ગુજરાતમાં 10 વર્ષમાં દીકરીઓના નામાંકન દરમાં 33 ટકાનો વધારો થયાનો તંત્રનો દાવો

પંચાયતથી લઈને પાર્લામેન્ટ અને આંગણવાડીથી લઈને અવકાશ સુધીના દરેક ક્ષેત્રમાં મહિલાઓએ પોતાનું વર્ચસ્વ સાબિત કર્યું છે. દેશમાં દીકરીઓનો જન્મદર વધારવા અને તેમને યોગ્ય શિક્ષણ આપી પગભર બનાવવાના ઉદ્દેશથી ‘બેટી બચાવો, બેટી પઢાવો’ અભિયાન શરૂ કરાયુ છે. જેના પરિણામે દીકરી જન્મદરના પ્રમાણમાં વધારો થયો હોવાનો તંત્રએ દાવો કર્યો છે. વર્ષ 2019-20ની વસ્તી ગણતરીના આધારે દીકરી જન્મદર 890 થી વધીને 955 થયો હોવાનો રાજ્ય સરકારે દાવો કર્યો છે.   

દીકરીઓના શિક્ષણને પ્રોત્સાહન આપવા કરવામાં આવેલી પહેલના પરિણામે કન્યાઓના નામાંકન દરમાં વધારો તથા ડ્રોપ આઉટ રેશિયોમાં ઘટાડો થયો છે. છેલ્લાં 10 વર્ષમાં રાજ્યમાં દીકરીઓના નામાંકન દરમાં 33 ટકાનો નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. કન્યાઓનો નામાંકન દર વર્ષ 2002-03માં 66.83 ટકા હતો. જે વધીને વર્ષ 2022-23માં 99.81 ટકા થયો છે.

મહિલા અને બાળ કલ્યાણ વિભાગ દ્વારા કન્યાઓના શિક્ષણનું મહત્વને સમજી ‘ડિસ્ટ્રિક્ટ હબ ફોર એમ્પાવર્મેન્ટ ઓફ વિમેન’ યોજના હેઠળ ડ્રોપ આઉટ કરેલી દીકરીઓના કાઉન્સેલીંગ કરી તેમને પડતી સમસ્યાઓ દૂર કરી ફરીથી શાળાએ આવવા માટે પ્રેરિત કરવામાં આવે છે.

દીકરીઓના મૃત્યુદર ઘટાડવા અને શિક્ષણ, આરોગ્ય અને સમાનતા અંગે જાગૃતિ લાવવાના ઉદ્દેશ્યથી દેશમાં વર્ષ 2008થી 24 જાન્યુઆરીના દિવસને ‘રાષ્ટ્રીય બાલિકા દિવસ’ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. દીકરીઓના સશક્તિકરણ અને તેમના ભવિષ્યને વધુ ઉજ્જવળ બનાવવાના પ્રયાસોને આગળ વધારવા માટે બાલિકા દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવે છે.

વિજાપુર તાલુકાના વડાસણ ગામમાં શાળાએ ના જતી કેટલીક દીકરીઓ મહેસાણા જિલ્લામાં ડિસ્ટ્રિક્ટ હબ ફોર એમ્પાવર્મેન્ટ ઓફ વિમેન યોજનાના સ્પેશ્યાલિસ્ટના ધ્યાને આવી હતી. જે અંગે સર્વે કરી અલગ-અલગ વિસ્તારની માહિતી પ્રાપ્ત કરી હતી. જેમાં વધારે પ્રમાણમાં દીકરીઓના માતા-પિતાની આર્થિક પરિસ્થિતિ સારી ના હોવાથી અને સમાજની ખોટી માન્યતાના કારણે દીકરીઓને શાળા છોડાવી હોવાનું જાણવા મળ્યુ હતુ.

યોજનાના સ્પેશ્યાલિસ્ટે બાળકીના ઘરની તેમજ તેમના પરિવારજનોની મુલાકાત લઈ શિક્ષણનું મહત્વ સમજાવી કાઉન્સેલિંગ કરી દીકરીઓને સરકારી શાળામાં પુનઃ પ્રવેશ કરવા પ્રેરિત કરવામાં આવ્યાં હતા.

રાજ્યમાં દીકરીઓના જન્મનું પ્રમાણ વધે, દીકરીના શિક્ષણમાં વધારો થાય તે માટે ગુજરાત સરકાર દ્વારા “વ્હાલી દીકરી” યોજના અમલમાં મૂકી યોજના થકી દીકરીઓને જન્મથી 18 વર્ષ સુધીમાં રૂપિયા 4 હજારથી 1 લાખ સુધીની સહાય પણ આપવામાં આવે છે.