ભગવાન જગન્નાથની રથયાત્રામાં જોડાતા 3 રથ, જાણો તેમના નામ અને વિશેષતાઓ

દેશભરમાં આજથી ભગવાન જગન્નાથની પવિત્ર રથયાત્રા શરૂ થઈ છે, જે 8 જુલાઈ સુધી ચાલશે. આ યાત્રા દર વર્ષે અષાઢ મહિનાના શુક્લ પક્ષની દ્વિતીયા તિથિએ શરૂ થાય છે. ઓડિશાના પુરી શહેરમાં આ ઉત્સવ ખૂબ જ ઉત્સાહ અને ભક્તિભાવ સાથે ઉજવાય છે, જેમાં લાખો ભક્તો સામેલ થાય છે. આ રથયાત્રા ભગવાન જગન્નાથ, તેમના ભાઈ બલભદ્ર અને બહેન સુભદ્રાને સમર્પિત છે, જે ત્રણ અલગ-અલગ રથોમાં વિરાજમાન થઈને ભક્તોને દર્શન આપે છે.   રથયાત્રાની શરૂઆત અને પરંપરા   રથયાત્રા શરૂ થાય તે પહેલાં ત્રણેય રથોની વિધિવત્ પૂજા કરવામાં આવે છે. પુરીના રાજા પરંપરાગત રીતે સોનાના સાવરણીથી મંડપ અને રથયાત્રાના માર્ગને સાફ કરે છે, જેને ‘છેરા પહનરા’ની વિધિ કહેવાય છે. આ ઉત્સવમાં ત્રણ રથો કાઢવામાં આવે છે, જેમાં ભગવાન જગન્નાથ, બલભદ્ર અને સુભદ્રા વિરાજમાન હોય છે. રથયાત્રા દરમિયાન બલભદ્રનો રથ સૌથી આગળ, ત્યારબાદ સુભદ્રાનો અને છેલ્લે ભગવાન જગન્નાથનો રથ ચાલે છે.   આ પણ વાંચો : ભગવાન જગન્નાથની રથયાત્રા: ઇતિહાસ, રોચક તથ્યો અને અનોખી ઘટનાઓ   ત્રણ રથોની વિશેષતાઓ પુરીની રથયાત્રામાં નીકળતા ત્રણેય રથોના પોતાના અનોખા નામ, રંગો અને ખાસિયતો છે:

1. ભગવાન જગન્નાથનો રથ – નંદી ઘોષ (ગરુડધ્વજ)
   • ઊંચાઈ: 42.65 ફૂટ
   • પૈડાં: 16
   • રંગ: લાલ અને પીળો
   • સારથિ: દારુક
     આ રથ ભગવાન જગન્નાથનો છે અને તેની ભવ્યતા ભક્તોનું હૃદય જીતી લે છે. નંદી ઘોષ નામ ભગવાનની ભક્તિ અને શાંતિનું પ્રતીક છે.
2. બલભદ્રનો રથ – તાલધ્વજ
   • ઊંચાઈ: 43.30 ફૂટ
   • પૈડાં: 14
   • રંગ: લાલ અને લીલો
   • સારથિ: માતાલી
     બલભદ્રનો રથ સૌથી મોટો હોય છે અને તે રથયાત્રાની શોભાયાત્રાનું નેતૃત્વ કરે છે. તેનો ભવ્ય રંગ અને ઊંચાઈ દૂરથી જ દેખાય છે.
3. સુભદ્રાનો રથ – દર્પદલન
   • ઊંચાઈ: 42.32 ફૂટ
   • પૈડાં: 12
   • રંગ: લાલ અને કાળો
   • સારથિ: અર્જુન
     સુભદ્રાનો રથ સૌથી નાનો હોવા છતાં તેની શોભા અને ભક્તોના હૃદયમાં તેનું સ્થાન અનન્ય છે.

રથયાત્રાનું મહત્વ જગન્નાથ રથયાત્રા ભારતની સૌથી પ્રાચીન અને મહત્વની ધાર્મિક યાત્રાઓમાંની એક છે. આ યાત્રા ભગવાન જગન્નાથની ભક્તિ, એકતા અને સમર્પણનું પ્રતીક છે. લાખો ભક્તો આ યાત્રામાં સામેલ થઈને રથોને ખેંચવાનો લાભ લે છે, જેને શુભ અને પુણ્યકારક માનવામાં આવે છે. આ ઉત્સવ માત્ર ધાર્મિક જ નહીં, પરંતુ સાંસ્કૃતિક અને સામાજિક એકતાનો પણ પ્રતીક છે.   પુરીની આ રથયાત્રા દેશ-વિદેશના ભક્તોને એકસાથે લાવે છે અને ભગવાન જગન્નાથના આશીર્વાદથી બધાને એક સૂત્રમાં બાંધે છે. આ વર્ષે પણ રથયાત્રા ભક્તિ, આનંદ અને ઉત્સાહનો અનોખો સંગમ બની રહેશે.