ડુંગળી પાક બરબાદ, સત્તા પક્ષે આંખે પટ્ટા બાંધ્યા

ગુજરાતમાં એક બાજુ દારૂ–ડ્રગ્સ–સંસ્કારના મોરચા પર રાજકીય નાટક ચાલી રહ્યું છે, ને બીજી બાજુ ડુંગળી પકવતા ખેડૂતના લોહી-આંસુ કોઈને દેખાતા જ નથી. શાકભાજી માટે સરકાર ક્યારેય ન્યૂનતમ સપોર્ટ કિંમત જાહેર કરતી નથી, અને તેનો સૌથી મોટો ભોગ બન્યો છે—ડુંગળી પકવતો ખેડૂત.

અમદાવાદ–સુરત–રાજકોટમાં ગ્રાહક કિલો દીઠ ₹35 થી ₹40 આપે છે, જ્યારે ખેડૂતને ₹5 થી ₹18! તો વચ્ચેનો એટલો મોટો નફો કોઈકના ખિસ્સામાં જાય છે, એ સ્પષ્ટ છે. રાજકીય પક્ષોને કિસાનના ઘરનો ધુમાડો દેખાતો નથી, કદાચ તેઓ મત ગણતરીમાં નહીં આવતાં હોય.

કમોસમી વરસાદે પાકને ધોઈ નાખ્યો, અને જે બચ્યો તેમાં વેપારીઓએ ગુણવત્તાના નામે લૂંટ કાઢી. રાજ્યના નેતાઓ માટે તીરંગા યાત્રા–સંસ્કાર–ડ્રગ્સ ડિબેટ અગત્યનું છે, પરંતુ ડુંગળીના ભાવમાં જમીનદોસ્ત થઈ રહેલા ખેડૂતો માટે એક પણ આક્રંદ નહીં.

રાજ્યના મોટાં માર્કેટ યાર્ડમાં શનિવારના ભાવ આંકડા તો વધુ દુઃખદ છે—

• અમદાવાદ APMC: ₹5–₹18 પ્રતિ કિલો

• રાજકોટ: માત્ર ₹3.25–₹4 પ્રતિ કિલો

• મહુવા: ₹5–₹10

• ગોંડલ: મણનાં ₹40–₹271

• નાસીકની ડુંગળી સીધી ગોંડલ પહોંચતા સ્થાનિક ખેડૂતો ઘેરા સંકટમાં

ખેડૂતોને વધારાનો ખર્ચ—₹30,000 થી ₹40,000 પ્રતિ વીઘા પડે છે, અને આવક? ખર્ચનો અડધો પણ નહીં. તેથી ખેડૂતો માટે પાકને રોટાવેટરથી નાશ કરવા સિવાય વિકલ્પ જ નથી. કેટલાકે તો માલધારીઓને બોલાવી કહ્યું, “લે જા, ચરાવી દે,” પણ સામે થી ₹500 પ્રતિ વીઘાની “અપમાનજનક ઓફર”.

જુનાગઢના ખેડૂતે એ ગણતરી આપી—
12 વીઘા = ₹2.5 લાખ ખર્ચ, ઉપરથી માર્કેટમાં ભાવ મળે ₹50,000 થી ઓછો. તેમની પીડા શબ્દોમાં નહીં, પરંતુ સરકારની બેહિસાબી નીતિમાં દેખાય છે.

ધારી–ખાંભાના ખેડૂતો તો નિરાશાથી તૈયાર પાક પર ટ્રેક્ટર ફેરવી રહ્યા છે. આ સ્થિતિ માત્ર આર્થિક નહીં, સામાજિક દુર્ઘટના છે.

અને સત્તા પક્ષ શું કરે છે?
કોમનવેલ્થ ગેમ્સ 2030નો ઉત્સવ મનાવે છે.
એક કહેવત સાચી પડે છે—
“રોમ બળતું હતું, નીરો વાંસળી વગાડતો હતો.”

સમય છે—
1️⃣ ડુંગળી સપોર્ટ ભાવ જાહેર કરવાની
2️⃣ રાજ્યમાં બહારથી આવતી ડુંગળી પર નિયંત્રણ મૂકવાની
3️⃣ સરકારી ખરીદી મિકેનિઝમ શરુ કરવાની
4️⃣ લાંબા ગાળાની કેળવણી નીતિ ઘડવાની

નહીં તો Gujaratના ડુંગળી ખેડૂતને બચાવવાનો છેલ્લો મોકો પણ હાથમાંથી નીકળી જશે.