અમેરિકા જાગે છે, ભારતીયો હજુ સૂઈ રહ્યા છે!

અમેરિકા હાલમાં એક મોટા આંદોલનથી ગુંજાઈ રહ્યું છે — ‘નો કિંગ’ મૂવમેન્ટ. લોકો રસ્તાઓ પર ઉતરીને કહે છે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ લોકશાહીનો રાજા બનવાની કોશિશ કરી રહ્યો છે, અને તેઓ ન્યાય અને અધિકારો માટે લડી રહ્યા છે. અમેરિકન નાગરિકો આંદોલન કરીને બતાવે છે કે લોકશાહી જીવંત રહેવી જોઈએ, અને દમનકારો સામે ઉઠવું હંમેશા જરૂરી છે.

પણ જયારે આપણે ઘર તરફ જોયું, તો શું જોવા મળે છે? ભારતમાં લોકશાહી તો લખાણમાં છે, હકીકતમાં લોકો જીવંત મૃત્યુજીવન જીવે છે. અહીં તાનાશાહી પદ્ધતિને સત્તાના કબજામાં દબાવવું સામાન્ય બાબત બની ગયું છે. સામાન્ય નાગરિકના અધિકારો ચુપચાપ કાપી લેવામાં આવે છે, મીડિયા પર цен્ઝર લગાવવામાં આવે છે, અને વિરોધ પ્રદર્શનકારીઓને ધરપકડ અને હુમલાઓનો ભય હોય છે.

ઉદાહરણ લેવા તો, ગુજરાતની નાની વાત કરીએ — વિદ્યાર્થીઓના વિરોધને શાંતિપૂર્ણ હોવા છતાં દમન કરી દેવામાં આવે છે, અને ખેડૂતોની હડતાળને ગંભીરતાથી સાંભળવામાં આવતું નથી. 2017માં કચ્છના ખેડૂતોએ મોખરાનું આંદોલન શરૂ કર્યું હતું, પરંતુ સરકારની મિનિમાઇઝિંગ અને પોલીસ દમનથી અધિકારીઓની નિષ્ઠા સામે સતત અવાજ ઉઠાવનારાઓનો ગળાયો હતો.

રાજ્યની વાત કરીએ તો, સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ માટે પણ ધરપકડ થવાની ઘટનાઓ વાસ્તવિકતામાં લોકશાહી માટે મોટો જોખમ છે. નર્મદા, મહી, અને કચ્છના લોકોને આંદોલન કરવા પર જિલ્લા પોલીસ દ્વારા ખતરનાક ધમકીઓ અને ન્યાયમુક્ત પગલાં મળતા નથી, આ બધું દર્શાવે છે કે લોકશાહીનું શ્વાસ હવે દબાયેલું છે.

ભારતીય સાંવિધાનિક વ્યવસ્થામાં તો કાનૂની અધિકારો હોવા છતાં, જમ્મુ-કાશ્મીરના 370 કલમ હટાવ્યા બાદ લોકશાહી પર તાબુ લાગ્યું, અને અન્યાય સામે અવાજ ઉઠાવવું દેશદ્રોહ તરીકે ગણાય છે. મણિપુર, નાગાલેન્ડમાં પણ લોકોના હક્કો અને જીવનશૈલી પર નિયંત્રણ, સરકારી દબાણની પદ્ધતિ, લોકશાહીનું મૌન દર્શાવે છે.

વિશ્વની સામે તુલના કરીએ તો, જ્યારે અમેરિકન નાગરિકો તાનાશાહી સામે જાગૃતિ લાવી રહ્યા છે, આપણે ચુપ રહીને જરા કાયદાકીય સુરક્ષા પણ ગુમાવી રહ્યા છીએ. ગુજરાતની ધરતી પર ક્યારેક ગાંધીજીએ સત્યાગ્રહથી અંગ્રેજ શાસનને પડકાર્યું, આજે એ જ લોકો ધોરણસર ચુપ્પી જ માને છે.

જો અમે આજે જાગી ન જઈએ, તો લોકશાહી માત્ર પુસ્તકમાં નામમાં રહી જશે, અને લોકો જિલ્લાઓમાં નાગરિક તરીકે નહિ, પરંતુ જીવંત મૃત્યોની જેમ જીવે છે. આમ, અમેરિકન નાગરિકો લડી રહ્યા છે, આપણે તો મૌન સહન કરીએ છીએ. એજ સૌથી મોટું શિખામણ છે — જાગો, નહિ તો લોકશાહી આપણા હાથમાંથી રક્તવારૂપે વિલીન થઈ જશે!