અમદાવાદ સૌપ્રથમ વાર બન્યું સ્વચ્છ શહેર

દેશના સૌથી સ્વચ્છ શહેરોની જાહેરાત આજે 17 જુલાઈ, 2025ના રોજ રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં કરવામાં આવી હતી. પ્રથમ વખત અમદાવાદે 10 લાખથી વધુ વસતી ધરાવતાં શહેરોમાં સૌથી સ્વચ્છ શહેરનો ખિતાબ જીત્યો છે. 2015માં જ્યાં શહેર 15મો ક્રમ ધરાવતું હતું, હવે તે ટોચ પર પહોંચ્યું છે.

સુરતના સોલિડ વેસ્ટ મેનેજમેન્ટમાં મોખરે

સફાઈ ક્ષેત્રે સુરત શહેરે પણ પોતાનું સ્થાન દૃઢ રાખ્યું છે. સોલિડ વેસ્ટ મેનેજમેન્ટ કેટેગીરીમાં સુરતને શ્રેષ્ઠ શહેર તરીકે પસંદ કરાયું છે. બંને શહેરોના કોર્પોરેશન અધિકારીઓને એવોર્ડ લેવા માટે દિલ્હી બોલાવવામાં આવ્યા હતા.

સ્વચ્છતા સર્વેક્ષણ 2024-25

સ્વચ્છ સર્વેક્ષણ 2024-25 એ વિશ્વનું સૌથી મોટું શહેરી સફાઈ સર્વેક્ષણ છે. આ વર્ષે એવોર્ડ 4 મુખ્ય કેટેગરીમાં આપવામાં આવ્યા છે. જેમાં સુપર સ્વચ્છ લીગ શહેરો, વસતિ આધારિત શ્રેણીઓના ટોચના શહેરો, વિશિષ્ટ શ્રેણી (ગંગા કિનારેના શહેરો, કેન્ટોનમેન્ટ બોર્ડ, સફાઈમિત્ર સુરક્ષા, મહાકુંભ), રાજ્ય સ્તરની (રાજ્ય/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો માટે શ્રેષ્ઠ કામગીરી) આ 4 કેટેગીરી હતી.

શહેરોને વસતિ પ્રમાણે 5 શ્રેણીમાં વહેંચવામાં આવ્યા 

1. ખૂબ નાનાં શહેરો: 20,000થી ઓછી વસ્તીવાળા શહેરો
2. નાનાં શહેરો: 20,000 - 50,000ની વસ્તીવાળા શહેરો
3.  મધ્યમ શહેરો: 50,000 - 3 લાખની વસ્તીવાળા શહેરો
4. મોટાં શહેરો: 3 લાખથી 10 લાખની વસ્તીવાળા શહેરો
5.  મીલીયન+ શહેરો: 10 લાખની વધુની વસ્તીવાળા શહેરો

અમદાવાદની સફર

અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC)એ શહેરને સ્વચ્છ બનાવવામાં ભારે મહેનત કરી હતી. જાહેરમાં થૂંકનારા લોકો પાસેથી તાત્કાલિક દંડ વસૂલ થયો. દુકાનો-સોસાયટીઓ નજીક ગંદકી ફેલાવનારા લોકો સામે પણ કાર્યવાહી કરવામાં આવી. CCTVના માધ્યમથી નજર રાખવામાં આવી હતી. આ સાથે સાથે, ખાસ કેમ્પેઈન તથા ઈવેન્ટ પર પણ ખાસ વ્યવસ્થા ગોઠવાઈ હશે.

વર્લ્ડ કપ દરમિયાન શ્રેષ્ઠ કામગીરી

AMCએ વર્લ્ડ કપ જેવી નેશનલ ઈવેન્ટમાં પણ શાનદાર કામગીરી કરી. 500થી વધુ સફાઈ કર્મચારીઓ તૈનાત કરાયા હતા અને 1 ટન પ્લાસ્ટિક કચરો રિસાયકલ માટે એકઠો કરાયો હતો. 35થી વધુ સ્વીપર મશીનો પણ તૈનાત હતાં.

રેન્કિંગ મુજબ ટોચના શહેરો

1 લાખથી વધુ વસતિ ધરાવતાં શહેરોમાં મધ્યપ્રદેશનું ઈન્દોર પ્રથમ ક્રમે આવે છે, ત્યારબાદ ગુજરાતનું સુરત દ્વિતીય ક્રમે આવે છે. ત્રીજા ક્રમે મહારાષ્ટ્રનું નવી મુંબઈ આવે છે.

1 લાખ વસતિ ધરાવતાં શહેરોમાં મહારાષ્ટ્રનું સાસવડ પ્રથમ ક્રમે આવે છે, ત્યારબાદ છત્તીસગઢનું પાટન દ્વિતીય ક્રમે આવે છે. ત્રીજા ક્રમે મહારાષ્ટ્રનું લોનાવલા આવે છે.

અમિત શાહનો નાગરિકોને સંદેશ

3 ઓક્ટોબર 2024ના રોજ કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે અમદાવાદના નાગરિકોને સ્વચ્છતા સર્વેક્ષણમાં ટોપ પર લાવવાનો સંકલ્પ લેવા આહવાન કર્યું હતું. તેમણે AMCના પ્રયાસોને પ્રોત્સાહન આપીને સૌને જોડાવાનું કહ્યું હતું.

સુપર સ્વચ્છતા લીગમાં ગુજરાતના 2 શહેર

‘સ્વચ્છ સુપર લીગ’ માટે છેલ્લા 3 વર્ષથી ટોપ 3માં રહેલા શહેરોને પસંદ કરાયા છે. જેમાં 15 શહેરોનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં ઈન્દોર, સુરત અને નવી મુંબઈ જેવા શહેરોનો સમાવેશ થાય છે. આ શ્રેણીના શહેરોનો સામાન્ય રેન્કિંગમાં સમાવેશ કરવામાં આવતું નથી.

રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા એવોર્ડ વિતરણ

આ એવોર્ડ રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ દ્વારા નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમ કન્વેન્શન સેન્ટર ખાતે એનાયત કરાયા હતા. મધ્યપ્રદેશના મુખ્યમંત્રી ડૉ. મોહન યાદવ અને અન્ય રાજ્યોના પ્રતિનિધિઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.