નેપાળમાં ગુમ થયેલા 30 ગુજરાતીઓ માટે હવે DNA બનશે આધાર, 29 પરિવારજનોના સેમ્પલ લેવાયા

Nepal Flood Gujaratis DNA Samples: નેપાળમાં આવેલા ભયાનક પૂર બાદ ગુજરાતના 30 લોકો સંપર્કવિહોણા થયા હોવાની માહિતી સામે આવી છે. ગુમ થયેલા ગુજરાતીઓ અને બિન-નિવાસી ગુજરાતીઓ (NRG)ની ઓળખ માટે ગુજરાત સરકારે DNA આધારિત ઓળખ પ્રક્રિયા તેજ કરી છે. લેટેસ્ટ માહિતી પ્રમાણે, 30 માંથી 29 ગુમ વ્યક્તિઓના પરિવારજનોના DNA સેમ્પલ એકત્રિત કરવાની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થઈ ગઈ છે, જ્યારે બાકી રહેલા એક કેસમાં પણ કાર્યવાહી ચાલી રહી છે.

નેપાળ પૂર બાદ ગુમ થયેલા ગુજરાતીઓની ઓળખ માટે એકત્રિત કરાયેલા DNA સેમ્પલનું પ્રોફાઇલિંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે. નેપાળમાં પૂર બાદ મળી આવેલા મૃતદેહો અને માનવ અવશેષોની ઓળખ કરવામાં આ DNA પ્રોફાઇલિંગ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે. ગુજરાત સરકાર ગુમ થયેલા ગુજરાતીઓ અને વિદેશમાં સ્થાયી થયેલા NRG પરિવારોના સંપર્કમાં છે. પરિવારજનોને DNA સેમ્પલ, ઓળખ પ્રક્રિયા અને ઉપલબ્ધ અધિકૃત સુવિધાઓ અંગે જરૂરી માર્ગદર્શન આપવામાં આવી રહ્યું છે.

NRGF દ્વારા DNA સેમ્પલની પ્રક્રિયાનું સંકલન
સામાન્ય વહીવટ વિભાગના NRI ડિવિઝન હેઠળ કાર્યરત ગુજરાત સ્ટેટ નોન-રેસિડન્ટ ગુજરાતીઝ ફાઉન્ડેશન (NRGF) દ્વારા ગુમ થયેલા લોકોના પરિવારજનો સાથે સંકલન કરીને DNA સેમ્પલ એકત્ર કરવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. ભારત સરકારની માર્ગદર્શિકા મુજબ ગુમ થયેલી વ્યક્તિના નજીકના એટલે કે પ્રથમ-સ્તરના પરિવારજનોના DNA સેમ્પલ લેવામાં આવે છે. આ સેમ્પલના આધારે DNA પ્રોફાઇલ તૈયાર કરવામાં આવે છે, જેથી નેપાળમાં મળી આવેલા મૃતદેહો અથવા માનવ અવશેષો સાથે જરૂરી મેચિંગ કરવામાં મદદ મળી શકે.

ગુજરાતમાં છ ફોરેન્સિક લેબોરેટરીમાં DNA પ્રોફાઇલિંગ
કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહના નિર્દેશ અનુસાર, આ હેતુ માટે દેશભરમાં નિયુક્ત કરવામાં આવેલી ફોરેન્સિક લેબોરેટરીઓ DNA પ્રોફાઇલિંગની સેવા નિઃશુલ્ક આપી રહી છે. ગુજરાતમાં આવી છ નિયુક્ત ફોરેન્સિક લેબોરેટરી આવેલી છે. ગાંધીનગર, અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા, જૂનાગઢ અને રાજકોટ ખાતે આવેલી નિયુક્ત લેબોરેટરીઓ મારફતે DNA સેમ્પલનું પ્રોફાઇલિંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે.

NFSU અને વિદેશ મંત્રાલય વચ્ચે સંકલન
નેશનલ ફોરેન્સિક સાયન્સિસ યુનિવર્સિટી (NFSU), ગાંધીનગર, વિદેશ મંત્રાલય (MEA) સાથે સંકલનમાં રહીને ભારતમાં એકત્રિત થયેલા DNA સેમ્પલના પ્રોફાઇલિંગ અને નેપાળમાં ચાલી રહેલી ઓળખ પ્રક્રિયા વચ્ચે સંકલન કરી રહી છે. DNA પ્રોફાઇલિંગના અહેવાલો સંબંધિત લેબોરેટરીઓ દ્વારા નેપાળ સરકાર દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા સત્તાવાર ઇમેઇલ અને સંપર્ક નંબરો મારફતે સીધા નેપાળ સરકારને મોકલવામાં આવી રહ્યા છે.

વિદેશમાં રહેતા પરિવારજનોના DNA સેમ્પલ પણ લેવાયા
ગુમ થયેલા ગુજરાતીઓના કેટલાક પરિવારજનો ન્યૂઝીલેન્ડ, અમેરિકા, કેનેડા તથા આફ્રિકન દેશોમાં રહે છે. આવા કિસ્સાઓમાં પણ NRGF સંબંધિત સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ સાથે સંકલન કરી રહ્યું છે. અનેક કિસ્સાઓમાં વિદેશમાં રહેતા પરિવારજનોના DNA સેમ્પલ સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ દ્વારા પહેલેથી જ એકત્રિત કરવામાં આવ્યા છે. NRGF તેમના પરિવારજનો સાથે સતત સંપર્કમાં રહીને નેપાળમાં ચાલી રહેલી ઓળખ પ્રક્રિયા માટે જરૂરી માહિતીનું સંકલન કરી રહ્યું છે.

અમદાવાદથી રાજકોટ સુધીના ગુજરાતીઓ સંપર્કવિહોણા
અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર અમદાવાદ, આણંદ, બનાસકાંઠા, ખેડા, ગાંધીનગર, સુરત, વલસાડ, રાજકોટ સહિત ગુજરાતના અન્ય વિસ્તારોના લોકો ગુમ થયેલા અથવા સંપર્કવિહોણા હોવાના અહેવાલો છે. આ પૈકીના કેટલાક લોકો વિવિધ ટ્રાવેલ એજન્સીઓ અને અલગ-અલગ માર્ગો મારફતે કૈલાશ માનસરોવર યાત્રા માટે નેપાળ ગયા હતા.

SEOC, જિલ્લા તંત્ર અને NRGFની સંકલિત કામગીરી
ગુમ થયેલા લોકોના પરિવારજનોને સહાય પહોંચાડવા માટે સ્ટેટ ઇમરજન્સી ઓપરેશન્સ સેન્ટર (SEOC), જિલ્લા વહીવટીતંત્ર અને NRGF સંકલિત રીતે કામગીરી કરી રહ્યા છે. ગુમ થયેલા અને સંપર્કવિહોણા લોકોની યાદી પણ નેપાળ સરકારને આપવામાં આવી છે. નેપાળ સરકારે 26 ઓગસ્ટ, 2026ના રોજ ભોટ કોશી નદી વિસ્તારમાં આવેલા અચાનક પૂરમાં મળી આવેલા મૃતદેહો અને માનવ અવશેષોની ઓળખ માટે DNA પ્રોફાઇલિંગની પ્રક્રિયા શરૂ કરી છે. આ દુર્ઘટનામાં સેંકડો લોકોનાં મોત થયા હતા, હજારો લોકો વિસ્થાપિત થયા હતા અને વ્યાપક નુકસાન થયું હતું.

DNA મેચિંગથી ગુમ થયેલા લોકોની ઓળખમાં મદદ મળશે
DNA આધારિત ઓળખ પ્રક્રિયા દ્વારા નેપાળમાં મળી આવેલા માનવ અવશેષોને ગુજરાત, ભારતના અન્ય રાજ્યો તથા અન્ય દેશોના ગુમ થયેલા લોકોના DNA સાથે મેચ કરવામાં મદદ મળશે. આ પ્રક્રિયા દ્વારા ગુમ થયેલા ગુજરાતીઓ અંગે તેમના પરિવારજનોને સત્તાવાર માહિતી અને પુષ્ટિ મળી શકશે. ગુજરાત સરકાર ભારત સરકાર તથા નેપાળમાં કાર્યરત કોન્સ્યુલર સત્તાવાળાઓ સાથે સંકલનમાં રહીને નેપાળ પૂર બાદ ગુમ થયેલા ગુજરાતીઓ અને NRGsને શોધવા માટે કામગીરી આગળ ધપાવી રહી છે.