Gujarat Heatwave Alert: ગુજરાતમાં મે મહિનાની ગરમી હવે આકરા તેવર બતાવી રહી છે. હવામાન વિભાગ અને નિષ્ણાંતોની આગાહી મુજબ, સમગ્ર રાજ્યમાં સૂર્યનારાયણ અગનગોળા વર્ષાવી રહ્યા છે. છેલ્લા પાંચ દિવસમાં જ તાપમાનમાં બેથી ચાર ડિગ્રી સુધીનો મોટો વધારો નોંધાયો છે, જેના કારણે જનજીવન પ્રભાવિત થયું છે. સોમવારે સુરેન્દ્રનગરમાં તાપમાનનો પારો 45.5&deg;C પર પહોંચી ગયો હતો, જે આ સીઝનનું અત્યાર સુધીનું સૌથી ઊંચું તાપમાન છે.
તાપમાનના તમામ રેકોર્ડ તૂટ્યા ચાલુ સીઝનમાં ગરમીએ જૂના તમામ રેકોર્ડ તોડી નાખ્યા છે. અગાઉ કંડલા એરપોર્ટ પર 45.2&deg;C તાપમાન નોંધાયું હતું, પરંતુ સુરેન્દ્રનગરના ગઈકાલના તાપમાને આ રેકોર્ડ પણ તોડી નાખ્યો છે. જો તાપમાનમાં હજુ બે ડિગ્રીનો વધારો થશે, તો વર્ષ 2025નો સૌથી ગરમ વર્ષનો રેકોર્ડ પણ જોખમમાં આવી શકે છે. અમદાવાદ, ગાંધીનગર, કંડલા એરપોર્ટ અને અમરેલી જેવા શહેરોમાં પણ પારો 44 ડિગ્રીને પાર કરી ગયો છે. સુરતની વાત કરીએ તો, 11 મેનો દિવસ ત્યાં આ સિઝનનો સૌથી ગરમ દિવસ રહ્યો હતો. સુરતમાં 42.2 ડિગ્રી તાપમાન નોંધાયું હતું, જે સામાન્ય કરતા 6.8 ડિગ્રી વધુ છે. આ આંકડાઓ દર્શાવે છે કે રાજ્ય અત્યારે 'સિવિયર હીટવેવ'ની ઝપેટમાં છે.
રેડ, ઓરેન્જ અને યલો એલર્ટની સ્થિતિ હવામાન વિભાગે આગામી 17 મે સુધી રાજ્યમાં હીટવેવની આગાહી કરી છે. આજે (12 મે) કચ્છ અને સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં ગરમીની ગંભીરતાને જોતા 'ઓરેન્જ એલર્ટ' જારી કરવામાં આવ્યું છે. જ્યારે અમદાવાદ, ગાંધીનગર, રાજકોટ, વડોદરા અને સુરત સહિતના 12 જિલ્લાઓમાં 'યલો એલર્ટ' જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. આજે અમદાવાદ અને ગાંધીનગરમાં 44&deg;C, જ્યારે વડોદરામાં પારો 45&deg;C સુધી પહોંચવાની શક્યતા છે. આગામી ત્રણ દિવસ સુધી ગરમીમાંથી કોઈ મોટી રાહત મળે તેવી શક્યતા નથી, જોકે ત્યારબાદ તાપમાનમાં 2 થી 3 ડિગ્રીનો નજીવો ઘટાડો થઈ શકે છે.
આરોગ્ય વિભાગ સજ્જ: હીટ સ્ટ્રોકના કેસમાં વધારો આકરી ગરમીને કારણે રાજ્યમાં હીટ સ્ટ્રોક, લૂ લાગવી અને પેટમાં દુખાવો થવા જેવી ફરિયાદોમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો છે. પરિસ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે આરોગ્ય વિભાગે તમામ સરકારી હોસ્પિટલોમાં ખાસ 'વોર્ડ-બેડ' અને ઇમરજન્સી સુવિધાઓ ઉભી કરી છે. તબીબોએ નાગરિકોને બપોરના 12 થી 4 વાગ્યા દરમિયાન બિનજરૂરી બહાર ન નીકળવા, સુતરાઉ કપડાં પહેરવા અને સતત પાણી તથા પ્રવાહી પદાર્થો લેવાની સલાહ આપી છે.
ચોમાસું વહેલું આવવાની આશા આકરી ગરમી વચ્ચે રાહતના સમાચાર એ છે કે આ વર્ષે ચોમાસું તેના નિર્ધારિત સમય કરતાં 4 દિવસ વહેલું આવી શકે છે. સામાન્ય રીતે કેરળમાં ચોમાસું 1 જૂને પહોંચે છે, પરંતુ બંગાળની ખાડીમાં સર્જાયેલી સિસ્ટમને કારણે આ વખતે 25 થી 27 મે વચ્ચે ચોમાસું કેરળના દરિયાકાંઠે દસ્તક દે તેવી સંભાવના છે. આ સિસ્ટમ આગામી 48 કલાકમાં વધુ મજબૂત બનીને ચોમાસાને ઝડપથી આગળ ધપાવશે.
હીટવેવનું ગણિત ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) ના માપદંડ મુજબ, જ્યારે મેદાની વિસ્તારોમાં તાપમાન 40 ડિગ્રી અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં 37 ડિગ્રીને પાર કરે, ત્યારે તેને હીટવેવની સ્થિતિ માનવામાં આવે છે. જો તાપમાન સામાન્ય કરતા 4.5 ડિગ્રી વધારે હોય તો તે 'હીટવેવ' અને જો 6.4 ડિગ્રી કરતા વધુ હોય તો તેને 'સિવિયર હીટવેવ' (અતિ ગંભીર હીટવેવ) કહેવામાં આવે છે. હાલમાં ગુજરાતના મોટાભાગના શહેરો આ જ સ્થિતિનો સામનો કરી રહ્યા છે. પવનની ગતિની વાત કરીએ તો દક્ષિણ ગુજરાતના દરિયાકાંઠે 15 થી 20 નોટ્સની ગતિએ પવન ફૂંકાશે, જે ગરમીની તીવ્રતામાં થોડો ફેરફાર લાવી શકે છે, પરંતુ જમીની વિસ્તારોમાં ગરમ લૂનો પ્રકોપ ચાલુ રહેશે.

ગુજરાતમાં ગરમીનો પ્રકોપ, 17 મે સુધી હીટવેવનું સંકટ

May 12, 2026 | 12:33 IST