દર વર્ષે ઓક્ટોબર 25ના રોજ સમગ્ર વિશ્વમાં International Artist Dayની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. આ દિવસ કલાના તમામ સ્વરૂપો અને કલાકારોની કલ્પનાને સમર્પિત છે, જે આપણી દુનિયાને જોવાની અને અનુભવવાની રીતને આકાર આપે છે. વર્ષ 2004માં કેનેડિયન કલાકાર ક્રિસ મેકલર દ્વારા આ દિવસની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી, જેમણે આ તારીખ વિશ્વ વિખ્યાત સ્પૅનિશ માસ્ટર પાબ્લો પિકાસોના જન્મદિવસ (1881&ndash;1973) તરીકે પસંદ કરી હતી. પિકાસોનો નિડર પ્રયોગાત્મક સ્વભાવ, ક્યુબિઝમ દ્વારા કલાને નવો અર્થ આપવાની તેમની હિંમત, કલાની સાચી ભાવનાનું પ્રતીક છે.
ભારતની સદીઓ જૂની કલા પરંપરા
ભારત માટે આ દિવસનું મહત્વ ઘણું વધારે છે, કારણ કે આપણો દેશ સદીઓથી કલા અને સંસ્કૃતિનો ધબકાર રહ્યો છે. અજંતા-ઇલોરાના ભીંતચિત્રો, ચોલા કાંસ્યની મૂર્તિઓ, મુગલ લઘુચિત્રો અને મધુબની, વારલી, પટ્ટચિત્ર અને તંજાવુર જેવી જીવંત લોકકલાઓ ભારતીય સભ્યતાની ઓળખ છે. ભારતમાં કલા માત્ર શણગાર નથી, પરંતુ તે અહીંના તત્વજ્ઞાન, આધ્યાત્મિકતા અને સામાન્ય જનજીવનનું પ્રતિબિંબ છે.
આધુનિક યુગના મહાન કલાકારો
આધુનિક યુગમાં રાજા રવિ વર્માએ વાસ્તવવાદ અને પૌરાણિક કથાઓનું મિશ્રણ કરીને દેવી-દેવતાઓને કેનવાસ પર જીવંત કર્યા. અમૃતા શેર-ગિલએ ભારતીય થીમ્સમાં યુરોપિયન મોડર્નિઝમ ઉમેર્યું. ત્યારબાદ એમ.એફ. હુસૈન, એસ.એચ. રઝા, તૈયબ મહેતા અને એફ.એન. સૂઝા જેવા કલાકારોએ ભારતીય કલાને વૈશ્વિક મંચ પર પહોંચાડી. તેમના કાર્યોએ ભારતની સાંસ્કૃતિક વિરાસત અને સમકાલીન વિચારો વચ્ચે સેતુ બનાવ્યો, જેણે આવનારી પેઢીના કલાકારોને પ્રેરણા આપી.
કલાના નવા કેન્દ્રો અને સામાજિક અભિગમ
આજે, સુબોધ ગુપ્તા અને ભારતી ખેરે સ્થાપિત કરેલી ઇન્સ્ટોલેશન્સથી લઈને નવા યુગના ડિજિટલ કલાકારો અને NFT સર્જકો સુધી, ભારતીય સમકાલીન કલા વિકાસ પામી રહી છે. દિલ્હી, મુંબઈ, ચેન્નઈ, બેંગ્લોર અને કોલકાતા જેવા શહેરો આર્ટ વોક, બાયેનાલે અને સાંસ્કૃતિક ઉત્સવોનું આયોજન કરીને સર્જનાત્મક હબ બની ગયા છે. 
આ દિવસની ઉજવણી નિમિત્તે, દેશભરની ગેલેરીઓ અને આર્ટ સ્પેસ દ્વારા સસ્ટેનેબિલિટી, લિંગ સમાનતા અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય જેવા સામાજિક મુદ્દાઓને કલા દ્વારા રજૂ કરવા માટે વિશેષ વર્કશોપ અને કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય કલાકાર દિવસ માત્ર પ્રખ્યાત નામોને યાદ કરવાનો દિવસ નથી, પરંતુ તે દરેક વ્યક્તિમાં રહેલી સર્જનાત્મક શક્તિને ઓળખવાનો દિવસ છે.
&nbsp;

દુનિયાને બદલનારા કલાકારોનો દિવસ; જાણો ભારતીય કલાની અમર ગાથા

October 25, 2025 | 14:14 IST