અમદાવાદમાં પાણીજન્ય રોગચાળાનો હાહાકાર

અમદાવાદ શહેરમાં શિયાળાની મોસમની સાથે પાણીજન્ય રોગચાળાએ ભયાનક સ્વરૂપ ધારણ કર્યું છે. શહેરના પૂર્વ અને મધ્ય ઝોનના અનેક વિસ્તારોમાં દૂષિત પાણીની સમસ્યાને કારણે સેંકડો નાગરિકો હોસ્પિટલના બિછાને પહોંચ્યા છે. મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા યુદ્ધના ધોરણે કામગીરી શરૂ કરવામાં આવી હોવા છતાં કેસોની સંખ્યામાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે.

અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) ના આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા તાજેતરના આંકડાઓ અત્યંત ચિંતાજનક છે. મ્યુનિસિપલ આરોગ્ય અધિકારી ભાવિન સોલંકીના જણાવ્યા અનુસાર, માત્ર ડિસેમ્બર મહિનાના ટૂંકા ગાળામાં જ શહેરની વિવિધ હોસ્પિટલોમાં પાણીજન્ય રોગોના દર્દીઓનો ધસારો જોવા મળ્યો છે.

નોંધાયેલા મુખ્ય કેસોની વિગત:

• ઝાડા-ઉલટી: ૨૩૯ કેસ

• ટાઈફોઈડ: ૧૮૦ કેસ

• કમળો (Hepatitis): ૧૪૯ કેસ

આ આંકડાઓ માત્ર સરકારી ચોપડે નોંધાયેલા છે, જ્યારે ખાનગી ક્લિનિક્સ અને હોસ્પિટલોમાં સારવાર લઈ રહેલા દર્દીઓની સંખ્યા આનાથી અનેકગણી વધારે હોઈ શકે છે.

દૂષિત પાણીનું મૂળ: ૨૬ વિસ્તારોમાં પાઈપલાઈન લીકેજ

તપાસ દરમિયાન સામે આવ્યું છે કે શહેરના પૂર્વ પટ્ટામાં આવેલી પાણીની જૂની પાઈપલાઈનોમાં અનેક જગ્યાએ ભંગાણ પડ્યું છે. ખાસ કરીને સરસપુર, રખિયાલ, બાપુનગર, દાણીલીમડા અને ખાડિયા જેવા ગીચ વિસ્તારોમાં ૧૯ થી ૨૬ જેટલી જગ્યાએ પાઈપલાઈન લીકેજની ગંભીર સમસ્યાઓ છે. આ લીકેજને કારણે પીવાના પાણીની લાઈનમાં ગટરનું ગંદુ પાણી ભળી રહ્યું છે, જે રોગચાળાનું મુખ્ય કારણ બન્યું છે.

તંત્રની કાર્યવાહી: સેમ્પલિંગ અને ક્લોરિન ટેસ્ટ

પરિસ્થિતિને કાબૂમાં લેવા માટે AMC ના એન્જિનિયરિંગ અને આરોગ્ય વિભાગે સંયુક્ત ઓપરેશન શરૂ કર્યું છે. ૧. પાણીના સેમ્પલ: શહેરના વિવિધ વિસ્તારોમાંથી અત્યાર સુધીમાં ૬,૦૦૦ જેટલા પાણીના સેમ્પલ લેબોરેટરી તપાસ માટે લેવામાં આવ્યા છે. ૨. ક્લોરિન ટેસ્ટ: પાણીમાં ક્લોરિનનું પ્રમાણ જળવાઈ રહે તે માટે અત્યાર સુધીમાં ૪૦,૦૦૦ જેટલા ક્લોરિન ટેસ્ટ સ્થળ પર જ કરવામાં આવ્યા છે. ૩. ક્લોરિનની ગોળીઓ: જે વિસ્તારોમાં પાણી દૂષિત હોવાની આશંકા છે ત્યાં ડોર-ટુ-ડોર સર્વે કરીને લાખોની સંખ્યામાં ક્લોરિનની ગોળીઓનું વિતરણ કરવામાં આવી રહ્યું છે.

પાણીપુરીના એકમો પર ત્રાટકેલું મનપાનું આરોગ્ય તંત્ર

રોગચાળો ફેલાવવામાં અખાદ્ય પદાર્થો અને ગંદા પાણીનો ઉપયોગ પણ જવાબદાર હોવાનું માનીને મનપાએ ખાદ્ય બજારો પર સપાટો બોલાવ્યો છે. તાજેતરમાં બહેરામપુરા વિસ્તારમાં પાણીપુરી બનાવતા એકમો પર ઓચિંતી તપાસ કરવામાં આવી હતી. આ દરોડા દરમિયાન ચોંકાવનારા દ્રશ્યો સામે આવ્યા હતા:

• ૩૦૦ લીટર અખાદ્ય પાણી અને કીડા પડેલા પાણીનો નાશ કરાયો.

• ૪૦૦ કિલો સડેલા બટાકાનો જથ્થો પકડીને તેનો સ્થળ પર જ નિકાલ કરવામાં આવ્યો.

• આરોગ્ય વિભાગે પાંચ જેટલા શંકાસ્પદ ખાદ્યપદાર્થોના સેમ્પલ લઈને લેબોરેટરીમાં મોકલ્યા છે અને નિયમભંગ કરનાર એકમોને નોટિસ ફટકારી છે.

ડોર-ટુ-ડોર સર્વે અને જનજાગૃતિ

મધ્ય અને પૂર્વ અમદાવાદના અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં આરોગ્યની ટીમો દ્વારા સર્વે કરવામાં આવી રહ્યો છે. લોકોને ઉકાળેલું પાણી પીવાની અને ખોરાક ઢાંકીને રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે. મનપા દ્વારા લાઈન રિપેરિંગની કામગીરી પણ ઝડપી બનાવવામાં આવી છે, પરંતુ જ્યાં સુધી તમામ લીકેજ બંધ નહીં થાય ત્યાં સુધી રોગચાળો સંપૂર્ણપણે કાબૂમાં આવવો મુશ્કેલ જણાય છે.

અમદાવાદની જનતાએ હાલમાં અત્યંત સાવધ રહેવાની જરૂર છે. તંત્ર પોતાની રીતે કામ કરી રહ્યું છે, પરંતુ નાગરિકોએ પણ વ્યક્તિગત સ્વચ્છતા અને પાણીના શુદ્ધિકરણ પર ધ્યાન આપવું પડશે. જો આગામી દિવસોમાં લીકેજની સમસ્યા હલ નહીં થાય, તો આ રોગચાળો શહેરના અન્ય વિસ્તારોમાં પણ ફેલાઈ શકે છે.