સ્માર્ટ સિટી હોવા છતાં પણ વડોદરામાં આજે પણ 'ચાવીવાળી' પદ્ધતિથી પાણી વિતરણ

વડોદરામાં કરોડો રૂપિયાના ખર્ચે  કરાયેલી સ્કાડા સિસ્ટમ છતાં શહેરમાં પાણી વિતરણ માટે દાયકાઓ જૂની ગાયકવાડી “ચાવી” પદ્ધતિનો ઉપયોગ આજે પણ થઈ રહ્યો છે. જેમાં મેન્યુઅલ વાલ્વને હાથથી ખોલવાનું અને બંધ કરવાનો પ્રાચીન પ્રકાર આજે પણ જળવાયલો છે.

ઓટોમેટિક સિસ્ટમ હોવા છતાં પણ જૂની પદ્ધતિ ચાલુ

શહેરમાં કુલ 999 પાણીના વાલ્વ પૈકી આજે ફક્ત 114 વાલ્વ ઓટોમેટિક બનાવવામાં આવ્યા છે, અને બાકીના 885 હજુ પણ મેન્યુઅલ છે. આ વાલ્વ શહેરના પૂર્વ, પશ્ચિમ, દક્ષિણ અને ઉત્તર ઝોનમાં વિભાજિત છે. પૂર્વ ઝોનમાં માત્ર 3 ઓટોમેટિક વાલ્વ છે જ્યારે પશ્ચિમમાં 36, દક્ષિણમાં 45 અને ઉત્તર ઝોનમાં 30 ઓટોમેટિક વાલ્વ કાર્યરત છે.

“ચાવીવાળા” શબ્દનો અર્થ

અહીં “ચાવીવાળા”નો અર્થ પાણી વિતરણ માટે લાઈનના વાલ્વ હાથથી ચલાવનાર કર્મચારી છે. વિતરણ પદ્ધતિ મુજબ, મેન્યુઅલ વાલ્વ ઉપર મોટી ચાવી લગાડવામાં આવે છે જેને ફેરવીને પાણી ઓન/ઓફ કરવામાં આવે છે.

માણસબળની અછત

કોર્પોરેશનની પાણી પુરવઠા શાખામાં “ચાવીવાળા” માટે 170 જગ્યા મંજૂર છે, પરંતુ માત્ર 14 જગ્યા ભરાયેલી છે. 63 કાયમી અને 184 હંગામી મળીને 247 કર્મચારી કામગીરી કરી રહ્યા છે, પણ 156 જગ્યાઓ હજુ ખાલી છે.

જોખમી કામગીરી

આ “ચાવીવાળા”ઓ ઘણા લોકેશનો પર જીવના જોખમે વ્યસ્ત માર્ગો પર વાહનવ્યવહાર વચ્ચે વાલ્વ ઓપન-ક્લોઝ કરતા હોય છે. અનેક વખત વાલ્વની ઉપર વાહનો પાર્ક હોવાને કારણે મુશ્કેલી સર્જાતી હોય છે. ક્યારેક ફરિયાદ બાદ બેરિકેડિંગ પણ કરાયું છે.