ગુજરાત હાઈકોર્ટનો ઐતિહાસિક ચુકાદો

Ahmedabad News: પ્યાર સરહદો કે ધર્મ નથી જોતું, એ ઉક્તિને સાર્થક કરતો એક કિસ્સો ગુજરાતમાં ભારે ચર્ચાનું કેન્દ્ર બન્યો છે. મહેસાણાના એક મુસ્લિમ યુવક અને અસારવાની હિન્દુ યુવતી વચ્ચેના પ્રેમ સંબંધોએ માત્ર સામાજિક જ નહીં પરંતુ કાનૂની અને રાજકીય સ્તરે પણ ભારે હોબાળો મચાવ્યો હતો. જોકે, અંતે ગુજરાત હાઈકોર્ટના હસ્તક્ષેપ અને કડક વલણને કારણે આંતરધર્મીય પ્રેમી યુગલના લગ્ન 'સ્પેશિયલ મેરેજ એક્ટ' હેઠળ સંપન્ન થયા છે. હાઈકોર્ટે માત્ર લગ્નની મંજૂરી જ નથી આપી, પરંતુ યુવતીની આર્થિક સુરક્ષા અને દંપતીની સુરક્ષા માટે પણ અભૂતપૂર્વ નિર્દેશો આપ્યા છે.

લિવ-ઈન રિલેશનશિપથી હાઈકોર્ટ સુધીની સફર
આ સમગ્ર મામલાની શરૂઆત મહેસાણા જિલ્લાથી થઈ હતી, જ્યાં 22 વર્ષીય મુસ્લિમ યુવક અને 21 વર્ષીય હિન્દુ યુવતી લિવ-ઈન રિલેશનશિપમાં રહેતા હતા. બંને પુખ્ત વયના હોવા છતાં, તેમના સંબંધોને લઈને ધાર્મિક સંગઠનો દ્વારા ભારે વિરોધ પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું હતું. પરિસ્થિતિ એટલી વણસી હતી કે યુવક-યુવતીને બળજબરીથી છૂટા પાડી દેવામાં આવ્યા હતા. યુવતીને પાલનપુર સ્થિત મહિલા સંરક્ષણ ગૃહમાં મોકલી દેવામાં આવી હતી. પોતાના જીવનસાથીથી અલગ થયેલા યુવકે હાર માનવાને બદલે ન્યાયતંત્રના દ્વાર ખખડાવ્યા અને હાઈકોર્ટમાં 'હેબિયસ કોર્પસ' અરજી દાખલ કરીને યુવતીની કસ્ટડીની માંગ કરી.

યુવતીની આર્થિક સુરક્ષા માટે કોર્ટનો મહત્વનો નિર્ણય
હાઈકોર્ટે અરજીની સુનાવણી દરમિયાન યુવતીને કોર્ટમાં હાજર કરી તેની ઈચ્છા જાણી હતી. યુવતીએ મક્કમપણે યુવક સાથે રહેવાની અને લગ્ન કરવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી હતી. જોકે, કોર્ટે ભવિષ્યની અનિશ્ચિતતાઓ અને આંતરધર્મીય લગ્નોમાં ઉદ્ભવતી સામાજિક સમસ્યાઓને ધ્યાને રાખી યુવતીની આર્થિક સુરક્ષા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. ન્યાયાધીશે આદેશ આપ્યો કે યુવકે યુવતીના નામે ૩ લાખ રૂપિયાની રકમ ફિક્સ ડિપોઝિટ (FD) તરીકે જમા કરાવવી પડશે. જો ભવિષ્યમાં કોઈ કારણસર આ દંપતી અલગ થાય, તો આ રકમ યુવતીની આર્થિક સુરક્ષા માટે કામ લાગે. યુવકે આ શરત સ્વીકારી સોગંદનામું રજૂ કર્યું હતું. યુવતીનું બેંક ખાતું ન હોવાથી, કોર્ટે રજિસ્ટ્રીને ખાતું ખોલાવવા અને ડિપોઝિટનું વ્યાજ સમયાંતરે યુવતીને મળે તેવો આદેશ કર્યો હતો.

ધાર્મિક સંગઠનોનો વિરોધ અને પોલીસનો પહેરો
આ લગ્ન નોંધણીની પ્રક્રિયા દરમિયાન અમદાવાદમાં હાઈ-વોલ્ટેજ ડ્રામા જોવા મળ્યો હતો. જ્યારે આ યુગલ લગ્ન નોંધણી માટે ખાસ જિલ્લા રજિસ્ટ્રાર કચેરીએ પહોંચ્યું, ત્યારે વીએચપી (VHP) અને બજરંગ દળના કાર્યકર્તાઓએ કચેરી ખાતે પહોંચીને ભારે વિરોધ પ્રદર્શન અને હોબાળો કર્યો હતો. વિરોધને પગલે પ્રથમ દિવસે નોંધણી પ્રક્રિયા મોકૂફ રાખવાની ફરજ પડી હતી. ગઈકાલના હોબાળા બાદ હાઈકોર્ટે કડક વલણ અપનાવ્યું અને પોલીસ તંત્રને તાકીદ કરી. બીજા દિવસે, અમદાવાદ પોલીસના ઉચ્ચ અધિકારીઓ સહિતના ચુસ્ત બંદોબસ્ત વચ્ચે જિલ્લા રજિસ્ટ્રાર એમ.એમ. સૈયદ સમક્ષ લગ્નની વિધિ પૂર્ણ કરવામાં આવી હતી. કલેક્ટર કચેરી અને રજિસ્ટ્રાર ઓફિસ જાણે પોલીસ છાવણીમાં ફેરવાઈ ગઈ હતી.

ગૌરવપૂર્ણ જીવન અને સુરક્ષાની બાહેંધરી
યુવકે કોર્ટમાં બાહેંધરી આપી હતી કે તે 'સ્પેશિયલ મેરેજ એક્ટ'ની તમામ કાનૂની જરૂરિયાતોનું પાલન કરશે. તેણે વચન આપ્યું હતું કે તે યુવતી સાથે ગરિમા અને સન્માન સાથે વર્તશે અને તેની તમામ પાયાની જરૂરિયાતો જેવી કે રહેઠાણ, ભરણપોષણ અને સુખાકારીનું પૂરતું ધ્યાન રાખશે. હાઈકોર્ટે યુવતીને નારી સંરક્ષણ ગૃહમાંથી મુક્ત કરી તેના પતિ સાથે જવાની મંજૂરી આપી હતી.

સુખદ અંત અને કાયદાનું શાસન
લગ્નની નોંધણી સંપન્ન થયા બાદ યુગલને સુરક્ષિત સ્થળે રવાના કરવામાં આવ્યું હતું. હાઈકોર્ટે સ્થાનિક પોલીસને સ્પષ્ટ સૂચના આપી છે કે આ નવદંપતીને કોઈ પણ વ્યક્તિ કે સંગઠન દ્વારા પરેશાન કરવામાં ન આવે તેની તકેદારી રાખવી. લગ્ન નોંધણીનો રિપોર્ટ હવે હાઈકોર્ટમાં રજૂ કરવામાં આવશે. આ કેસે સાબિત કર્યું છે કે જ્યારે બે પુખ્ત વ્યક્તિઓ પોતાની મરજીથી સાથે રહેવાનો નિર્ણય કરે છે, ત્યારે બંધારણ અને ન્યાયતંત્ર તેમની પડખે ઉભું રહે છે. ધાર્મિક કટ્ટરતા અને સામાજિક દબાણ સામે કાયદાકીય પ્રક્રિયાનો વિજય આ કિસ્સામાં સ્પષ્ટપણે જોવા મળ્યો છે. અમદાવાદ શહેરમાં છેલ્લા બે દિવસથી ચર્ચાસ્પદ બનેલો આ મામલો આખરે ગુજરાત હાઈકોર્ટના હસ્તક્ષેપ બાદ સુખદ અંત તરફ પહોંચ્યો છે.