક્ટોબર 2026 દરમિયાન નવી દિલ્હીમાં યોજાઈ રહ્યું છે. World Gastroenterology Organisation અનુસાર આ Congress પ્રથમ વખત ભારતમાં યોજાઈ રહી છે. કાર્યક્રમમાં વિશ્વભરના Gastroenterology અને Hepatology નિષ્ણાતો Liver Disease, Metabolic Liver Disease, Digestive Disorders, Early Diagnosis અને Artificial Intelligence (AI) જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરી રહ્યા છે. આશરે 3,000 delegates 61 દેશોમાંથી આ Congressમાં ભાગ લઈ રહ્યા હોવાનું કાર્યક્રમ સંબંધિત અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.

Digestive Healthમાં AIની ભૂમિકા

WCOG 2026માં Artificial Intelligence in Gastroenterology પણ મહત્વનો મુદ્દો છે. સંશોધનમાં AIનો ઉપયોગ વિવિધ Gastrointestinal conditionsની તપાસ અને diagnosisને વધુ અસરકારક બનાવવાની સંભાવનાઓ માટે થઈ રહ્યો છે. IBS, Celiac Disease, Pancreatic Lesions અને અન્ય Gastrointestinal conditionsમાં AI આધારિત diagnosis તથા analysis અંગે સંશોધન ચાલી રહ્યું છે.

માતા-પિતાએ શું ધ્યાન રાખવું?

બાળકોમાં Fatty Liverના જોખમને ધ્યાનમાં રાખીને માતા-પિતાએ સંતુલિત Diet, નિયમિત Physical Activity અને Healthy Weight જાળવવા પર ધ્યાન આપવું જોઈએ. બાળકનું વજન ઝડપથી વધી રહ્યું હોય, Diabetes અથવા અન્ય metabolic risk factors હોય અથવા આરોગ્ય અંગે ચિંતા હોય તો ડૉક્ટરની સલાહ લેવી યોગ્ય છે. મહત્વપૂર્ણ: Fatty Liverનું નિદાન માત્ર લક્ષણોના આધારે કરી શકાતું નથી. કોઈપણ ટેસ્ટ, દવા અથવા સારવાર અંગે તબીબી નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જરૂરી છે.

નોંધ: આ લેખ ઉપલબ્ધ વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસો અને WCOG 2026 સંબંધિત જાહેર માહિતીના આધારે જાગૃતિ માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. આ માહિતી વ્યક્તિગત તબીબી નિદાન અથવા સારવારનો વિકલ્પ નથી.