વક્ફ બોર્ડ અન્ય ધાર્મિક ટ્રસ્ટોની સમકક્ષ ગણાશે

ગુજરાત હાઈકોર્ટે એક સીમાચિહ્નરૂપ ચુકાદો આપતા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હવેથી વક્ફ બોર્ડ પણ અન્ય ધાર્મિક ટ્રસ્ટોની સમકક્ષ જ ગણવામાં આવશે. અદાલતે આદેશ આપ્યો છે કે સંપત્તિને લગતા કોઈપણ કાનૂની વિવાદમાં વક્ફ બોર્ડે પણ હિન્દુ ટ્રસ્ટોની જેમ જ નિયત કોર્ટ ફી ભરવી પડશે. અત્યાર સુધી જૂના કાયદાની અસ્પષ્ટતાને કારણે જે મુક્તિ મળતી હતી, તે હવે મળવાપાત્ર રહેશે નહીં.

વક્ફનો અર્થ અને ઇતિહાસ: 'વક્ફ' શબ્દ અરબી ભાષાના 'વકુફા' પરથી આવ્યો છે, જેનો અર્થ 'સાચવવું' કે 'રોકવું' થાય છે. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ ધાર્મિક હેતુ માટે પોતાની મિલકત (જમીન, મકાન કે નાણાં) દાન કરે છે, ત્યારે તેને વક્ફ કહેવામાં આવે છે. આ મિલકત 'અલ્લાહની મિલકત' ગણાય છે અને તેને વેચી શકાતી નથી. ભારતમાં વક્ફની શરૂઆત ૧૨મી સદીમાં દિલ્હી સલ્તનત કાળથી થઈ હોવાનું મનાય છે.

વક્ફ સુધારા બિલ ૨૦૨૫: વક્ફ કાયદામાં પારદર્શિતા લાવવા માટે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા નવા સુધારાઓ હાથ ધરવામાં આવ્યા છે:

• ૮ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૪: નવું વક્ફ બિલ લોકસભામાં રજૂ કરાયું.

• ૨૭ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૫: જેપીસી (JPC) એ બિલના ડ્રાફ્ટને મંજૂરી આપી અને ૧૪ સુધારાઓ સ્વીકાર્યા.

• ૧૩ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૫: જેપીસીનો રિપોર્ટ સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો.

• ૧૯ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૫: કેબિનેટની બેઠકમાં સંશોધિત વક્ફ બિલને લીલી ઝંડી મળી.

• ૨ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૫: આજે આ બિલ સંસદમાં રજૂ થશે, જેના પર ૮ કલાક ચર્ચા બાદ મતદાન કરવામાં આવશે.

મિલકતોના આંકડા: ભારતમાં વક્ફ બોર્ડ પાસે આશરે ૯.૪ લાખ એકર જમીન અને ૮.૭ લાખ મિલકતો છે, જેની અંદાજિત કિંમત રૂ. ૧.૨ લાખ કરોડ છે. રેલવે અને સંરક્ષણ બાદ વક્ફ બોર્ડ ભારતના સૌથી મોટા જમીનમાલિકોમાંનું એક છે.