આ છે અમદાવાદની અનોખી પોળ

આજકાલ સંતાનના લગ્ન ન થવાનો કે મોડા થવાનો પ્રશ્ન દરેક સમાજમાં વિકરાળ બનતો જાય છે. 30-32 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના યુવક-યુવતીઓના લગ્ન માટે લાખ પ્રયાસો છતાં અડચણો આવે છે, જેનાથી માતા-પિતા ચિંતામાં રહે છે. પરંતુ અમદાવાદની ભંડેરી પોળમાં આવેલું વારાહી માતાનું પ્રાચીન મંદિર એક અનોખું શ્રદ્ધાકેન્દ્ર છે, જ્યાં ઢીંગલા-ઢીંગલી ચડાવવાની પરંપરા લગ્નની મનોકામના પૂરી કરે છે. એટલું જ નહીં, સંતાન પ્રાપ્તિ માટે બાધા રાખવાથી પણ સકારાત્મક પરિણામ મળે છે એવી માન્યતા છે. આ મંદિર માત્ર હિંદુ ભક્તોનું જ નહીં, પરંતુ મુસ્લિમ બહુમતી વિસ્તારમાં પણ ધર્મોના સમન્વયનું પ્રતીક છે.

ઢીંગલા-ઢીંગલીની અનોખી પરંપરા: લગ્ન અને સંતાન માટે ચમત્કારી

મંદિરની સૌથી વિશિષ્ટ પરંપરા છે ઢીંગલા-ઢીંગલી ચડાવવાની, જે યુગલજીવનનું પ્રતીક છે. મંદિરના મુખ્ય પૂજારી હરિપ્રસાદ રાવલજી, જે છ પેઢીથી સેવા આપે છે, જણાવે છે, “અહીં કોઈને બળજબરીથી બાધા રાખવાનું કહેવામાં નથી આવતું. પરંતુ લગ્ન માટે આવનારને અમે ઢીંગલા-ઢીંગલી આપીએ છીએ. જ્યારે તેમની મનોકામના પૂરી થાય, ત્યારે ભક્તો તેને પાછું લાવીને માતાજીના ચરણોમાં અર્પણ કરે છે.” સંતાનની ઈચ્છા રાખનાર દંપતીઓને રમકડું કે ઢીંગલું આપવામાં આવે છે, અને સંતાન પ્રાપ્તિ બાદ તે મંદિરમાં પરત કરવામાં આવે છે.

ભક્તોની માન્યતા છે કે સાચા હૃદયથી કરેલી પ્રાર્થના વારાહી માતા અવશ્ય પૂરી કરે છે. ખાસ કરીને નવરાત્રિના આઠમના દિવસે હજારો શ્રદ્ધાળુઓ દર્શન માટે ઉમટે છે. મંદિરનો ઈતિહાસ અમદાવાદની સ્થાપનાથી પણ પ્રાચીન માનવામાં આવે છે. મંદિરના ટ્રસ્ટી દિલીપભાઈ શાહ જણાવે છે, “આ મંદિર ભંડેરીરૂપ વિસ્તારમાં એક વડલાની નીચે બન્યું હતું. અહેમદશાહના શાસન પછી સૂબાઓના રાજમાં એક હાથીએ વડલાના પાન ખાવાનું શરૂ કર્યું. ગામના ભક્ત દલપતજીને માતાજીએ સ્વપ્નમાં દર્શન આપીને આ વાત જણાવી. દલપતજીએ હાથીને માર્યો, અને સૂબાના સૈનિકોએ વડલો કાપવાનો પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ વડલો આપોઆપ ધરાશાયી થયો અને તેમાંથી એક જ્યોત નીકળી. આ જ જ્યોત આજે મંદિરમાં છે, અહીં માતાજીની કોઈ મૂર્તિ નથી.”

મંદિરની અન્ય વિશેષતા: ઘીની મૂર્તિ અને ધર્મોનો સમન્વય

નવરાત્રિમાં આઠમના દિવસે મંદિરમાં 150-160 કિલો ઘીથી માતાજીની મૂર્તિ બનાવવામાં આવે છે, જે ઓગળે નહીં તે માટે 600 કિલો બરફનો ઉપયોગ થાય છે. આ દર્શન માટે લાંબી લાઇનો લાગે છે, અને એવી માન્યતા છે કે આ સમયે માતાજી સાક્ષાત્ પધારે છે. આરતી દરમિયાન પરંપરાગત ભૂંગળનો નાદ અને માતાજીની સ્તુતિની અનોખી રીત ભક્તોને રોમાંચિત કરે છે.

મંદિરની આસપાસ મુસ્લિમ બહુમતી વિસ્તાર હોવા છતાં ક્યારેય વિવાદ થયો નથી. રાવલજી કહે છે, “મુસ્લિમ ભાઈ-બહેનો પણ વારાહી માતામાં હિંદુઓ જેટલી જ શ્રદ્ધા રાખે છે. અહીં ધર્મોનો સમન્વય જોવા મળે છે.” આ મંદિર યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સિટી અમદાવાદની વિવિધતાનું પ્રતીક છે.

કોટ વિસ્તારનું આ મંદિર: શ્રદ્ધા અને પરંપરાનું કેન્દ્ર

અમદાવાદના જૂના શહેરના કાલુપુર નજીક કોટ વિસ્તારમાં આવેલી ભંડેરી પોળનું આ મંદિર રોજ શ્રદ્ધાળુઓને આકર્ષે છે. શહેરની ગલીઓ વચ્ચે આવેલું આ સ્થળ માત્ર ધાર્મિક જ નહીં, પણ સાંસ્કૃતિક મહત્વ ધરાવે છે. ગુજરાત અને દેશભરમાં આવા અનેક મંદિરો છે, જ્યાં શ્રદ્ધાની શક્તિ ચમત્કારો રચે છે, અને વારાહી માતાનું આ મંદિર તેનું જીવંત ઉદાહરણ છે.

આ શ્રદ્ધાની કથા પ્રેરણાદાયી છે. અપડેટ્સ માટે જોડાયેલા રહો.