માર્ગ અકસ્માતના ઈજાગ્રસ્તો માટે નવી ગાઇડલાઇન જાહેર

Accident Deaths Reduction Guideline: ગુજરાતમાં માર્ગ અકસ્માતોની વધતી સંખ્યા અને તેના કારણે થતા મૃત્યુના આંકડાને ઘટાડવા માટે ગુજરાત રોડ સેફ્ટી ઓથોરિટીએ કમર કસી છે. રાજ્યમાં અકસ્માત બાદ ઈજાગ્રસ્તોને સમયસર, ગુણવત્તાયુક્ત અને જીવનરક્ષક સારવાર મળી રહે તે હેતુથી નવી કડક ગાઇડલાઇન જાહેર કરવામાં આવી છે. આ નવી પહેલનો મુખ્ય ઉદેશ્ય પ્રત્યેક માર્ગને સુરક્ષિત બનાવી કિંમતી માનવ જીવન બચાવવાનો છે.

'ગોલ્ડન અવર' અને આરોગ્ય વિભાગને તાકીદ
અકસ્માત બાદનો પ્રથમ એક કલાક, જેને તબીબી ભાષામાં 'ગોલ્ડન અવર' કહેવામાં આવે છે, તે ઈજાગ્રસ્તના જીવ બચાવવા માટે અત્યંત નિર્ણાયક હોય છે. આ સમયગાળામાં અસરકારક કામગીરી કરી મૃત્યુદર ઘટાડવા માટે આરોગ્ય વિભાગને સર્વોચ્ચ અગ્રીમતા સાથે કામ કરવા સ્પષ્ટ સૂચના આપવામાં આવી છે. ગુજરાત રોડ સેફ્ટી ઓથોરિટીના કમિશનર દ્વારા રાજ્યના તમામ મુખ્ય જિલ્લા આરોગ્ય અધિકારીઓ (CDHO) અને સિવિલ સર્જનને નેશનલ એમ્બ્યુલન્સ કોડ (AIS-125) નું કડક પાલન કરવા આદેશ જારી કરાયા છે.

એમ્બ્યુલન્સનો સેન્ટ્રલાઈઝ્ડ ડેટાબેઝ અને નવી શરતો
નવી ગાઇડલાઇન મુજબ, હવે માત્ર ગાડી હોવી પૂરતી નથી. જિલ્લામાં કાર્યરત તમામ સરકારી (108 સહિત) અને ખાનગી એમ્બ્યુલન્સોમાં કેટલાક ફેરફારો અનિવાર્ય રહેશે. જેમાં એમ્બ્યુલન્સો National Ambulance Code મુજબની ડિઝાઈન, જરૂરી તબીબી સાધનો અને જીવનરક્ષક દવાઓથી સજ્જ હોવી જોઈએ. એમ્બ્યુલન્સના પેરામેડિકલ સ્ટાફ અને ડ્રાઈવર પાસે Basic Life Support (BLS) અથવા Advanced Life Support (ALS) ની યોગ્ય તાલીમ હોવી ફરજિયાત છે. જિલ્લાની તમામ પ્રમાણિત એમ્બ્યુલન્સનો એક સેન્ટ્રલાઈઝ્ડ ડેટાબેઝ તૈયાર કરવામાં આવશે જેથી કટોકટીના સમયે ત્વરિત સંચાલન થઈ શકે.

મદદ કરનાર 'ગુડ સમરિટન' માટે સુરક્ષા કવચ
ઘણીવાર લોકો કાયદાકીય ગૂંચવણો અને પોલીસના ડરથી અકસ્માત પીડિતને મદદ કરતા અચકાતા હોય છે. આ સમસ્યા દૂર કરવા માટે વિશેષ જોગવાઈઓ અમલી બની છે. જેમાં  મદદ કરનાર વ્યક્તિ પાસે હોસ્પિટલ દ્વારા નાણાં કે અંગત વિગતો માંગવાનો આગ્રહ રાખી શકાશે નહીં. ઈજાગ્રસ્તને હોસ્પિટલ પહોંચાડનાર વ્યક્તિને પૂછપરછમાં રોક્યા વગર તાત્કાલિક મુક્ત કરવાના રહેશે. મેડિકલ સ્ટાફે મદદગાર સાથે સૌજન્યપૂર્ણ વ્યવહાર કરવાનો રહેશે અને આ પ્રોટોકોલ દરેક સરકારી-ખાનગી હોસ્પિટલના પ્રવેશદ્વાર પર પ્રદર્શિત કરવાનો રહેશે.

શાળા-કોલેજોમાં CPR અને ફર્સ્ટ-એઇડની તાલીમ
યુવાનોને કટોકટીના સમયે મદદરૂપ થવા તૈયાર કરવા માટે શિક્ષણ અને પોલીસ વિભાગ સાથે સંકલન સાધવામાં આવ્યું છે. હવેથી શાળાઓ અને કોલેજોમાં વિદ્યાર્થીઓ માટે ફર્સ્ટ-એઇડ અને CPR (કાર્ડિયોપલ્મોનરી રિસસીટેશન) ના ખાસ તાલીમ વર્ગો યોજાશે. આ ઉપરાંત, અકસ્માત સમયે પોલીસ અને મેડિકલ સ્ટાફ વચ્ચે સીધું સંકલન જળવાય તેવી રિસ્પોન્સ સિસ્ટમ પણ ગોઠવવામાં આવશે.

સાવધાની જ સુરક્ષા
રિપોર્ટ અનુસાર, અકસ્માતો માટે મુખ્યત્વે ઝડપી ડ્રાઇવિંગ, ટ્રાફિક નિયમોનું ઉલ્લંઘન, મોબાઈલ ફોનનો ઉપયોગ અને ખરાબ રસ્તાઓ જવાબદાર છે. એક ચોંકાવનારી વિગત મુજબ, અકસ્માતોમાં કારનું પ્રમાણ સૌથી વધુ છે, જેમાં પણ કાળા રંગની કારના અકસ્માતો વધુ નોંધાય છે, જેનું સંભવિત કારણ ઓછી વિઝિબિલિટી હોઈ શકે છે. તેની સામે પીળા રંગની કાર સૌથી ઓછી અકસ્માતગ્રસ્ત બને છે.

બચાવના ઉપાયો
નિષ્ણાતોના મતે, કાર ખરીદતા પહેલાં ભારત NCAP રેટિંગ તપાસવું અત્યંત જરૂરી છે, કારણ કે વધુ સ્ટાર એટલે વધુ સુરક્ષા. મુસાફરોની સુરક્ષા માટે એરબેગ્સ, ABS, ESC, અને સીટબેલ્ટ જેવા સેફ્ટી ફીચર્સ જીવન બચાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. માર્ગ સુરક્ષા માટે નિયમિત મેન્ટેનન્સ અને ટ્રાફિકના નિયમોનું ચુસ્ત પાલન એ જ શ્રેષ્ઠ બચાવ છે.