કોંગ્રેસ નેતૃત્વઃ વાતોના વડા નહી, સર્જીકલ સ્ટ્રાઇક છે જરૂરી

અનંત ભાષણો, વારંવાર ફરી-ફરીને આપવામાં આવતા વચનો - શું આ બધું હવે કૉંગ્રેસના કાર્યકર્તાઓને પ્રોત્સાહિત કરી શકશે, કે પછી આશાના છેલ્લા અવશેષોને પણ ખતમ કરી રહ્યું છે? સત્ય એકદમ સ્પષ્ટ છેઃ તાત્કાલિક અને અસરકારક પગલાં લીધા વિના, પક્ષના રાષ્ટ્રીય નેતૃત્વ માટે તેમની અંતિમ સુરક્ષા લાઈન - પ્રતિબદ્ધ કાર્યકર્તાઓ - ગુમાવવાનું જોખમ છે. ગુજરાતમાં, આ આધાર પહેલેથી જ અસ્થિર જમીન પર છે. જો આ ચાલુ રહેશે તો, માત્ર મુઠ્ઠીભર વિખરાયેલા નેતાઓ, જેમની પાસે જમીની સ્તરે પહોંચ કે જનાધાર નથી, તે જ બચશે - એવા નેતાઓ કે જેઓ પક્ષને પુનર્જીવિત કરવા અસક્ષમ છે કે શાસક ભાજપની શક્તિની સામે ટકી શકે તેમ નથી,  પક્ષને પ્રાદેશિક કક્ષાએ એવા  નેતૃત્વની જરૂર છે શિસ્તબદ્ધ સંગઠન અને વફાદાર મતબેંક બંને ધરાવતાં હોય અથવા ઉભી કરી શકે.

અખિલ ભારતીય કૉંગ્રેસ સમિતિ (AICC)ના તાજેતરના રાષ્ટ્રીય સંમેલન અમદાવાદમાં સંપન્ન થયા. પક્ષના અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ મક્કમ નિવેદનો આપ્યાઃ "પક્ષ માટે પરસેવો અને લોહી રેડનારા લોકોને જ પક્ષના પદો મળવા જોઈએ - ભ્રષ્ટ મિત્રોને નહીં." તેમણે પદો પર ચિપકી રહેલા સત્તાલાલચુ નેતાઓને નિવૃત્તિની પણ સલાહ આપી. આ શબ્દોએ કદાચ બાજુએ ધકેલાઈ ગયેલા કાર્યકર્તાઓના હૃદયમાં ઘંટારવ કર્યો હશે, પરંતુ માત્ર શબ્દો તૂટેલી વ્યવસ્થાઓનું પુનર્નિર્માણ કરતા નથી.

આવી વાણીની રજૂઆત પહેલી વાર નથી થઈ. માત્ર એક મહિના પહેલા, રાહુલ ગાંધીએ કૉંગ્રેસની અંદર ભાજપની "બી-ટીમ" વિશે ચેતવણી આપી હતી – પક્ષની અંદર રહી પક્ષ વિરુધ્ધની પ્રવૃતી કરતા નેતાઓ અને કાર્યકર્તાઓને પક્ષ બહાર કાઢી શુદ્ધિકરણનું વચન આપ્યું. પરંતુ, ત્યારબાદ કશું ઠોસ થયું નથી.

આ પેટર્ન નવી નથી. 1990માં પણ, સ્વર્ગીય રાજીવ ગાંધીને ઉત્તર ગુજરાતમાં આંતરિક જૂથવાદ વિશે જાણ કરવામાં આવી હતી. તેમણે કાર્યવાહી કરવાનું વચન આપ્યું, પરંતુ કદી તક મળી નહીં. ત્રણ દાયકા પછી પણ, તે આંતરિક સંઘર્ષ હજુ પણ ચાલુ છે.

કૉંગ્રેસ અધ્યક્ષ, વિપક્ષના નેતા, અને વરિષ્ઠ નેતૃત્વ માટે - હવે ભાષણોનો સમય નથી. હવે નિર્ણાયક, નિષ્ઠુર સુધારાનો સમય છે. જો પક્ષ ખરેખર તેના સંગઠનાત્મક સામર્થ્ય અને મનોબળનું પુનર્નિર્માણ કરવા માંગે છે, તો પરિવર્તન અંદરથી જ શરૂ થવું જોઈએ.